Từ lao động làm thuê đến làm chủ mô hình sản xuất
Sau khi nghỉ hưu, ông Trạc Văn Sồi (người Sán Chỉ, trú tại thôn Tân Thanh) từng làm thợ xây, còn vợ nhận làm thuê các công việc trồng, thu hoạch keo để trang trải cuộc sống.
Năm 2022, gia đình ông quyết định thay đổi hướng phát triển kinh tế, bắt đầu đầu tư nuôi gà và lợn nái sinh sản.
Để có nguồn vốn ban đầu, gia đình ông được Hội Nông dân xã hỗ trợ vay 200 triệu đồng, đồng thời được hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, phòng dịch và lựa chọn con giống. Từ những bước đi ban đầu, mô hình dần được mở rộng.
Đến nay, mỗi năm gia đình ông Sồi duy trì đàn gà khoảng 13.000 con và gần 40 con lợn nái sinh sản, mang lại lợi nhuận khoảng 400 triệu đồng.
“Cán bộ xã thường xuyên đến kiểm tra, hướng dẫn cách phòng bệnh, chăm sóc vật nuôi. Được chính quyền quan tâm, chúng tôi yên tâm hơn để đầu tư phát triển”, ông Sồi chia sẻ.
Không chỉ hỗ trợ nguồn vốn, địa phương còn chú trọng hướng dẫn kỹ thuật, giúp người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm trong sản xuất.
Theo ông Đào Biên Thùy, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Tân, địa phương triển khai hỗ trợ theo hướng “cầm tay chỉ việc”, từ xây dựng mô hình điểm, tập huấn kỹ thuật đến đánh giá hiệu quả để nhân rộng. Cùng với đó, xã thúc đẩy liên kết với hợp tác xã trong sản xuất, thu mua và tiêu thụ sản phẩm.
Với 58,2% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Quảng Tân xác định tạo việc làm, xây dựng sinh kế và giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới giúp người dân có thể làm giàu ngay trên quê hương mình.
Từ một gia đình chủ yếu dựa vào lao động thuê mướn, vợ chồng ông Sồi nay đã có mô hình sản xuất ổn định. Giá trị lớn hơn của nguồn vốn hỗ trợ không chỉ nằm ở số tiền đầu tư, mà còn giúp người dân chuyển từ làm thuê sang chủ động tổ chức sản xuất.
Theo ông Đào Biên Thùy - Bí thư xã Quảng Tân, địa phương hỗ trợ người dân tiếp cận vốn, tập huấn theo hướng “cầm tay chỉ việc”, xây dựng mô hình điểm rồi đánh giá, rút kinh nghiệm để nhân rộng; đồng thời thúc đẩy liên kết với hợp tác xã từ sản xuất đến thu mua, tiêu thụ sản phẩm.
Với 58,2% dân số là đồng bào DTTS, Quảng Tân xác định tạo việc làm, sinh kế và giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu, hướng tới tạo việc làm cho người dân ngay trên chính mảnh đất của mình. Đến nay, xã không còn hộ nghèo.
Từ một gia đình chủ yếu sống bằng lao động làm thuê, vợ chồng ông Sồi nay đã có mô hình chăn nuôi tạo thu nhập ổn định ngay tại quê nhà. Điều quan trọng hơn, nguồn vốn hỗ trợ không chỉ giúp gia đình có thêm tiền đầu tư, mà tạo điều kiện để chuyển từ bán sức lao động sang chủ động tổ chức sản xuất.
Chọn hướng đi dài hạn từ chính tiềm năng địa phương
Ở Quảng Tân, không phải mô hình kinh tế nào cũng xuất phát từ sự định hướng sẵn có. Nhiều người dân đã chủ động tìm hiểu, nghiên cứu thị trường và lựa chọn hướng phát triển phù hợp với điều kiện gia đình.
Gia đình anh Nguyễn Minh Thủy (thôn Tân Hợp) là một ví dụ.
Sau hơn 3 năm, gia đình anh đã phát triển vườn cau rộng khoảng 13 - 14 ha với gần 3 vạn cây. Riêng chi phí mua cây giống đã khoảng 800 triệu đồng. Tính cả nhân công, phân bón và chi phí chăm sóc trong khoảng 6 năm trước khi bắt đầu cho thu hoạch, tổng mức đầu tư dự kiến lên tới khoảng 10 tỷ đồng.
Đây là khoản đầu tư dài hạn, bởi cây cau cần nhiều năm mới cho thu hoạch. Vì vậy, ngay từ đầu, gia đình anh Thủy đã phải tính toán kỹ về giống cây, kỹ thuật chăm sóc cũng như thị trường tiêu thụ.
“Khó nhất lúc đầu là tìm giống và tính chuyện đầu ra. Cau phải khoảng 6 năm mới bắt đầu cho thu hoạch nên gia đình xác định đây là hướng đầu tư lâu dài. Vì vậy, ngay từ khi trồng đã phải tìm hiểu vùng trồng, nguồn giống và thị trường”, anh Thủy cho biết.
Quảng Tân là xã miền núi có diện tích hơn 184km², dân số trên 18.000 người. Diện tích nông, lâm nghiệp chiếm hơn 91% diện tích tự nhiên, vì vậy sản xuất nông nghiệp vẫn giữ vai trò chủ đạo trong phát triển kinh tế địa phương.
Hiện xã không còn hộ nghèo, cận nghèo. Năm 2026, Quảng Tân đặt mục tiêu tốc độ phát triển kinh tế trên 10,6%, thu ngân sách gần 27,7 tỷ đồng, thu nhập bình quân khoảng 96,3 triệu đồng/người/năm.
Để xây dựng vườn cau hiện nay, anh gần như tự học từ đầu: tìm nguồn giống, ươm cây, xác định mật độ trồng, tìm hiểu kỹ thuật chăm sóc. Anh cũng đến nhiều vùng có kinh nghiệm trồng cau để học hỏi, sau đó tiếp tục điều chỉnh phương pháp phù hợp với điều kiện thực tế.
Trong quá trình phát triển mô hình, chính quyền xã hỗ trợ gia đình anh về quy trình sản xuất, định hướng đăng ký vùng trồng và kết nối thông tin về thị trường.
Từ mô hình chăn nuôi được gây dựng bằng nguồn vốn vay đến vườn cau đầu tư cho tương lai dài hạn, những câu chuyện ở Quảng Tân cho thấy một hướng chuyển biến trong phát triển sinh kế vùng cao: Người dân không chỉ cần được hỗ trợ, mà ngày càng chủ động tìm kiếm cơ hội, mạnh dạn đầu tư và lựa chọn con đường phù hợp để nâng cao thu nhập.
.svg){kind=icon}
