Doanh nghiệp Việt xoay xở vào chuỗi sản xuất các tập đoàn đa quốc gia

Sau hơn 20 năm hình thành và phát triển, ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam vẫn bị đánh giá thấp khi chỉ có khoảng 300 doanh nghiệp lọt được vào chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu của các công ty đa quốc gia.

Công nghiệp hỗ trợ được xem là một trong những thành tố quan trọng góp phần đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Những năm qua, nhờ các chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển của Chính phủ, năng lực sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ trong nước đã được nâng lên, tỷ lệ nội địa hóa của một số ngành đã dần được cải thiện.

Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam vẫn còn khá yếu khi chỉ có vài doanh nghiệp điện tử tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Còn lại hầu hết chỉ cung cấp những linh kiện có giá trị gia tăng thấp cho các doanh nghiệp vệ tinh của các tập đoàn lớn thế giới.

Sau hơn 20 năm hình thành và phát triển, ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam vẫn chỉ được xem như "cậu bé còi cọc", khi chỉ có khoảng 300 doanh nghiệp có thể cung cấp được sản phẩm cho các công ty đa quốc gia.

{keywords}
Dây chuyền sản xuất tại công ty ASG (ảnh: Băng Dương)

Các doanh nghiệp hỗ trợ trong nước chủ yếu có quy mô nhỏ và siêu nhỏ.

Quy mô rất nhỏ nên phần lớn các mặt hàng này là sản phẩm nhựa, bao bì đóng gói, linh kiện in ấn và những linh kiện có hàm lượng công nghệ thấp.

"Hầu hết nguyên liệu phải nhập khẩu, chi phí sản xuất rất cao do năng lực quản trị chưa giỏi. Lãi suất vay ngân hàng cao nhất thế giới, chi phí lao động ngày càng cao. Đặc biệt, các doanh nghiệp mới đi thuê đất trong các khu công nghiệp cực kỳ đắt đỏ", bà Trương Chí Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, cho hay.

Theo Bộ Công Thương, hiện ngành sản xuất xe máy có tỷ lệ nội địa hóa 90%, còn sản xuất ô tô chủ yếu vẫn là lắp ráp từ linh kiện nhập khẩu. Trong khi đó, lĩnh vực cơ khí, điện tử, nhựa, dệt may và da giày, các doanh nghiệp trong nước mới chỉ cung cấp những linh kiện đơn giản, còn linh kiện phức tạp vẫn chưa đáp ứng được.

Khó tiếp cận chính sách khuyến khích công nghiệp hỗ trợ

Mặc dù thời gian qua đã có không ít những chính sách khuyến khích, thúc đẩy phát triển của công nghiệp hỗ trợ được ban hành, nhưng theo các doanh nghiệp, phần lớn các chính sách này chỉ mang ý nghĩa động viên về tinh thần do rất khó tiếp cận.

Trong khi các doanh nghiệp hỗ trợ trong nước chủ yếu có quy mô nhỏ và siêu nhỏ. Không chỉ thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu đất để xây dựng nhà xưởng, mà hiện họ rất cần những chính sách hỗ trợ một cách thiết thực và hiệu quả.

{keywords}
Nguồn nhân lực là một trong những khó khăn của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ (ảnh: Băng Dương)

Một ví dụ cụ thể là Luật số 71 sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế được ban hành từ năm 2014, nhưng đến nay chưa có doanh nghiệp trong nước nào được hưởng các ưu đãi này. Vì theo quy định của Luật, chỉ doanh nghiệp hỗ trợ nào thành lập sau năm 2015 mới được hưởng ưu đãi thuế, nhưng số doanh nghiệp này lại rất ít.

Không chỉ khó tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, mà sự liên kết giữa các doanh nghiệp hỗ trợ trong nước cũng rất lỏng lẻo. Điều này giống như mỗi doanh nghiệp là một toa tàu, tuy cùng trên một đường ray nhưng lại thiếu những đầu tàu để kéo tất cả cùng đi một hướng.

"Những doanh nghiệp như Samsung, Toyota ở Việt Nam gần như chưa có. Chính vì vậy, cùng với việc hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất linh kiện, Chính phủ cũng cần có các chính sách để hình thành tập đoàn lớn, từ tập đoàn lớn đó hình thành chuỗi cung ứng trong nước, như vậy mới có cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu", bà Nguyễn Thị Phương Thúy, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp, Bộ Công Thương, nhận định.

Để thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 115 với 7 nhóm giải pháp thiết thực và quyết liệt.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, rút kinh nghiệm từ các chính sách đã ban hành trước đây, các bộ, ngành cần sớm cụ thể hóa nghị quyết này với các chính sách hỗ trợ có thể vận dụng ngay vào thực tế.

Nếu không, chủ trương dọn tổ đón đại bàng khó có thể giúp các doanh nghiệp trong nước tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, mà sẽ chỉ thu được tiền thuê đất và nhân công giá rẻ như lâu nay.

Chi Bảo

 

 

tin nổi bật

Không muốn tụt hậu, ngành hàng tỷ USD đẩy mạnh chuyển đổi số

Theo khảo sát, có tới 96,5% doanh nghiệp dệt may hiểu chuyển đổi số có vai trò quan trọng hiện nay. Nếu không thay đổi, doanh nghiệp sẽ lạc hậu và "chết".

16 quốc gia phô diễn công nghệ dệt may mới nhất tại Việt Nam

Sáng 27/7, Triển lãm quốc tế ngành công nghiệp Dệt May–Thiết bị và Nguyên phụ liệu (SaigonTex- SaigonFabric 2022) đã chính thức diễn ra tại TP.HCM. Sau 2 năm gián đoạn bởi dịch Covid-19, sự kiện mới được tổ chức lại.

Doanh nghiệp có thêm công cụ quản lý kinh doanh liên tục, hiệu quả

Hệ thống quản lý kinh doanh liên tục - ISO 22301 là công cụ hữu hiệu giúp doanh nghiệp đảm bảo khả năng hoạt động ổn định, liên tục, duy trì chuỗi cung ứng nhất là trong các ngành nghề chế biến chế tạo, công nghiệp hỗ trợ.

Chuyển đổi số: Biến nguy thành cơ cho doanh nghiệp công nghiệp Việt

Các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng công nghiệp hỗ trợ muốn chuyên nghiệp hóa, tăng năng suất cũng như chất lượng sản phẩm để đáp ứng như cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đầu cuối (Buyer), nhưng còn nhiều khó khăn.

VIMEXPO 2021: Kết nối để phát triển

Tiếp nối thành công của kỳ triển lãm đầu tiên vào năm 2020, Triển lãm Quốc tế lần thứ 2 về Công nghiệp hỗ trợ và Chế biến chế tạo Việt Nam 2021 đã được khai mạc sáng 15/12 với nhiều nội dung kết nối doanh nghiệp hấp dẫn. 

Công ty HTMP: Hoàn thiện mình để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Dù ảnh hưởng phần nào bởi đại dịch Covid-19, song nhịp độ sản xuất tại công ty HTMP Việt Nam vẫn rất sôi động, liên tục cung cấp các sản phẩm chất lượng cao, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng trong và ngoài nước.

Điểm gặp gỡ lý tưởng tạo cơ hội phát triển chuỗi giá trị cung ứng trong nước

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, thúc đẩy công nghiệp nền tảng, chủ đạo là công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ là nhiệm vụ trọng tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Infographic: Bức tranh ngành công nghiệp hỗ trợ cho điện tử Việt Nam

Công nghiệp hỗ trợ ngành điện tử Việt Nam vẫn chưa thự sự phát triển, tỷ lệ nội địa hóa rất thấp, chủ yếu là bao bì đóng gói với các chi tiết nhựa, chi tiết kim loại.

Phim tài liệu: Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam và cuộc chuyển đổi trong tình hình mới

Doanh nghiệp nhỏ của Việt Nam luôn phấn đấu đổi mới, sáng tạo, nỗ lực vươn lên bằng nội lực. Nhưng để trở thành một lực lượng doanh nghiệp lớn mạnh thì vai trò thiết kế và thúc đẩy chính sách thực thi của Nhà nước càng phải tăng cường.

Toạ đàm: Từ chính sách tới thực tiễn CNHT, kinh nghiệm từ TP.HCM

TP.HCM đã có nhiều chính sách kích cầu đồng hành và thúc đẩy các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, giá trị sản phẩm để đóng góp vào chuỗi cung ứng hàng tỷ đô.

Khởi nghiệp ở tuổi 60

Ở tuổi 60, Chủ tịch Công ty Cơ khí Duy Khanh quyết định đầu tư 180 tỷ cho một nhà máy mới. Ông coi đây như một câu chuyện tái khởi nghiệp.

TPHCM: Doanh nghiệp phải là nhà thiết kế

Trong tương lai, thay vì đi tìm các doanh nghiệp cung cấp cho công nghiệp hỗ trợ thì cần tìm kiếm nhà thiết kế và sản xuất sản phẩm để cung ứng cho ngành.

Từ công ty khởi nghiệp đến nhà tiên phong trong lĩnh vực gia công cơ khí chính xác và tự động hoá

Trải qua 15 năm hình thành và phát triển, công ty TNHH Công nghiệp Trí Cường đã và đang có một chỗ đứng vững chắc với cơ ngơi 7.000 m2 nhà xưởng cùng hàng trăm máy móc, thiết bị, dây chuyền tự động hoá hiện đại.

Đối thoại: Kỳ vọng chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp CNHT

Chương trình Đối thoại trực tuyến tiếp tục giới thiệu góc nhìn về vai trò của chính quyền địa phương tới hoạt động công nghiệp hỗ trợ qua chia sẻ của ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội.

Toạ đàm: Vĩnh Phúc đồng hành cùng doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Công nghiệp hỗ trợ của tỉnh Vĩnh Phúc phát triển nổi bật với khoảng 300 doanh nghiệp, trong đó 10% là doanh nghiệp Việt tham gia vào chuỗi cung ứng của các Tập đoàn lớn. Các kinh nghiệm của tỉnh được chia sẻ tại buổi toạ đàm trực truyến.