'Em ở quê, sau Tết tính': Vạn người chung lời nhắn, ông chủ làm sao đây

Chuyên gia kinh tế dự báo nguồn lao động đã về quê có khả năng quay lại TP.HCM làm việc sau Tết Nguyên đán. Đây là vấn đề đáng quan ngại khi phục hồi kinh tế.

“Nhân viên của chúng tôi về quê hết rồi” - anh Nguyên Hoàng, chủ một nhà hàng tại đường Bùi Viện (quận 1) nói và nhìn vào đống bàn ghế đã phủ bụi sau thời gian dài đóng cửa. Giãn cách xã hội khiến nhà hàng của anh cũng như nhiều địa điểm kinh doanh khác tại đây “sập tiệm” và trả mặt bằng hàng loạt. Tuy nhiên, nếu giờ được mở lại cũng không có nhân viên phục vụ.

Anh Hoàng và nhiều ông chủ nhắn tin cho nhân viên đều được trả lời: "Em ở quê, sau Tết mới tính quay lại". Đây có lẽ là thông tin chung mà hàng vạn người trả lời các ông chủ, DN của mình.

Trong khi đó, sau khi chồng qua đời vì mắc Covid-19, công nhân Đặng Thị Thu Lợi (huyện Núi Thành, Quảng Nam) quyết định đưa 2 con nhỏ rời công ty ở Bình Dương, trở về quê nhà. Chị đã “cạn tiền” sau mấy tháng thất nghiệp. Chị luôn tự hỏi rằng, sống chung với dịch như vậy nhưng TP.HCM và Bình Dương có ổn để công nhân trở lại không?

“Trong lòng thì vẫn muốn đi làm, tôi không muốn bỏ công việc thành phố. Dù lương không cao mấy nhưng so với ở quê thì vẫn hơn”, chị nói khi đang cách ly tập trung tại quê nhà.

{keywords}
Dòng lao động di cư ngược về quê, bỏ công việc mưu sinh nơi thành phố (ảnh: Phong Anh)

Cả trăm nghìn lao động khả năng sau Tết mới quay lại

Câu chuyện từ hai phía chủ sử dụng lao động, người lao động của anh Hoàng và chị Lợi nói lên nhiều vấn đề về thị trường lao động trong thời gian tới. Việc cần người, người cũng muốn có việc nhưng cung và cầu đang bị đứt gãy, không tìm được chung điểm tiếp xúc.

Theo số liệu của Bộ LĐ-TB&XH, chỉ số sử dụng lao động tháng 8/2021 tại các tỉnh phía Nam thấp rất thấp: TP.HCM: 36,7%; Bà Rịa Vũng Tàu: 58,9%; Bình Dương: 75,2%; Tây Ninh: 69,4%; Long An: 88,9%. Chỉ tính riêng trong khu công nghiệp, khu chế xuất của TP.HCM đã có 244.982 người lao động ngừng việc, tại 827 DN.

Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho biết, trong giai đoạn giãn cách từ tháng 5/2021 đến tháng 9/2021 đã có 338.730 lao động chấm dứt hợp đồng lao động, 665.946 lao động nghỉ không hưởng lương. Như vậy, số lao động tạm thời mất việc hoặc mất việc sau 5 tháng giãn cách là 1.046.676, chiếm 41,2% của 2.439.272 lao động tham gia BHXH.

Với mức độ tổn thất nghiêm trọng, cung và cầu thị trường lao động nội địa sẽ phục hồi hết sức chậm chạp do đó cơ hội việc làm sẽ vẫn còn tiếp tục khó khăn.

PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh (ĐH Kinh tế - Luật TP.HCM) nhận định, lao động và việc làm suy giảm mạnh song song. Chỉ tính riêng từ 1-7/10, đã có 141.462 người từ TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương về các địa phương miền Tây Nam Bộ qua ngõ Long An và 43.000 người về Tây Nguyên qua cửa ngõ Bình Phước.

Tuy chưa có số liệu thống kê đầy đủ về số lao động đã rời khỏi TP.HCM, nhưng dự báo dòng lao động này chậm quay trở lại và khả năng là phải sau Tết Nguyên đán. Do đó, sẽ xuất hiện tình trạng thiếu hụt lao động, nhất là lao động có tay nghề và kỹ năng chuyên môn.

Giúp người lao động quay lại phố

Phát biểu tại Hội thảo “Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội TP.HCM giai đoạn 2022-2025” ngày 16/10, ông Khánh cho rằng, tốc độ hồi phục kinh tế sau dịch phụ thuộc lớn vào tốc độ tái tạo việc làm. Chính sách hỗ trợ DN tái khởi động cần nhắm đến mục tiêu giúp DN hạn chế sa thải lao động, tuyển dụng trở lại số lao động đã nghỉ việc/nghỉ không lương trước đây, thu hút lao động có tay nghề quay trở lại TP.

Ông Khánh đề xuất TP sử dụng ngân sách để hỗ trợ 25% lương tối thiểu vùng (tương đương tỷ lệ trích Bảo hiểm xã hội + Bảo hiểm y tế + Bảo hiểm thất nghiệp) áp dụng từ tháng 9/2021 đến 3/2022, chia làm hai giai đoạn. Ước tính quy mô gói hỗ trợ 4.000 tỷ đồng tương đương 0,29% GRDP TP.HCM.

{keywords}
Lao động tại một khu nhà trọ ở quận 12 chờ nhận trợ cấp (ảnh: Trần Chung)

GS.TS Nguyễn Trọng Hoài, Đại học Kinh tế TP.HCM, cho rằng, cần loại bỏ sự cát cứ địa phương trong chính sách chống dịch bệnh, khẩn cấp thống nhất các quy định giữa các tỉnh thành trên quan điểm phục hồi kinh tế toàn vùng để tránh tạo ra các rào cản hành chính đối với dòng dịch chuyển lao động nội vùng.

Ngoài ra, để người lao động yên tâm quay lại làm việc, lúc này cần chú trọng chăm lo và tạo dựng điều kiện sống bảo đảm cơ bản cho công nhân và người lao động. Nâng cao đời sống vật chất của công nhân thông qua thay đổi chính sách lương tối thiểu áp dụng cho khu vực tư. Nâng dần mặt bằng lương tối thiểu để đuổi kịp mức bù trượt giá và tiến tới xây dựng ngưỡng thu nhập tối thiểu hợp lý với thu nhập quốc dân.

Chính quyền các tỉnh thành vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đề xuất Chính phủ ngưỡng lương tối thiểu phù hợp với mặt bằng giá khu vực và tiêu chuẩn sống xứng đáng cho công nhân và người lao động, thoát khỏi tư duy cạnh tranh bằng nhân công giá rẻ để thu hút FDI, ông Hoài đề xuất.

Về nơi ở của lao động, đại diện Đại học Kinh tế nêu quan điểm cần có các quy định tiêu chuẩn xây dựng và tiện ích của nhà trọ, ký túc xá công nhân. Cung cấp vốn ưu đãi cho giới chủ nhà trọ để nâng cấp nơi lưu trú, từ đó nâng cao chất lượng sống của công nhân và người lao động.

PGS Trần Hoàng Ngân - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM - chia sẻ, nhu cầu xây dựng nhà ở vệ sinh, ổn định lâu dài, giá hợp lý, dành cho công nhân trong các DN, cũng như người lao động nghèo trong những khu lụp xụp, trên và ven kênh rạch đang trở nên cấp bách. Điều này nhằm đáp ứng nhu cầu ổn định cuộc sống, tăng năng suất lao động, đảm bảo môi trường sống an toàn trong điều kiện không thể xóa bỏ dịch bệnh, hạn chế lây nhiễm. Đây là vấn đề rất bức thiết, được đặt ra sau đại dịch.

Trần Chung - Hồ Văn

Trước mặt góp sức chống dịch, sau lưng lo sinh kế nghìn người

Trước mặt góp sức chống dịch, sau lưng lo sinh kế nghìn người

"Doanh nhân thời đai dịch" không chỉ làm kinh tế, sinh kế cho người lao động. Họ còn ủng hộ tiền, vắc xin, cơ sở vật chất cho Nhà nước chống dịch.

tin nổi bật

Tín dụng bất động sản: Siết quá tay, nguy cơ đình trệ gây áp lực lạm phát

Dự thảo Thông tư sửa đổi TT 39/2016 quy định hoạt động cho vay của TCTD, chi nhánh NH nước ngoài khiến người mua nhà, DN và NH lo lắng về sự tắc nghẽn của dòng vốn vào lĩnh vực mạch máu của nền kinh tế. Hệ quả là nguy cơ lạm phát tăng mạnh.

Du lịch nội địa bùng nổ, mới 6 tháng đã vượt mục tiêu cả năm

Du lịch nội địa bùng nổ nên mới 6 tháng, ngành du lịch đã đón được 60,8 triệu lượt khách, đạt và vượt mục tiêu đề ra cho cả năm. Tuy nhiên, khách quốc tế vẫn rất èo uột..

Nghệ An tăng trưởng kinh tế hơn 8,4%, đứng sau Thanh Hoá

Mặc dù dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, giá xăng dầu tăng cao nhưng tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm của Nghệ An vẫn đứng thứ hai khu vực Bắc Trung Bộ và thứ 18 của cả nước.

Ngày mai 1/7, mọi DN bắt buộc dùng hóa đơn điện tử

Từ tháng 7 này, hàng loạt chính sách kinh tế quan trọng như: tăng mức lương tối thiểu vùng, sử dụng hóa đơn điện tử, quy định về xây dựng mới khu công nghiệp sinh thái... chính thức được đưa vào áp dụng.

Giường bệnh từ giấy tái chế, gạch xây từ bã cà phê... tiền tỷ từ chất thải

Con người đã thiết kế ra hệ thống kinh tế gắn liền với rác thải, làm cạn kiệt tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường. Điều này cần phải thay đổi. Chuyển đổi sang nền “kinh tế tuần hoàn” là một cơ hội lớn để phát triển bền vững với nhiều lợi ích.

"Không nơi nào dễ kiếm tiền như ở TP.HCM"

Thành phố phương Nam rất dễ sống dù bạn đến từ đâu.

Đánh thuế cao người sở hữu nhiều bất động sản

Các chuyên gia nhận định, Nghị quyết 18 sẽ tạo nguồn thu ngân sách ổn định từ thị trường bất động sản, đưa bất động sản vào sử dụng hiệu quả, chống nạn đầu cơ, thổi giá.

Rủi ro từ Pacific Airlines

Vietnam Airlines thừa nhận có thể gặp rủi ro nếu việc tìm kiếm nhà đầu tư mới cho Pacific Airlines quá chậm hoặc không đạt được thoả thuận.

Kinh tế trọng điểm miền Trung: Kỳ vọng lớn, hiệu quả chưa cao

Vùng KTTĐ miền Trung duy trì được mức tăng trưởng cao trong thời gian dài, tuy nhiên quy mô nền kinh tế vùng còn tương đối nhỏ và chiếm tỷ trọng khá thấp trong nền kinh tế Việt Nam.

Tiền vào ví dân Việt chỉ 4,2 triệu/tháng, làm sao đủ chi tiêu?

Theo Tổng cục Thống kê, trước năm 2019 thu nhập bình quân đầu người liên tục tăng, tuy nhiên sau 2019 do tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, thu nhập có xu hướng giảm dần.

Xả nhiều CO2 ra môi trường, xuất khẩu sang EU bị đánh thuế cao

Nếu DN không giảm phát thải khí carbon, sắp tới hàng hóa xuất khẩu sang EU sẽ bị áp một loại thuế, trở nên đắt đỏ hơn và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của nhiều DN Việt Nam.

Hàng tồn kho "chất núi", đơn đặt hàng giảm, kinh tế Trung Quốc "ngấm đòn"?

Hàng hóa tồn kho tăng mạnh, ngoại trừ ô tô. Các đơn hàng tiêu dùng nội địa và xuất khẩu ra nước ngoài hầu hết đều giảm trong quý II so với quý I.

Tăng trưởng GDP hơn 7,7%, kinh tế phục hồi mạnh mẽ

Tổng cục Thống kê cho biết GDP quý II năm 2022 ước tính tăng 7,72% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ tăng của quý II các năm trong giai đoạn 2011-2021.

Cứ điểm Samsung giảm sản xuất: Nỗi lo toàn cầu, cảnh báo cho Việt Nam

Câu chuyện Samsung giảm sản xuất tại Việt Nam là dấu hiệu cho thấy sự suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Sự suy giảm tăng trưởng, thậm chí một số quan ngại rơi vào suy thoái, sẽ ảnh hưởng tới kinh tế Việt Nam trong nửa cuối năm 2022.

Hỗ trợ lãi suất 2%: Món quà hấp dẫn nhưng thực sự khó với

Khi các ngân hàng vẫn giữ chuẩn mực cho vay an toàn thì các DN nhỏ và vừa, yếu kém thua lỗ, không có tài sản bảo đảm sẽ không thể tiếp cận được gói hỗ trợ lãi suất 2%.