"Điều chỉnh thông tư dễ hơn sửa sách Công nghệ Giáo dục"

- Người đứng tên ký cả bản kiến nghị gửi Thủ tướng và Bộ trưởng Bộ GD-ĐT xem xét việc sách Công nghệ giáo dục bị thẩm định không đạt cho hay, ông sẽ chưa dừng lại sau phần trả lời của Bộ GD-ĐT.  

Ngày 25/9, 5 ngày trước khi kết thúc thời hạn thẩm định các bộ sách giáo khoa (30/9), Bộ GD-ĐT có công văn trả lời ý kiến của PGS.TSKH Nguyễn Kế Hào về kết quả thẩm định sách giáo khoa do GS Hồ Ngọc Đại chủ biên.  Sáng 30/9, VietNamNet đã có cuộc trao đổi với PGS.TSKH Nguyễn Kế Hào, cán bộ đại diện Trung tâm Công nghệ giáo dục sau khi ông nhận được phản hồi của Bộ GD-ĐT về kiến nghị của mình.

Ông có ý kiến gì trước phản hồi của Bộ GD-ĐT về kiến nghị việc bộ sách Công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại bị loại?

Tôi đã đọc kỹ câu trả lời của Bộ GD-ĐT và cảm thấy vẫn chưa thỏa đáng. Câu trả lời ấy mới chỉ nhắc lại các thông tư, nghị quyết mà chưa chạm đến 4 vấn đề chúng tôi đã nêu. Do vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục kiến nghị lên Chính phủ về vấn đề này.

Tôi thấy buồn bởi như thế thì không thỏa đáng và không còn hy vọng. Trong khi đây là tâm huyết của các thế hệ Trung tâm Công nghệ giáo dục và cả các địa phương, giáo viên.

Nhưng đây là vì giáo dục. Đừng tưởng lớp 1 là đơn giản mà thực tế lại khó nhất trong dạy học, thậm chí khó hơn cả đào tạo tiến sĩ.

Tôi nghĩ trong trường hợp điều chỉnh Thông tư dễ hơn là sửa sách. Bởi sách phải qua 40 năm, gần cả cuộc đời, giờ nói sửa theo ý của người khác đâu có dễ.

Nếu theo quan điểm của Hội đồng thẩm định thì gọi là nhiều bộ sách nhưng thực chất chỉ là một, bởi tất cả vẫn theo một cái khung đó.

{keywords}
PGS.TSKH Nguyễn Kế Hào, cán bộ đại diện Trung tâm Công nghệ giáo dục, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học (Bộ GD-ĐT). Ảnh: Anh Minh.

Ví dụ, sách Tiếng Việt, Hội đồng thẩm định đánh giá một số bài đọc dài. Nhưng có thể với học sinh này thấy dài thì chỉ đọc nửa bài nhưng học sinh khác đọc hết bài vẫn còn thừa thời gian. Như vậy có sự phân hóa, đáp ứng khả năng và điều kiện của mỗi học sinh để phát triển.

Hay trước đây người ta cứ bắt bẻ tại sao sách dùng là “bể” mà không phải là “biển”. Trong khi “bể” hay “biển” thì trong  từ điển đều có cả chứ có sao đâu.

Hay là người ta bảo là học sinh chưa hiểu cao nhưng có phải cái gì cũng có thể và cần hiểu hết nghĩa ngay đâu. Bây giờ có nhiều thuật ngữ y học hay 4.0 chúng ta có biết đâu, nhưng phải chấp nhận tìm hiểu dần dần và hiểu biết hơn.

Việc sách khó hay dễ ra sao phải hỏi trẻ chứ? Bây giờ thời đại 4.0 hay 3G, 4G tôi chịu mặc dù là tiến sĩ khoa học. Nhưng trẻ con thì học được, nhập cuộc ngay được.

Tôi đi hết những vùng khó khăn Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ,… thấy học sinh dân tộc đều học sách này được cả. Và rồi đều đọc thông viết thạo, không tái mù chữ.

Bộ ít nhất phải có những đối thoại, tìm hiểu và coi trọng thực tiễn hơn các thông tư. Nhưng dường như Bộ đang “vô cảm” trước thực tiễn.

Chúng tôi thường xuyên đi khảo sát các trường học và nhận thấy, hơn 930.000 học sinh đang theo học Công nghệ giáo dục đều hạnh phúc vì chúng học đến đâu chắc đến đó, không tái mù chữ, đầu ra hơn quy định của Bộ; còn phụ huynh đều yên tâm vì “học sinh là trung tâm”, “đi học là hạnh phúc”.

Không đồng tình với những đánh giá của Hội đồng thẩm định, vậy ông nghĩ bộ SGK này cần phải được thẩm định theo những tiêu chí khác?

Đúng vậy! Nhưng tôi nói thì sẽ không khách quan nữa. Nhà Ngôn ngữ học là GS.TSKH Trần Ngọc Thêm đã từng nói: “Sách của GS Đại nên được thẩm định theo cách khác”. Có nghĩa là, không nên đòi hỏi tất cả bộ sách giáo khoa đều phải được biên soạn giống nhau đến từng nội dung, chi tiết. Nếu thẩm định theo cách như vậy, những bộ sách được thông qua của một môn học sẽ trở thành những biến thể của một bộ sách.

{keywords}
 

Đánh giá một cách khách quan, ông cho rằng bộ sách này còn những điểm hạn chế gì, và nếu có cần phải chỉnh sửa, hoàn thiện như thế nào?

Bộ sách này trước đó đã được nhiều hội đồng đánh giá. Năm 1990, Hội đồng quốc gia đã nghiệm thu đánh giá và đề nghị Bộ GD-ĐT cho triển khai ở những nơi có điều kiện. Đến năm 1994, Đề án Chuyển giao công nghệ giáo dục cũng đã được đánh giá và hoàn thiện đến lớp 3. Năm 2017, 2018 Bộ đã thành lập Hội đồng quốc gia để thẩm định khi dư luận dấy lên những luồng ý kiến trái chiều, sau đó Bộ cũng đã công nhận cho triển khai.

Những hội đồng trước đều đồng ý cho triển khai, nhưng đến hội đồng lần này lại 100% bỏ phiếu “Không đạt”. Tôi không hiểu được điều đó.

Về mặt thực tiến mọi người đều đón nhận. Điều đó đủ để thấy sức sống của bộ sách này như thế nào.

Theo tôi không có gì tròn trĩnh 100%, nhưng về mặt khoa học bộ sách này đã đánh giá nhiều lần, cũng đã kiểm chứng trong thực tiễn và được nghiệm thu.

Bộ sách đã ra đời khá lâu, nếu không sửa đổi để phù hợp theo chương trình mới, liệu có bị “cũ” khi áp dụng cho những năm tới?

Bộ sách này chưa bao giờ là cũ cả. Bây giờ người ta vẫn nói theo GS Hồ Ngọc Đại là “học sinh là trung tâm” –điều mà trước đây vào những năm 80 từng bị phản đối dữ dội. Hay câu nói “đi học là hạnh phúc”, “mỗi ngày đến trường náo nức một ngày vui” giờ cũng đã thành khẩu hiệu trong các trường.

Rồi đến việc học 2 buổi/ngày, giáo dục toàn diện, đưa ngoại ngữ vào từ tiểu học,… Tất cả đều đi từ Trường Thực nghiệm.

Theo tôi quan trọng nhất vẫn là triết lý, quan điểm giáo dục, mục tiêu giáo dục. Như vậy bộ sách này là phù hợp, không hề cũ.

Tôi còn nhớ, thời tôi là Vụ trưởng, từ một chương trình một bộ SGK cuối cùng đi tới 4 bộ SGK, nhưng đều thống nhất được mục tiêu và đầu ra do lúc đó có thi tốt nghiệp tiểu học.

Nếu là tác giả của bộ sách, ông có muốn sửa để hoàn thiện sách hơn không?

Sửa chữa không phải là chuyện đơn giản. Sửa một chi tiết cũng có thể đụng chạm đến cả một hệ thống. Đó là chưa kể, bộ sách đã được rồi tại sao phải đập đi xây lại?

Tôi lấy ví dụ, người ta kêu nhiều bài trong sách Công nghệ giáo dục “dài quá, khó quá”, nhưng họ không biết được nhiều học sinh vẫn đọc được dễ dàng. Có khi đọc hết rồi chúng vẫn còn “thòm thèm”. Trong cùng thời gian ấy, có học sinh chỉ đọc được một nửa bài. Điều đó cũng không sao cả.

Cũng như trong việc ăn có người ăn nhanh, ăn chậm thì việc đọc cũng có sự phân hóa như thế. Nhưng chương trình cũng không bắt buộc học sinh phải đọc hết toàn bộ cả một bài dài.

{keywords}
 

Có ý kiến cho rằng một trong những hạn chế của bộ sách Công nghệ giáo dục là phụ huynh không thể học cùng và theo diễn tiến việc học của con do không cùng chương trình học?

Phụ huynh ai cũng dạy được con mình thì cần gì sinh ra nhà trường và đội ngũ giáo viên làm gì. Còn nếu nói về việc buổi tối về học cùng con thì khác, bởi tới đây khi học 2 buổi/ngày rồi thì về nhà học sinh sẽ không cần học nữa.

Quan điểm khác nhau mà thôi, những triết lý và đường lối của GS Hồ Ngọc Đại phù hợp với quan điểm đổi mới toàn diện giáo dục.

Bộ sách không vi phạm gì về đường lối quan điểm chính trị và khoa học giáo dục, do đó theo tôi không nên áp những tiêu chí cứng nhắc mà nên để cho thị trường quyết định, nếu nó kém hoặc không phù hợp thì cuộc sống sẽ tự đào thải.

Trường hợp vẫn không được chấp nhận, ông cũng như các cán bộ trung tâm đã nghĩ tới số phận của bộ sách sẽ ra sao?

Có thể đời Bộ trưởng này không dùng nhưng Bộ trưởng sau sẽ dùng đến nó. Bởi đây là thành tựu của giáo dục Việt Nam và những người đã từng được tiếp cận, sử dụng nó nhìn nhận.

Anh Minh – Thúy Nga

Bộ Giáo dục: “GS Hồ Ngọc Đại có thể đề nghị thẩm định lại sách”

Bộ Giáo dục: “GS Hồ Ngọc Đại có thể đề nghị thẩm định lại sách”

 - Bộ GD-ĐT vừa có văn bản trả lời PGS. TSKH Nguyễn Kế Hào, người đại diện cho Trung tâm Công nghệ Giáo dục, NXB Giáo dục Việt Nam về việc Hội đồng thẩm định SGK "loại" bộ sách Công nghệ giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại.

tin nổi bật

Sắp 'khai tử' hệ song bằng trong trường công lập ở Hà Nội?

Đó là điều hoàn toàn có thể xảy ra khi hết năm học 2022-2023 nếu như các Đề án thí điểm chương trình đào tạo song bằng tú tài THPT quốc gia Việt Nam và tú tài Anh quốc mà các trường xây dựng không được Hà Nội thông qua.

Hà Nội không thu bất cứ khoản nào khi học sinh lớp 10 nhập học

Theo thông tin mới nhất từ Sở GD-ĐT Hà Nội, Sở này yêu cầu tất cả các nhà trường, trung tâm không được thu bất cứ khoản đóng góp nào của học sinh hoặc phụ huynh khi học sinh lớp 10 nhập học.

Đẩy hàng trăm học sinh đi nơi khác để trường lên chuẩn quốc gia

Hàng trăm phụ huynh Trường Tiểu học Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai, Hà Nội) bất ngờ khi con em bị điều chuyển sang trường khác để trường xây dựng chuẩn quốc gia.

Nam sinh khuyên bố: ‘Con lớn rồi, bố hãy đi bước nữa’ trước toàn trường

Trước nhiều bạn bè ở Trường THPT Đoàn Thị Điểm (Hà Nội), Nguyễn Thành Đạt, học sinh lớp 12C2 nhắn nhủ mong bố sớm tìm được bến đỗ trong Lễ trưởng thành diễn ra hôm 22/6 vừa qua.

Trường học Hà Nội 'ép' phụ huynh cam kết cho con học IELTS?

Một số phụ huynh của Trường THCS và THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) bày tỏ sự không hài lòng khi nhận được thông báo mới đây của nhà trường yêu cầu phải cam kết cho con học chương trình IELTS tại trường.

Ba giáo viên bị bắt vì trói tay trẻ mẫu giáo

Sau khi video quay cảnh 2 trẻ mẫu giáo bị trói tay sau lưng lan truyền rộng rãi trên mạng, 3 giáo viên của 1 trung tâm chăm sóc trẻ ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc đã bị bắt giữ ngay lập tức.

Nữ nhân viên trộn chất thải vào thức ăn ở trường học

Một nữ nhân viên 20 tuổi tại một trường công ở Okazaki (Aichi, Nhật Bản) vừa bị bắt vì tội trộn “phân người” vào thức ăn trưa ở trường.

Người mẹ tặng con gái bó hoa 'thần tượng K-Pop' sau buổi thi vào lớp 10

Cầm một “bó hoa” được kết nên bởi những bức ảnh các thần tượng K-pop (Hàn Quốc), chị Nguyễn Tố Như nổi bật trước điểm thi vào lớp 10 tại Trường THCS Phan Đình Giót.

Đã có 200 sinh viên ở Cần Thơ đến trình báo bị lừa

Gần 200 sinh viên đã đến cơ quan Công an trình báo bị Trương Quang Anh Đức lừa đảo khiến bỗng dưng ôm nợ. Công an cũng làm việc với 4 công ty tài chính để phục vụ công tác điều tra.

Bộ ba sản phẩm giáo dục ứng dụng công nghệ AI cá nhân hoá

Geniebook - công ty Công nghệ giáo dục (Ed-tech) từ Singapore đã thiết kế nền tảng học trực tuyến Geniebook ứng dụng công nghệ AI cá nhân hoá với bộ ba sản phẩm: GenieSmart, GenieClass và GenieAsk dành cho học sinh tiểu học và trung học.

Hàng trăm học sinh tham gia trại hè Khai phóng năng lượng tại Everest School

Trại hè Khai phóng năng lượng 2022 dành cho trẻ từ 6-16 tuổi chính thức khai mạc khoá đầu tiên từ ngày 6/6 - 17/6 tại hệ thống giáo dục Everest, thu hút hơn 300 học sinh tại các quận, huyện của Hà Nội tham gia.

Các trường không được đóng gói bán SGK kèm sách bài tập, tham khảo

Bộ GD-ĐT yêu các các giám đốc Sở chỉ đạo các trường không thực hiện việc lập danh mục, đóng gói thành bộ SGK kèm sách bài tập, sách tham khảo và các tài liệu khác ngoài danh mục sách được phê duyệt để học sinh, phụ huynh mua.

Khởi động chuỗi talkshow giáo dục Dino Talk

Dino Talk - Chuỗi talkshow chuyên sâu về giáo dục ngôn ngữ, sự kiện bên lề ra mắt phiên bản Beta Private của ứng dụng tiếng anh STEM - Dino How, đang thu hút được nhiều sự quan tâm của các bậc phụ huynh quan tâm đến giáo dục cho trẻ nhỏ.

Trường Quốc tế TP.HCM muốn khép lại sự việc học sinh xô xát

Liên quan đến vụ học sinh xô xát, Trường quốc tế TP.HCM thông tin quá trình giải quyết và hòa giải được thực hiện một cách riêng tư để bảo vệ các học sinh liên quan.

Nam giáo viên mặc sườn xám cổ vũ học sinh thi đại học

Những hình ảnh các giáo viên nam ở Trung Quốc mặc sườn xám để cổ vũ tinh thần cho các sĩ tử “Gaokao” đang được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.