Bộ trưởng GD-ĐT nói lý do dự kiến bỏ cộng điểm IELTS khi xét tuyển đại họcSáng 20/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên giải trình với Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn.
Sáng 20/9, Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn giải trình nhiều vấn đề nóng liên quan đến giáo dục và đào tạo tại phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức.
Bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM, đặt vấn đề về tự chủ đại học và cho biết Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị yêu cầu tự chủ đầy đủ, toàn diện và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Bà Mai cho rằng một số quy định trong các thông tư của Bộ GD-ĐT vẫn hạn chế quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học.
“Vậy trong quá trình thể chế hóa, Bộ có định hướng phân tầng mức độ tự chủ theo sứ mệnh, năng lực của từng cơ sở đào tạo hay chỉ áp dụng một khung chung?”, bà Mai đặt câu hỏi.
Bà nhắc đến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 và nhìn nhận kỳ thi này cực kỳ áp lực, cạnh tranh gay gắt hơn cả thi đại học. Theo bà, nguyên nhân là một số đô thị lớn đang thiếu nghiêm trọng trường công lập.
Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM cho rằng cần thu hẹp khoảng cách chất lượng giữa các trường. Bà đề nghị nghiên cứu theo hướng chỉ tổ chức thi tuyển đối với các trường chuyên cũng như những chương trình thực sự cần tuyển chọn năng khiếu, tài năng.
Cùng với đó, cần quy hoạch, phân bổ hợp lý đội ngũ giáo viên và đầu tư cơ sở vật chất cho các trường công lập nhằm thu hẹp chênh lệch chất lượng giữa các trường.
Đồng tình với giải pháp dài hạn là xây mới trường phổ thông công lập ở các địa phương, bà Mai cho rằng trước mắt có thể đầu tư thêm cơ sở vật chất cho những trường THPT có chất lượng thấp hơn.
“Hiện nay, học sinh nếu không vào được trường công sẽ vào trường tư. Hệ thống trường tư có sẵn rồi, bây giờ xây thêm các trường trung học phổ thông công lập khác liệu có lãng phí hay không?”, bà Mai đặt vấn đề.
Theo bà, nhà nước có thể đặt hàng, mua các dịch vụ giáo dục hoặc hỗ trợ học phí cho học sinh học tại các trường tư. Tức là thay vì đặt mục tiêu mọi học sinh đều phải có chỗ học trong trường công, chính sách nên hướng tới rộng hơn là mọi học sinh có nhu cầu và phù hợp đều có cơ hội tiếp tục học THPT với chi phí hợp lý.
Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội) nêu vấn đề thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Luật Nhà giáo có hiệu lực từ đầu năm 2026, trao cho ngành giáo dục thêm nhiều công cụ quan trọng, trong đó có quyền điều động, luân chuyển, thuyên chuyển giáo viên nhằm từng bước xử lý tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ.
Đại biểu đề nghị Bộ GD-ĐT cho biết từ khi luật có hiệu lực, Bộ đã vận dụng như thế nào và đã thực hiện điều động, luân chuyển được khoảng bao nhiêu trường hợp.
Nữ đại biểu cũng dẫn chứng tại các khu đô thị lớn và khu công nghiệp, số lượng học sinh tăng nhanh, kéo theo tình trạng thiếu giáo viên trầm trọng. Trong khi đó, tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, có những giáo viên đã “cắm bản” tới 10 năm, thậm chí quá thời hạn luân chuyển từ lâu nhưng vẫn chưa thể trở về địa phương, đơn vị công tác trước đây.
Trả lời nội dung này, Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho rằng tình trạng thiếu giáo viên có nhiều nguyên nhân, trong đó có việc xác định biên chế theo định mức, biến động số lượng học sinh và sự phân bố giáo viên chưa đồng đều giữa các địa bàn.
Một số địa phương vẫn còn chỉ tiêu tuyển dụng chưa được sử dụng, trong khi nơi khác lại thừa viên chức. Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ cùng việc điều chuyển chưa kịp thời khiến bài toán nhân lực giáo dục chưa được giải quyết đồng bộ.
Ông Sơn dẫn chứng, ngay tại Hà Nội, có nơi sĩ số học sinh thấp nhưng cũng có nơi sĩ số rất cao.
Bộ trưởng nhìn nhận giải pháp quan trọng là tăng quyền chủ động cho ngành giáo dục địa phương trong tuyển dụng và điều động giáo viên. Hiện Giám đốc Sở GD-ĐT được giao quyền tuyển dụng, điều động, phân bổ giáo viên.
Thời gian qua, một số địa phương tuyển dụng tập trung giáo viên rất hiệu quả. Tuy nhiên, có nơi phân cấp tuyển dụng cho xã, phường, có thể dẫn đến nhiều đầu mối.
"Nếu một địa phương có 100 xã, phường thì có thể có tới 100 lần tuyển dụng. Nhu cầu thực tế nhiều nhưng chỉ tiêu có hạn, dễ gây căng thẳng", Bộ trưởng phân tích.
Vì vậy địa phương cần tổ chức tuyển dụng thống nhất, đồng thời chủ động điều chuyển giáo viên giữa các trường để khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu.
Thực tế, một số môn như tiếng Anh, Âm nhạc vẫn thiếu giáo viên. Việc tuyển dụng giáo viên đến các địa bàn khó khăn cũng gặp trở ngại do chính sách thu hút chưa đủ hiệu quả. Do đó, Bộ GD-ĐT đang kết hợp nhiều giải pháp để giải quyết.
Một trong số đó là tăng cường luân chuyển giáo viên. Theo Bộ trưởng, giáo viên công tác ở vùng khó khăn khoảng một đến hai năm có thể được xem xét điều chuyển, thay vì phải ở lại 5-10 năm mới có cơ hội trở về địa phương.
Sáng 20/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên giải trình của Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành chương trình hành động về tăng cường kỷ cương; xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính và thực chất trong các hoạt động giáo dục.
.svg){kind=icon}
