Đồng hồ trăm tuổi lạ nhất Việt Nam, bị 'bỏ quên' ở Bạc Liêu

Không có máy móc, không được làm bằng một thứ kim loại nào nhưng sau hơn 100 năm, chiếc đồng hồ Thái Dương ở Phường 3, TP. Bạc Liêu vẫn còn lưu lại đến ngày nay. 

Chiếc đồng hồ kỳ dị

Không phải người dân Bạc Liêu nào cũng biết về chiếc đồng hồ này.

{keywords}
 Mặt tiền di tích đồng hồ Thái Dương.

Chiếc đồng hồ đá nằm trên con đường vắng vẻ, ẩn mình ở khuôn viên nhỏ hẹp. Bên ngoài, tấm biển với dòng chữ bằng đồng thật to nhưng cũng không thu hút được du khách.

Phía sau chiếc đồng hồ, một tấm biển ghi lại nguồn gốc và tác giả của nó.

Nguyên thủy, chiều cao của đồng hồ tính từ nền đất đến đỉnh là khoảng 1 m, ngang hơn 1,2 m. Nhưng hiện nay chiều cao của chiếc đồng hồ chỉ còn khoảng 60 cm do địa phương nâng nền đất, lót gạch để tạo mỹ quan cho khu di tích.

Chiếc đồng hồ bao gồm một trụ hình chữ nhật ở giữa nhô ra và hai bên hai mảng hình vuông màu nâu sậm, trên đó mỗi bên kẻ 6 chữ số La Mã từ 1-6 và từ 7-12. Kết cấu của đồng hồ chỉ toàn gạch và xi măng.

{keywords}
Hộp kính bao bọc đồng hồ không còn. Bên trong rác hoa ngập đầy.

Buổi sáng, khi mặt trời ló dạng sẽ chiếu thẳng vào đồng hồ. Nhờ vào trụ hình chữ nhật ở giữa nhô ra tạo thành một vệt đen hiện trên mảng hình vuông kế bên. Vệt đen dừng ở vị trí nào là số giờ của thời điểm đó. 

Như vậy, chiếc đồng hồ đá này chỉ có thể sử dụng vào những lúc trời quang mây tạnh, mặt trời tỏa sáng. Ban đêm hoặc thời tiết xấu không thể xem được. Sai số của đồng hồ đá so với các loại đồng hồ hiện nay chỉ khoảng 5 phút.

{keywords}
Nhiều vết bong tróc hiện rõ trên mặt đồng hồ.

Đồng hồ đá hay đồng hồ Thái Dương được xây dựng vào năm 1913 và trở thành chiếc đồng hồ xem giờ bằng ánh nắng mặt trời duy nhất còn sót lại ở VN. Trước đây đồng hồ nằm trong dinh tỉnh trưởng. Qua nhiều đổi thay, hiện nay đồng hồ nằm cạnh hàng rào quán cà phê đối diện Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Bạc Liêu, gần tòa nhà 18 tầng cao nhất TP. Bạc Liêu.

Đồng hồ đá là một di tích lịch sử - văn hóa rất độc đáo. Việc phải bảo tồn, giữ gìn công trình cho các thế hệ sau tham quan, nghiên cứu là điều rất cần thiết. Thế nhưng sau khi đi tham quan thực tế trở về, xem lại các tư liệu cũ chúng tôi mới giật mình.

Dường như công trình đã bị bỏ hoang phế. Theo hình ảnh có từ năm 2014, mặt đồng hồ còn nguyên vẹn chữ số, không một chút bong tróc. Toàn đồng hồ được bao bọc bởi những lớp kính. Nhưng hiện tại, lớp kính đã không còn và bong tróc đã xuất hiện.

Tác giả chiếc đồng hồ đá, kỹ sư đầu tiên của Việt Nam

Người làm ra chiếc đồng hồ này là kỹ sư Lưu Văn Lang. Ông sinh năm 1880 tại Sa Đéc (nay thuộc Đồng Tháp). Thuở nhỏ nhà nghèo, ông theo học chữ Nho cho đến 10 tuổi chuyển sang tiếng Pháp và Quốc ngữ.

{keywords}
Bảng công nhận di tích cấp tỉnh.

Là một đứa trẻ có tư chất thông minh, chăm chỉ, ông nhanh chóng trở thành một học sinh xuất sắc và giành được suất học bổng đặc cách vào học trường Chasseloup-Laubat tại Sài Gòn.

Năm 17 tuổi, ông thi đậu Tú tài 2 của Pháp với số điểm xuất sắc. Ông tiếp tục nhận được học bổng sang Pháp học tại trường École Centrale de Paris. Ngôi trường này là nơi đào tạo kỹ sư lớn nhất tại Pháp thời bấy giờ. Năm 1904, ông tốt nghiệp loại ưu bằng Kỹ sư Bá nghệ trở thành kỹ sư người VN  đầu tiên. 

Trở về nước, ông được nhà cầm quyền Pháp trọng dụng.

Ông được cử ngay sang Vân Nam (Trung Quốc) để tham gia thiết kế và xây dựng tuyến đường sắt nối liền Đông Dương và Vân Nam. Xong tuyến đường sắt năm 1909 Pháp đưa ông về làm việc trong sở công chánh Đông Dương.

Thời gian này ông thường xuống Bạc Liêu để theo dõi các công trình xây dựng. Ông được sự kính nể không chỉ của người dân và quan lại Nam bộ mà cả các kỹ sư Pháp.

{keywords}
Toàn cảnh khu di tích.

Có nhiều giai thoại về ông nhưng có lẽ câu chuyện về chiếc cầu Sập ở Bạc Liêu là chuyện lý thú nhất. Cầu này có tên là cầu Dần Xây nằm ở ranh TP. Bạc Liêu và huyện Vĩnh Lợi do người Pháp xây dựng. Một lần ngang qua cầu, ông lấy gậy gõ vào thành cầu rồi nói thẳng với những người Pháp đang xây dựng ở đó: 'Một tháng nữa cầu sẽ sập'.

Những kỹ sư Pháp làm việc tại cầu tỏ ra rất tức giận trước nhận xét của ông. Thế nhưng, họ không ngờ đúng 1 tháng sau cầu sập.

Lúc bấy giờ người Pháp mới tâm phục khẩu phục ông. Cũng chính vì thế, mặc dù có tên là cầu Dần Xây nhưng người dân vẫn quen gọi là cầu Sập.

Việc này tới tai viên tỉnh trưởng Bạc Liêu thời bấy giờ khiến ông ta hết sức kính phục và đối đãi với kỹ sư Lang rất hậu hỉ. Cảm ân tình đó, ông xây tặng viên tỉnh trưởng một chiếc đồng hồ mặt trời ngay trong dinh tỉnh trưởng Bạc Liêu.

Trao đổi với bà Cao Xuân Thu Vân, Giám đốc Sở Thông tin Văn hóa Thể thao & Du lịch Bạc Liêu về tình trạng xuống cấp của di tích, bà cho biết: 'Hiện nay di tích mới được sửa sang phần bên ngoài. Riêng phần đồng hồ phải nhờ đến những người có chuyên môn mới khắc phục được. Hiện chúng tôi đang tiến hành hoàn chỉnh công trình'.

Khám phá nhà cổ hơn 200 năm tuổi hút khách quốc tế ở Khánh Hoà

Khám phá nhà cổ hơn 200 năm tuổi hút khách quốc tế ở Khánh Hoà

Ngôi nhà cổ (xã Vĩnh Thạnh, TP.Nha Trang, Khánh Hòa) nằm bên cạnh dòng sông Cái hữu tình và cách trung tâm TP. Nha Trang khoảng 7km. Ngôi nhà này có tuổi đời trên 200 năm.

Trần Chánh Nghĩa

tin nổi bật

'Khủng bố sushi' ở Nhật Bản

Trào lưu "khủng bố sushi" đang đe dọa tới nhiều nhà hàng nổi tiếng ở xứ phù tang, khi các vị khách trẻ tuổi kéo đến và quay video phá bĩnh, thực hiện nhiều hành động mất vệ sinh.

Tưởng bố không chu cấp tiền nuôi con sau ly hôn, tôi sốc khi biết người đứng sau giật dây

Tôi thề đến cuối đời cũng sẽ không tha thứ cho người phụ nữ ấy. Cho dù người đó hối hận muốn bù đắp thì tôi cũng coi là người dưng.

Bài cúng Rằm tháng Giêng theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Năm nay, Rằm tháng Giêng (15/1 âm lịch) hay còn gọi tết Nguyên tiêu nhằm vào Chủ nhật ngày 5/2 dương lịch.

Cúng Rằm tháng Giêng ngày, giờ nào đẹp nhất?

Theo quan niệm của người Việt, Rằm tháng Giêng hay còn gọi tết Nguyên Tiêu là một ngày lễ quan trọng trong năm. Việc làm lễ cúng vào ngày này rất được coi trọng.

Ngọn tháp xoắn ốc kỳ quái, ai leo lên cũng phải tái mặt

Tháp Ambuluwawa ở Sri Lanka là công trình kiến trúc kỳ quái, có cầu thang xoắn ốc với một bên tay vịn cao ngang thắt lưng, vừa đủ chỗ cho hai người.

Gần 1.000 quả phúc khí cầu được thả lên trời

Sáng 3/2, hàng nghìn người dân đổ về Thất phủ Cổ miếu (TP Biên Hoà, Đồng Nai) tham dự lễ thả phúc khí cầu, một trong những hoạt động của lễ hội chùa Ông năm 2023.

Cung đường Vịnh Đảo Ecopark - điểm đến du xuân hút khách đầu năm mới

Đó là cung đường gắn đá phát sáng, uốn lượn nên thơ. Một bên là mặt hồ gợn sóng, một bên là thảm cỏ xanh cùng nhiều loài hoa, tạo cảm giác mát mẻ cho người đi dạo và ở đây gần như nắng không chạm đến đỉnh đầu.

Chú rể xứ Nghệ rước dâu bằng máy xúc, cả làng rủ nhau ra xem

Chú rể ở Nghệ An rước dâu bằng máy xúc độc lạ, thu hút người dân trong làng đến xem.

Chấm điểm 8 chất liệu chăn, ga phổ biến

Cotton là chất liệu thường dùng cho chăn, ga trải giường, được yêu thích bởi độ bền và sự thoải mái. Trong khi đó, vải lanh có đặc tính hút ẩm và thoáng khí.

Ngày càng nhiều người đi thuê hàng hiệu

Thị trường cho thuê hàng xa xỉ ngày càng phát triển, giúp nhiều người tiếp cận sản phẩm Hermès, Louis Vuitton hay Gucci với giá cả trong tầm tay.

Mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ theo gợi ý chuyên gia

Chuyên gia ẩm thực gợi ý mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng năm 2023 đầy đủ, chi tiết, mang lại may mắn cả năm.

Muốn hôn nhân hạnh phúc, có 3 gạch đầu dòng cần thiết không nên bỏ qua

Ai chẳng muốn hôn nhân hạnh phúc và bền chặt song làm như thế nào thì chẳng phải cô vợ, ông chồng nào cũng nắm được.

Có cần cúng sao để 'giải hạn'?

Mỗi năm, cứ đến đầu năm mới, tháng Giêng, mọi người lại xôn xao “cúng sao giải hạn”. Vậy làm sao để giải hạn?

Nam Phú Quốc - ‘ngôi sao sáng’ của du lịch đảo Ngọc

Sở hữu những quần thể nghỉ dưỡng đẳng cấp, các công trình kiến trúc đậm tính nghệ thuật cùng nhiều dịch vụ trải nghiệm mới lạ, Nam Phú Quốc xứng danh ngôi sao sáng và ấn tượng bậc nhất của du lịch xứ đảo hơn nửa thập kỷ qua.

Hơn 600 ngọn hoa đăng cầu an rực sáng trên sông

Hàng trăm Phật tử viết điều ước lên những cánh hoa đăng lung linh rồi thả xuống sông Sài Gòn (TP.HCM) để cầu nguyện cho một năm mới bình an, hạnh phúc, tối 2/2.