Doanh nghiệp Việt: Ra khơi hay làng nhàng ao làng?

30 năm sau đổi mới, chúng ta đã có rất nhiều doanh nghiệp thành công, những doanh nghiệp đầu tàu của nền kinh tế, có thương hiệu mạnh...

30 năm sau đổi mới, chúng ta đã có rất nhiều doanh nghiệp thành công, những doanh nghiệp đầu tàu của nền kinh tế, có thương hiệu mạnh, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường nội địa và khu vực, nhưng một câu hỏi vẫn đau đáu đặt ra đó là tại sao 30 năm rồi, khoảng cách đủ để một thế hệ trưởng thành, chúng ta vẫn chưa có những công ty, tập đoàn tầm cỡ thế giới.

Từ tốt đến vĩ đại

Trong Bảng xếp hạng Top 500 DN lớn nhất Việt Nam về doanh thu – VNR500 công bố tháng 12/2015 vừa qua, chỉ có 3 doanh nghiệp xuất hiện của Việt Nam có mặt trong Bảng Top 2000 doanh nghiệp toàn cầu (Global 2000 Leading Companies) của Forbes và chỉ đứng ở các vị trí khiêm tốn, lần lượt là VietinBank (vị trí 1902/2000), BIDV (1913/2000) và VCB (1985/2000). Trong khi đó một số nước trong khu vực như Philippine có 8 DN (trải dài từ vị trí 900 đến 1808), Singapore có 21 DN (Từ vị trí 268 đến 1962) và Thái lan có 16 DN (từ vị trí 227 đến 1976)

Thời điểm này cùng nhìn lại những tư tưởng của Giáo sư Jim Collin (GS Đại học Stanford – Mỹ) đưa ra trong cuốn sách Từ Tốt đến Vĩ Đại (Good to Great) mới thấy thấm thía hơn bao giờ hết, có những điều rõ ràng doanh nghiệp chúng ta chưa làm tốt được, thì mức vĩ đại còn là một tầm với rất xa.

Có nhiều thứ trong tư tưởng này đã được nhắc đến trong nhiều năm qua như nhân sự tài năng, tầm nhìn, đổi mới công nghệ hay văn hóa doanh nghiệp, trong khuôn khổ bài viết ngắn này chỉ xin lạm bài đến hai khía cạnh nổi bật đó là Trải nghiệm đương đầu với thử thách khách nghiệt và Đối mới tư duy quản trị, đặc biệt trong bối cảnh một cơ hội lớn nhưng cũng là một thử thách lớn chưa từng có đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt: Hiệp định Xuyên Thái Bình Dương.

Trải nghiệm thử thách: Định hình phong độ

Lịch sử kinh tế cho thấy phần lớn các tập đoàn kinh tế tầm cỡ thế giới đều trải qua giai đoạn dò tìm các định hướng phát triển, và trong con đường đó, họ phải đương đầu với những thử thách khắc nghiệt để sau này mới có được thành công, chỗ đứng và thương hiệu trên thương trường. Lãnh đạo các doanh nghiệp này biết lắng nghe, biết phân tích các thất bại để rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân và cho công ty. Bản thân họ cũng tự biết trau dồi bản thân mình, đưa mình vượt ra khỏi phạm vi “người thường” để dẫn dắt doanh nghiệp tiến tới các thành công.

Quay trở lại với Việt Nam, thực tiễn cho thấy phần ít doanh nghiệp có chiến lược dự phòng, đối phó với các khủng hoảng, các cơ hội. Công ty nếu không gặp các cú sốc (dù bất lợi hay có lợi) thì cứ đều đều phát triển và tăng trưởng. Nếu gặp các cú sốc bất lợi rất dễ buông xuôi hoặc thậm chí phá sản. Theo số liệu thống kê từ VCCI, số doanh nghiệp phá sản năm 2012 trên toàn quốc là 58.128 DN, đến cuối năm 2014, con số này đã tăng lên tới 67.823 doanh nghiệp. Nếu gặp các điều kiện có lợi bất ngờ thì lại không có chuẩn bị trước đáng kể nên thành thử rơi vào thế bị động, khó tận dụng được cơ hội mang lại.

Trong cuộc khảo sát các doanh nghiệp lớn Việt Nam trong Bảng xếp hạng VNR500 – Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam do Vietnam Report tiến hành tháng 10 và 11 năm 2015, khi được hỏi về DN đã có chuẩn bị gì cho Hiệp định lịch sử này, phần lớn các DN đều cho biết chưa có chuẩn bị gì hoặc có chuẩn bị một chút đối với các mục như Đào tạo năng lực cán bộ (37.8%); Dành ngân sách cho TPP (38.3%) hay Cùng đối tác chuẩn bị cho những cơ hội từ TPP (28.3%).

{keywords}

Doanh nghiệp đã chuẩn bị những gì cho Hiệp định TPP. Kết quả điều tra khảo sát các DN trong BXH VNR500 11/2015-Vietnam Report

Đối mới tư duy quản trị

Đổi mới tư duy quản trị từ lâu đã được xem xét như yếu tố cốt lõi có tác động lan tỏa và chi phối đến các chiến lược cốt yếu của doanh nghiệp, tạo ra sức mạnh cạnh tranh cao, tạo sự khác biệt để đem đến thành công. Khi hội nhập sâu và toàn diện trong thị trường trong thế giới phẳng, đổi mới tư duy quản trị mà trước hết là tư duy quản trị chiến lược tựa như “sợi chỉ đỏ” dẫn đường thành công cho các chiến lược về thị trường cũng như chiến lược phi thị trường - như chiến lược marketing xây dựng thương hiệu, phát triển mạng lưới bán hàng; tạo lập sức mạnh liên kết bên cạnh việc nắm bắt chính sách và quy định pháp luật mới - những điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập.

Đổi mới tư duy quản trị trước hết phải dựa trên cơ sở nhận thức sâu sắc về bối cảnh các hiệp định thương mại tự do, nhận diện rõ ràng những thời cơ và thách thức do bối cảnh này đem lại. Để làm được việc này, doanh nghiệp có thể tự nghiên cứu; thành lập các tổ công tác, ban nghiên cứu; tích cực tham gia các cuộc hội thảo, tọa đàm để có những thông tin xác thực và nhiều chiều.

Trong bối cảnh các hiệp định thương mại tự do, vấn đề hàng đầu đặt ra là phải thay đổi tư duy quản trị để nâng cao năng lực cạnh tranh dảm bảo các mục tiêu của doanh nghiệp. Càng hội nhập sâu, các doanh nghiệp Việt càng bộc lộ ra những hạn chế cần khắc phục như khả năng quản trị kinh doanh kém; tình trạng thiếu vốn; trình độ khoa học - kỹ thuật lạc hậu; khả năng liên doanh, liên kết, mở rộng thị trường hạn chế, khả năng ứng biến với những khó khăn khủng hoảng không linh hoạt và đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực thấp. Muốn tồn tại và phát triển trong môi trường kinh doanh đầy biến động, khách hàng và đối thủ cạnh tranh thay đổi, khi đổi mới tư duy quản trị chiến lược các doanh nghiệp Việt Nam phải xác định được các chiến lược mặt hàng và chiến lược thị trường trong bối cảnh thị trường mở; áp dụng các hệ thống quản lý hiện đại để nâng cao năng suất, chất lượng; hoàn thiện phương thức kinh doanh, tạo ra bản sắc riêng có, những nét độc đáo của doanh nghiệp mình thông qua đó thu hút khách hàng, phát triển thị trường, phát triển thương hiệu.

Con đường thực hiện đổi mới, với ước mơ vươn tới những doanh nghiệp tầm cỡ châu lục và thế giới trong thập kỷ tới sẽ trở nên xa vời nếu chúng ta không có những chuẩn bị tốt nhất cho hội nhập, bắt nguồn từ doanh trí của người doanh nhân, đến tư duy quản trị mọi khía cạnh của hoạt động sản xuất kinh doanh. Rõ ràng rằng không thể đổ hoàn toàn trách nhiệm cho cơ chế quản lý nhà nước hoặc hệ thống pháp luật, mà cơ bản nhất vẫn nằm ở thay đổi tư duy của chính các lãnh đạo doanh nghiệp. Thay đổi tư duy thì doanh nghiệp chúng ta mới hy vọng thoát khỏi ao làng, để thấy biển rộng trời cao và đủ sánh vai với các đối tác trong khu vực thế giới.

Ngày 12/01/2016, Công ty CP Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) và Báo VietNamNet sẽ chính thức tổ chức Buổi Lễ Công bố Bảng xếp hạng VNR500 – Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2015 tại Khách sạn Rex, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là năm thứ 9 liên tiếp, Bảng xếp hạng VNR500 được công bố nhằm ghi nhận những Doanh nghiệp không chỉ đạt được những thành tựu to lớn trong kết quả kinh doanh mà còn có những đóng góp to lớn cho cộng đồng và xã hội.

Anh LêVietnam Report

tin nổi bật

Austdoor ra mắt thế hệ cửa cuốn mới an toàn, thông minh vượt trội

Ngày 28/6/2022, dựa trên ứng dụng chuyển đổi số vào sản xuất - kinh doanh, cửa cuốn Austdoor ra mắt bộ sản phẩm an toàn và thông minh vượt trội hơn.

Đánh thuế cao người sở hữu nhiều bất động sản

Các chuyên gia nhận định, Nghị quyết 18 sẽ tạo nguồn thu ngân sách ổn định từ thị trường bất động sản, đưa bất động sản vào sử dụng hiệu quả, chống nạn đầu cơ, thổi giá.

Vay mua nhà ngày càng khó

Người có nhu cầu vay mua nhà để ở có thể bị giảm cơ hội tiếp cận vốn nếu dòng vốn tín dụng chảy vào bất động sản tiếp tục bị kiểm soát chặt hơn nữa

Rủi ro từ Pacific Airlines

Vietnam Airlines thừa nhận có thể gặp rủi ro nếu việc tìm kiếm nhà đầu tư mới cho Pacific Airlines quá chậm hoặc không đạt được thoả thuận.

iPhone 11 giảm giá mạnh, ngang ngửa Android tầm trung

iPhone 11 giảm giá về ngang tầm điện thoại Android trung cấp khiến các sản phẩm này bị ảnh hưởng mạnh về mặt doanh số.

Một tháng 45.000 giao dịch, 6 tháng thu 10.000 tỷ tiền thuế nhà đất

Bình quân một tháng, TP.HCM giải quyết trên 45.000 hồ sơ/tháng liên quan đến đất đai. Nửa đầu năm, nguồn thu từ việc làm thủ tục mua bán bất động sản đạt trên 9.800 tỷ, tăng gấp đôi so với 6 tháng đầu năm 2021.

Hé lộ lương của Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines

Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines Đặng Ngọc Hòa nhận lương, thù lao 993 triệu đồng trong năm 2021. Trong khi đó, Tổng giám đốc Lê Hồng Hà nhận được 988 triệu đồng.

Kinh tế trọng điểm miền Trung: Kỳ vọng lớn, hiệu quả chưa cao

Vùng KTTĐ miền Trung duy trì được mức tăng trưởng cao trong thời gian dài, tuy nhiên quy mô nền kinh tế vùng còn tương đối nhỏ và chiếm tỷ trọng khá thấp trong nền kinh tế Việt Nam.

Điều hòa cũ: Bí quyết chọn mua chạy ròng rã không hỏng

Do đã qua sử dụng nên có giá rẻ, nhiều người tiêu dùng vẫn đắn đo về chất lượng điều hòa cũ đang bán trôi nổi trên thị trường. Tuy nhiên, nếu biết cách mua, bạn có thể chọn được những chiếc điều hòa cũ ưng ý.

Hoàn thành giai đoạn 1 trạm lọc nước không người trực ở nhà máy thủy điện Đa Nhim

Ngày 22/6/2022, Công ty cổ phần Thủy điện Đa Nhim - Hàm Thuận - Đa Mi (ĐHĐ) đã hoàn thành giai đoạn 1 - Đề án vận hành không người trực trạm lọc nước Nhà máy Thủy điện Đa Nhim.

Sắp giao dịch chứng khoán T+2, thêm hàng nghìn tỷ vào sàn mỗi ngày

Các nhà đầu tư chứng khoán sẽ được nhận cổ phiếu sớm hơn nửa ngày và có thể giao dịch ngay trong chiều T+2. Thanh khoản trên thị trường theo đó sẽ tăng lên.

Tiền vào ví dân Việt chỉ 4,2 triệu/tháng, làm sao đủ chi tiêu?

Theo Tổng cục Thống kê, trước năm 2019 thu nhập bình quân đầu người liên tục tăng, tuy nhiên sau 2019 do tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, thu nhập có xu hướng giảm dần.

PTC1 đảm bảo lưới điện ổn định, an toàn mùa nắng nóng

Ông Phạm Quang Hòa - Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 1 (PTC1 - đơn vị quản lý vận hành lưới điện truyền tải từ Hà Tĩnh trở ra) cho biết PTC1 đã triển khai nhiều giải pháp để đảm bảo an ninh truyền tải điện khi miền Bắc nắng nóng căng thẳng.

Xả nhiều CO2 ra môi trường, xuất khẩu sang EU bị đánh thuế cao

Nếu DN không giảm phát thải khí carbon, sắp tới hàng hóa xuất khẩu sang EU sẽ bị áp một loại thuế, trở nên đắt đỏ hơn và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của nhiều DN Việt Nam.