Đại dịch Covid-19 sẽ bị xoá sổ trong năm 2021?

Số ca nhiễm Covid-19 được xác nhận và phải nhập viện đang giảm mạnh ở Mỹ cùng nhiều nơi khác thuộc Bắc bán cầu. Số trường hợp tử vong cũng ít dần.

Bloomberg chỉ ra rằng, có vẻ như đại dịch đáng sợ kéo dài hết thu sang đông cũng đã đến đỉnh điểm. Thêm một tin vui nữa là một số vắc-xin ngừa Covid-19 đã ra đời và nhanh được đưa vào tiêm chủng đại trà.

{keywords}
Các dự báo về dịch bệnh Covid-19 phụ thuộc vào một số yếu tố chủ chốt, chẳng hạn như hành vi của con người và tốc độ lây lan của các biến thể virus. Ảnh: Bloomberg 

Theo ước tính từ trang covid19-projutions.com của nhà khoa học dữ liệu Youyang Gu và mô hình covidestim.org được các chuyên gia nghiên cứu của hai trường y tế công Harvard và Yale tập hợp, số người được tiêm những liều vắc-xin đầu tiên mỗi ngày nhiều gấp 4 lần số người nhiễm bệnh.

Đó là nguyên nhân khiến tình trạng lây nhiễm giảm bớt? Hay đỉnh điểm tồi tệ nhất của đại dịch đã qua rồi? Hoặc thế giới sẽ còn hứng chịu thêm nhiều làn sóng mới khủng khiếp hơn?

Khó mà đưa ra câu trả lời chính xác ở thời điểm này, theo Bloomberg. Nhưng có một vài biến số quan trọng dường như sẽ quyết định điều gì xảy ra tiếp theo, và chúng có thể hé mở tia sáng cho chặng đường phía trước.  

Nhiều biến thể virus mới

Biến thể B.1.1.7 trở nên phổ biến ở Anh và dự kiến sớm lan tràn ở Mỹ được cho có khả năng lây truyền cao hơn 30-70% so với phiên bản SARS-CoV-2. Dường như chỉ một chút tăng nhẹ cũng khiến có thêm nhiều ca nhiễm mới trong một thời gian ngắn.

Trong thế giới thực, tốc độ gia tăng lây nhiễm sẽ chậm lại theo thời gian khi mọi người bắt đầu miễn dịch và thay đổi hành vi để ngăn chặn dịch bệnh.  

Ở Đan Mạch, quốc gia đang thực hiện tốt nhất việc xét nghiệm B.1.1.7 và nhiều biến thể khác, các trường học, nhà hàng, quán bar và những cửa hiệu không thiết yếu đã đóng cửa từ Giáng sinh.

Nước này đã chứng kiến số bệnh nhân B.1.1.7 tăng nhẹ trong bối cảnh các ca nhiễm biến thể khác giảm đi. Trong số 63,4% số ca Covid-19 được ghi nhận trong tuần đầu tiên của tháng 2, 30,9% nhiễm B.1.1.7, tăng vọt từ mức 3,8% cách đó 4 tuần lễ. Từ đó có thể thấy, B.1.1.7 đang nhanh chóng trở thành biến thể phổ biến nhất ở Đan Mạch.

Cũng có những đột biến virus xuất hiện ở Brazil và Nam Phi mà dường như có thể "né" khả năng miễn dịch mà một người có được nhờ khỏi bệnh và tiêm vắc-xin.

Hành vi

Ở Mỹ, chính quyền nhiều tiểu bang và địa phương đã nới lỏng các hạn chế khi chứng kiến số ca nhiễm tổng thể giảm mạnh. Tác động của quyết định này đến nay có thể chưa nhiều vì thời tiết diễn biến cực đoan trên khắp đất nước. Chỉ số tương tác và di động của Dallas Fed, dựa vào dữ liệu định vị thiết bị di động, cho thấy người Mỹ ra ngoài ít hơn trong vòng một tháng rưỡi qua, so với bất kỳ thời điểm nào kể từ cuối mùa xuân năm ngoái.

Thời tiết hiện nay đang đẹp dần lên. So với người dân một số nước châu Âu, người Mỹ dường như vẫn chưa vội quay trở lại thói quen cũ dù các hạn chế của Covid-19 được dỡ bỏ.

Đức đã thành công ngoạn mục trong nỗ lực ngăn chặn làn sóng Covid-19 đầu tiên hồi mùa xuân năm ngoái. Tuy nhiên, sau đó, cuộc sống ở đất nước này quay trở lại bình thường, dẫn tới một mùa thu và mùa đông đầy khó khăn.

Tại Anh, số ca Covid-19 bất ngờ tăng vọt hồi tháng 12 chắc chắn do biến thể B.1.1.7 dễ lây lan. Nhưng, việc người dân hưởng ứng nới lỏng phong toả hồi tháng 11 dường như cũng góp phần vào tình trạng đó.

Tính theo mùa

Ở các vùng khí hậu ôn đới, cảm lạnh và cúm có xu hướng bùng phát vào mùa thu và mùa đông, giảm dần vào mùa xuân và mùa hè.

Nguyên nhân chính xác cho tình trạng này đến nay vẫn là một chủ đề gây tranh cãi.

Covid-19 thực sự cũng sẽ đi theo mô hình tương tự. Ở một mức độ nào đó, điều này đã xảy ra: mùa thu và mùa đông năm nay là thời điểm tồi tệ nhất của đại dịch ở Bắc Mỹ và châu Âu. Nhưng cho đến nay vẫn chưa có đủ bằng chứng để đưa ra những tuyên bố tự tin về những gì sẽ xảy ra trong mùa xuân tới. 

Miễn dịch

Ở Mỹ, gần 30% dân số có thể đã nhiễm virus SARS-CoV-2. 

Thêm 12% khác (chắc chắn có sự chồng lấn nào đó với nhóm đầu nêu trên nhưng có thể không nhiều) đã được tiêm ít nhất một mũi vắc-xin.

Như vậy, khoảng 40% dân số đã được bảo vệ ở một mức độ nào đó.

Với tốc độ tiêm chủng hiện tại, tỷ lệ này tăng với tốc độ 1 điểm phần trăm sau mỗi ba ngày. Và với nguồn cung vắc-xin hàng tuần ở Mỹ tăng từ 11 triệu liều lên 13,5 triệu liều, con số này sẽ sớm tăng nhanh.

Mối đe doạ của các biến thể mới, kết hợp với tính không hoàn hảo của miễn dịch nhờ khỏi bệnh và tiêm vắc-xin, có nghĩa là việc đạt tới khả năng miễn dịch cộng đồng hoàn toàn khiến Covid-19 không thể lây lan là một nhiệm vụ khó khăn, thậm chí bất khả thi.

Nhưng 40% dân số sở hữu một mức độ miễn dịch vẫn có thể làm chậm sự lan truyền của virus, và nâng lên 50% rồi 60% sẽ càng khiến virus khó lây nhiễm hơn.

Bên cạnh đó còn có yếu tố đối tượng nào được tiêm ngừa. Cư dân của các viện dưỡng lão và các cơ sở chăm sóc dài hạn chiếm khoảng 36% số ca tử vong do Covid-19 ở Mỹ. Tính đến giữa tháng 1, gần 80% đã nhận được ít nhất một liều vắc-xin đầu tiên. Người Mỹ từ 65 tuổi trở lên chiếm tới 81% số ca tử vong, và họ là trọng tâm của chiến dịch tiêm chủng hiện nay.

Các loại vắc-xin đã được phê duyệt để sử dụng ở Mỹ cùng một số loại có khả năng sớm được phê duyệt dường như hiệu quả 100% trong việc ngăn ngừa tử vong do Covid-19. Vì vậy, ngay cả khi không thể ngăn dịch bệnh tái bùng phát vào mùa xuân này, chúng vẫn có thể giúp giảm số người thiệt mạng. 

{keywords}
 

Điều gì tiếp theo?

Hiện tại có rất nhiều quan điểm giữa các chuyên gia về những gì có thể xảy ra tiếp theo.

Michael Osterholm thuộc Trung tâm Chính sách và Nghiên cứu Bệnh Truyền nhiễm của Đại học Minnesota chỉ ra rằng, B.1.1.7 gây ra sự gia tăng lây nhiễm ở Mỹ giống như một cơn bão "cấp 5 hoặc cao hơn".

Michael Mina thuộc Trường Y tế Công TH Chan của Harvard nhận định "vài tháng tới dịch bệnh có thể chững lại. Lý tưởng nhất là tình hình kéo dài qua mùa hè sang mùa thu, và rồi chúng ta có thể sẽ có một đợt dịch nữa".

Ở Đức, Christian Drosten thuộc Viện Virus học thuộc Đại học Y Charité nghĩ đến viễn cảnh mà một khi người cao tuổi đã được tiêm ngừa, sẽ có áp lực lớn về kinh tế, xã hội, chính trị và có lẽ cả pháp lý dẫn tới chấm dứt các biện pháp phong toả.

Tất nhiên, những người trẻ sẽ ít nguy cơ có các triệu chứng nghiêm trọng hơn so với những người già, nhưng khi một số lượng lớn người trẻ nhiễm Covid-19, thì các đơn vị chăm sóc đặc biệt sẽ kín chỗ và rất nhiều người sẽ thiệt mạng.

Cách cài đặt Bluezone giúp cảnh báo người nghi nhiễm Covid-19

Bluezone là ứng dụng giúp cảnh báo sớm cho người dùng nếu họ chẳng may từng tiếp xúc với những người bị nhiễm Covid-19.
Để nhận được các cảnh báo từ Bluezone, việc đầu tiên cần làm là tải về và cài đặt ứng dụng này.
Link tải Bluezone trên Android
Link tải Bluezone trên iOS
Sau khi cài đặt, người dùng cần cấp quyền cho ứng dụng Bluezone truy cập vào bộ nhớ và kết nối Bluetooth để nhận được cảnh báo từ ứng dụng.


Thanh Hảo

Israel thành công ấn tượng nhờ tiêm chủng 'thần tốc' vắc-xin ngừa Covid-19

Israel thành công ấn tượng nhờ tiêm chủng 'thần tốc' vắc-xin ngừa Covid-19

Chương trình tiêm chủng vắc-xin ngừa Covid-19 nhanh chóng của Israel đang mang lại thành công ấn tượng.

Thế giới hơn 85 triệu ca khỏi Covid-19, LHQ kêu gọi tiêm vắc-xin toàn cầu

Thế giới hơn 85 triệu ca khỏi Covid-19, LHQ kêu gọi tiêm vắc-xin toàn cầu

Trên thế giới có hơn 2,4 triệu ca tử vong vì Covid-19 song có tới 85.276.904 trường hợp đã hồi phục sau khi nhiễm virus.

tin nổi bật

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Kissinger: Kết nạp Ukraine vào NATO là 'thiếu khôn ngoan'

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger cho rằng, việc Mỹ tìm cách đưa Ukraine vào NATO tại thời điểm căng thẳng là một quyết định không khôn ngoan.

Diện mạo mới của Vùng Vịnh giữa khủng hoảng năng lượng và địa chính trị

Cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến dịch đặc biệt của Nga đang mở ra thời cơ để tăng cường sức ảnh hưởng cho các quốc gia Vùng Vịnh.

Đại sứ Israel: Hai năm sau hiệp ước Abraham, từ giấc mơ tới hiện thực

Ở Israel, chúng tôi được dạy “mơ mộng lớn”. Ngày nay, chúng ta đã thấy giấc mơ ấy thành hiện thực. Hiệp ước Abraham mở ra nhiều cơ hội và tiềm năng to lớn cho khu vực của chúng tôi…

Nga có thể làm gì để đối phó diễn biến bất lợi ở Ukraine?

Tổng thống Vladimir Putin không bình luận công khai về việc quân Nga rút khỏi một số khu vực đông bắc Ukraine. Song, Moscow được cho đang chịu áp lực phải giành lại thế chủ động trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở nước láng giềng.

Sóng gió đón đợi tân nữ Thủ tướng Anh

Bà Liz Truss sẽ tiếp quản vị trí Thủ tướng Anh từ ông Boris Johnson vào thời điểm đầy sóng gió ở xứ sở sương mù.

Châu Âu ngăn khủng hoảng năng lượng biến thành suy thoái kinh tế cách nào?

Các chuyên gia tin, châu Âu có thể thực hiện các giải pháp đồng bộ, mạnh mẽ hơn để ngăn chặn cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại biến thành suy thoái kinh tế.

Các biện pháp trừng phạt Nga của phương Tây có hiệu quả?

Giới phân tích nhận định, các biện pháp trừng phạt của phương Tây đang tác động lớn đến nền kinh tế Nga nhưng không phải là "đòn hạ đo ván".

Điều gì xảy ra nếu giao tranh Nga-Ukraine gây ra sự cố hạt nhân?

Ukraine và Nga buộc tội lẫn nhau về việc nã pháo quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, làm dấy lên lo ngại về những gì sẽ xảy ra nếu có sự cố hạt nhân.

Anh sẽ dừng tài trợ Ukraine vào cuối năm nay?

Một nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Anh tiết lộ với báo chí rằng, các nguồn hỗ trợ tài chính của nước này dành cho quân đội Ukraine dự kiến sẽ cạn kiệt vào cuối năm nay.

Vì sao Ukraine có thể bị cắt giảm nguồn cung vũ khí chống tăng tiên tiến?

Giới phân tích cho rằng, Ukraine đang đối mặt với nguy cơ bị cắt giảm nguồn viện trợ vũ khí chống tăng tiên tiến khi phương Tây cạn kiệt dần loại vũ khí đắt đỏ này.

'Bức tranh màu xám' của nền kinh tế toàn cầu sau 6 tháng chiến sự Nga - Ukraine

Sáu tháng sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, hậu quả của nó đang đặt ra mối đe dọa lớn đối với kinh tế toàn cầu.

Phương Tây khó cô lập Nga tại Liên Hợp Quốc?

Các nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập Nga ngay tại Liên Hợp Quốc rõ ràng không đạt được kết quả như họ mong muốn.

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.