Khi khoảng cách địa lý trở thành điểm yếu

Năm 2022, ông Hùng, một nhà đầu tư ở Hà Nội, quyết định rót hơn 2 tỷ đồng mua một mảnh đất tại khu vực Bình Định trước đây. Khi đó, môi giới cho biết khi hạ tầng phát triển, giá đất sẽ tăng mạnh, thậm chí có thể “một vốn bốn lời”. Nhưng tới nay, mảnh đất không bán được, ông còn phát sinh nhiều chi phí và mất thời gian đi lại.

Ông Hùng cho biết do tài sản nằm cách xa Hà Nội, mỗi lần xử lý thủ tục đất đai ông lại phải bay vào. Mỗi chuyến đi phát sinh thêm chi phí vé máy bay, ăn ở và thời gian. Những khoản chi tưởng nhỏ nhưng cộng dồn qua nhiều lần đi lại cũng trở thành khoản chi đáng kể.

Ông Hùng không thể thường xuyên đến khu đất để kiểm tra hiện trạng. Nếu đất nằm gần nơi sinh sống, những vấn đề như kiểm tra hiện trạng, theo dõi khu vực xung quanh hay nắm bắt thông tin thị trường có thể được xử lý dễ dàng hơn. Với một tài sản cách hàng trăm km, mọi việc đều trở nên bất tiện.

Đây là yếu tố ông gần như không tính đến trước khi xuống tiền. Trong lúc thị trường sốt nóng, ông Hùng chủ yếu tập trung vào kỳ vọng tăng giá mà chưa tính đầy đủ đến bài toán quản lý tài sản sau khi mua.

W-dat trong rung.jpg
Nhiều nhà đầu tư mua đất tại các khu vực xa hàng trăm km. Ảnh minh họa: D.Anh

Ngoài ra, ông Hùng gặp khó khăn khi thế chấp mảnh đất để lấy vốn làm ăn do chi phí đi lại, việc thẩm định giá và hoàn tất hồ sơ phức tạp.

Cuối năm ngoái, ông Hùng giảm 500 triệu đồng rao bán mảnh đất nhưng tới nay vẫn chưa có khách hỏi.

Anh Thắng, một nhà đầu tư mắc kẹt tại Vân Phong, nhận xét, sau khi cơn sốt qua đi, thanh khoản sụt giảm. Mức giá từng được môi giới và nhà đầu tư đẩy lên cao không còn phản ánh khả năng giao dịch thực tế.

Theo anh Thắng, việc chạy theo thị trường đang sốt có thể mang lại lợi nhuận lớn nhưng cũng dễ “chôn” vốn trong thời gian dài. Anh Thắng đang nhờ nhiều môi giới cùng rao bán mảnh đất, chấp nhận lỗ gần 1 tỷ đồng nhưng vẫn chưa thể tìm được khách mua.

Xa nhà, khó cả quản lý lẫn thanh khoản

Trong các cơn sốt bất động sản, không ít nhà đầu tư Hà Nội đã “đánh bắt xa bờ”, bỏ tiền lướt sóng tại những thị trường cách xa nơi sinh sống như Quy Nhơn, Nha Trang, Đà Lạt... Thời điểm đó, khoảng cách địa lý dường như không phải vấn đề lớn bởi nhà đầu tư kỳ vọng có thể nhanh chóng mua - bán kiếm chênh lệch.

Khi thị trường trầm lắng, bất lợi bắt đầu bộc lộ rõ. Nhà đầu tư ở xa khó chủ động cập nhật diễn biến, nắm giá giao dịch thực tế hay tiếp cận trực tiếp người mua. Muốn bán tài sản, họ phần lớn phải phụ thuộc vào môi giới địa phương, từ định giá, tìm khách đến thương lượng.

Để thoát hàng, nhà đầu tư có thể phải giảm giá sâu, trả mức hoa hồng môi giới cao hoặc tiếp tục chấp nhận tình trạng chôn vốn trong nhiều năm.

Ông Nguyễn Quang Thành, môi giới bất động sản, nhận định đầu tư tại những thị trường cách xa nơi sinh sống có thể mang lại cơ hội, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro về thông tin, quản lý và thanh khoản, đặc biệt với nhà đầu tư ngắn hạn.

Trong giai đoạn thị trường trầm lắng, bất động sản có thể gặp bất lợi hơn về thanh khoản. Nhà đầu tư vẫn phải chịu chi phí môi giới, đi lại, quản lý và các khoản chi phí tài chính nếu sử dụng đòn bẩy.

Theo ông Thành, nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu dài hạn hay lướt sóng, đồng thời xây dựng phương án thoát hàng ngay từ thời điểm đầu tư.

Trước khi xuống tiền, người mua cần trực tiếp khảo sát khu vực, kiểm tra hạ tầng, pháp lý, giá giao dịch thực tế và nhu cầu ở thực, tính toán khả năng chịu đựng nếu tài sản không thể bán trong 6-12 tháng hoặc lâu hơn, thay vì chỉ dựa trên kịch bản giá tăng.

Với nhà đầu tư cá nhân chưa có nhiều kinh nghiệm, lựa chọn những khu vực gần nơi sinh sống, có thanh khoản thực và dễ quản lý có thể giúp giảm đáng kể rủi ro.