Đại cử tri và sự nghiệt ngã của nguyên tắc 'Được ăn cả'

Trong bầu cử Mỹ, tại một tiểu bang cụ thể nào đó, nếu anh thua… một phiếu thôi, thì anh mất tất cả vài triệu phiếu đã thu được tại bang đó.

Trong các cuộc bầu cử phổ thông đầu phiếu, ứng cử viên được bao nhiêu phiếu của cử tri thì được tính bấy nhiêu, nhưng trong bầu cử Mỹ, tại một tiểu bang cụ thể nào đó, nếu anh thua… một phiếu thôi, thì anh mất tất cả vài triệu phiếu đã thu được tại bang đó.

Sự nghiệt ngã này dựa trên nguyên tắc “Người thắng lấy hết”, Winner-take-all (dân gian gọi là “được ăn cả, ngã về không”). Và, tên gọi của cách bầu cử này là bầu cho Cử tri đoàn (Electoral College) hay bầu và tính Phiếu đại cử tri (Electoral vote) chứ không tính phiếu của từng cử tri (còn gọi là phiếu phổ thông).

{keywords}

Cụ thể của phương thức này là, Cử tri đoàn sẽ có 538 vị, mỗi vị một Phiếu đại cử trị; trong 50 tiểu bang của Hoa Kỳ, người ta dựa theo dân số để chia ra bang nào nhiều dân thì có nhiều đại cử tri. Chẳng hạn: bang California đông nhất có 55, tiếp theo là Texas 34, Florida 27, Ohio 20…, các bang ít nhất như Alaska 3, Washington DC 3…

Khi cử tri đi bầu, chẳng hạn như năm 2000 tại bang Florida với xấp xỉ 10 triệu cử tri, ông Gore và ông Bush đều đạt xấp xỉ 5 triệu phiếu, nhưng ông Bush chỉ nhỉnh hơn trên vài trăm phiếu thôi (tỷ lệ hơn là 0,00009%), thì ông này lập tức lấy hết 27 phiếu đại cử tri của bang Florida. Cứ thế, Ứng cử viên nào đạt đến 270 phiếu đại cử tri (quá bán của tổng số 538 đại cử tri) thì xem như trúng cử.

Mới nghe qua thì thấy cách bầu này có phần lạ lùng, kỳ thật nó xuất phát từ những tính toán từ rất lâu đời và cũng có lý lẽ riêng. Từ thời lập quốc Hoa Kỳ hơn hai trăm năm trước, lúc ấy giao thông khó khăn, nước Mỹ rộng lớn, nên người ta e rằng cử tri không thể đủ thông tin để chọn một ứng viên thích hợp.

Để tránh việc chọn thiếu chính xác, người ta đưa ra nguyên tắc là dân sẽ bầu cho những đại diện là người hiểu biết tình hình, và những người này sau đó tề tựu về thủ đô để bầu tổng thống.

Thêm vào đó, người ta cũng cho rằng, một ứng viên thắng cử bởi phổ thông đầu phiếu chưa hẳn đã là tốt bởi cách này có thể khuyến khích ứng cử viên dùng những phương pháp mị dân để lấy phiếu, cho nên, với một “bộ lọc” là những đại cử tri hiểu biết thì tình hình này sẽ bị hạn chế được phần nào. Dĩ nhiên, cách nghĩ này ngày nay dường như đang được xem xét lại.

Chúng ta đang bước vào những giờ phút sau cùng của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, ngày bầu cử Mỹ (Election Day) thực chất là Ngày đếm phiếu (Counting Day), vì đếm và tính phiếu là quan trọng, mà việc này xảy ra suốt đêm của ngày bầu cử, nên Ngày bầu cử thường trở thành Đêm bầu cử (Election Night). Cả nước Mỹ thường thức suốt đêm để chờ đợi kết quả đếm này.

 

 

Luật bầu cử Mỹ phức tạp nhưng cũng có những qui định rõ ràng. Giáo sư văn minh Mỹ Pierre Guerlain giải thích rằng theo luật hiện nay, có 23 bang yêu cầu cử tri đoàn của mình phải bầu cho người đã giành chiến thắng ở bang. Luật này được Tòa án Tối cao bỏ phiếu thông qua vào năm 1952.

Điều đó có nghĩa, ứng viên Donald Trump thắng ở bang Florida thì đảng Cộng hòa tại bang này có quyền chọn ra 29 người làm đại cử tri và những người này buộc phải bỏ phiếu cho ông Trump. Tương tự như vậy, ứng viên Hillary thắng ở bang California thì đảng Dân chủ ở bang đó được quyền chọn 55 người làm đại cử tri và những người này sẽ bỏ phiếu cho bà Hillary vào tháng 12 tới.

Những người được chọn làm “đại cử tri” thường là những người trung thành với đảng, có đóng góp cho lợi ích chung của bang và thường là những người có tiếng tăm trong xã hội. Chưa kể khi được chọn làm đại cử tri thì cũng đều có buổi tuyên thệ hứa trung thành với đảng nên hiếm khi có cử tri nào dám nuốt lời tuyên thệ này để bỏ phiếu cho ứng viên đảng đối thủ.

Lê Vỹ

tin nổi bật

Tầm quan trọng của 2 căn cứ không quân Nga vừa bị tấn công

Các vụ tấn công nhằm vào căn cứ không quân Engels và Dyagilevo, nếu được xác nhận là do Ukraine tiến hành, sẽ đánh dấu cuộc tấn công sâu nhất vào trong lãnh thổ Nga kể từ trước tới nay.

Điều gì xảy ra với đội bay tuần tra Mỹ mất tích ở Tam giác quỷ Bermuda?

Cách đây 77 năm, một nhóm máy bay tuần tra của Hải quân Mỹ đã biến mất một cách bí ẩn trong lúc diễn tập ở ngoài khơi Đại Tây Dương.

Tanzania, quốc gia ổn định chính trị hàng đầu ở Đông Phi

Tanzania là một trong những quốc gia ổn định về chính trị và hòa bình nhất ở Đông Phi và là quốc gia lớn nhất ở khu vực này, là quê hương của ngọn núi cao nhất châu Phi - núi Kilimanjaro.

Dấu ấn của cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân

Cựu lãnh đạo Trung Quốc được nhắc đến với những sở thích khác biệt, như xem phim Hollywood và hát những bài của phương Tây như “Love Me Tender”.

Cuộc đời của cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân qua ảnh

Cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân vừa qua đời lúc 12h13 hôm nay (30/11) ở tuổi 96 tại Thượng Hải vì bệnh bạch cầu và suy đa tạng.

Những điều cấm kỵ khi tới Qatar xem World Cup 2022

Dưới đây là những điều cấm kỵ mà người hâm mộ bóng đá cần ghi nhớ khi đến du lịch Qatar để xem các trận bóng ở World Cup 2022.

Những gương mặt làm nên lịch sử trong bầu cử giữa kỳ Mỹ

Một số chính khách thuộc đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa đã tạo nên những kỳ tích chưa từng có trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ năm nay.

Những khác biệt về cách cử tri Mỹ bỏ phiếu giữa kỳ năm 2018 và 2022

Bốn năm sau khi khiển trách một tổng thống của đảng Cộng hòa (GOP) và trao quyền kiểm soát Hạ viện cho phe Dân chủ vào năm 2018, cử tri Mỹ đã không tạo ra “làn sóng đỏ” như GOP kỳ vọng.

Ba kịch bản cho cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ

Sáng 8/11 (giờ địa phương - tối cùng ngày giờ Việt Nam), cử tri Mỹ sẽ đi bỏ phiếu bầu lưỡng viện Quốc hội khóa 118 cùng hàng loạt vị trí thống đốc và chính quyền các bang.

Những nguyên tắc ưu tiên phát triển công nghiệp quốc phòng Anh

Anh là một trong những cường quốc quân sự hàng đầu thế giới. Do vậy, nước này cũng đặt ra các nguyên tắc để phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của riêng mình.

Kinh nghiệm phát triển công viên giữa đô thị của Singapore

Singapore là một trong những quốc gia xanh nhất trên thế giới với hệ thống công viên ấn tượng, được nhiều người ca ngợi là hình mẫu về quy hoạch đô thị.

Di sản tàn khốc từ các vụ thử hạt nhân của Mỹ

Đã 30 năm kể từ vụ thử hạt nhân cuối cùng vào năm 1992, độc giả hãy cùng nhìn lại sự tàn khốc của các vụ thử hạt nhân ở Mỹ.

Sở trường đặc biệt của sư đoàn dù Mỹ triển khai cạnh Ukraine

Hôm 21/10, khoảng 4.700 binh sĩ thuộc Sư đoàn dù 101 Mỹ đã triển khai ở Romania, tại căn cứ ngay cạnh Ukraine.

Các vụ giẫm đạp chết chóc xảy ra trong những năm gần đây

Thảm kịch chết chóc xảy ra trong sự kiện Halloween ở khu Itaewon, Hàn Quốc là vụ việc mới nhất trong hàng loạt vụ giẫm đạp gây chết người diễn ra tại khắp mọi nơi trên thế giới trong các năm qua.

Nhân chứng kể cảm giác bị chèn ép nghẹt thở giữa đám đông xô đẩy

Những người may mắn sống sót sau các vụ giẫm đạp chết chóc kể chuyện thở hổn hển, cảm giác tuyệt vọng và bất lực khi muốn tự cứu mình khỏi dòng người liên tục đang dồn về.