Ban Bí thư thành lập đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, trong đó tập trung đánh giá toàn diện công tác giáo dục phổ thông, nội dung sách giáo khoa.
Phát biểu mở đầu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của giáo dục.
Một số vấn đề nóng được Phó Chủ tịch Quốc hội định hướng trong phiên giải trình, trước hết là việc đánh giá quá trình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết Quốc hội đã ban hành trong lĩnh vực giáo dục.
Thời gian qua, Chính phủ và Quốc hội đã thông qua nhiều luật trên tinh thần ủng hộ tối đa cho ngành Giáo dục. Tuy nhiên, khi đi vào thực tiễn, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần phải sớm phát hiện và xử lý ngay các vướng mắc, không để kéo dài gây ách tắc rồi mới nhìn nhận hoặc cho qua dẫn đến hệ lụy.
Bà Thanh nhìn nhận giáo dục mà để hệ lụy kéo dài 2-3 năm đối với một thế hệ học sinh, nhất là học sinh đầu cấp thì "không dễ khắc phục một sớm một chiều".
Cùng với đó, bà đề nghị làm rõ chính sách tiền lương, phụ cấp, chế độ đãi ngộ với giáo viên, nhất là giáo viên làm việc ở những vùng khó khăn; đánh giá tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ hay những vấn đề phát sinh sau khi sắp xếp các cơ sở giáo dục, như hiệu quả điều hành của hiệu trưởng sau khi sáp nhập các trường; đánh giá tính minh bạch của phương thức tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh đại học...
Về việc thiếu sách giáo khoa, Phó Chủ tịch Quốc hội nhìn nhận đây là sự việc đáng báo động, cần làm rõ nguyên nhân để không lặp lại tình trạng này. Theo bà, ngành Giáo dục hoàn toàn chủ động được dữ liệu số lượng học sinh nhập học và kế hoạch in ấn, vì vậy cần nhìn thẳng vào thực tế để tìm lời giải dứt điểm.
Giữ ổn định kỳ thi tốt nghiệp THPT
Báo cáo mở đầu trước khi giải trình, Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho biết, với chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp và chính sách hỗ trợ đối với nhà giáo, Bộ GD-ĐT đã xây dựng, trình Chính phủ hồ sơ nghị định.
Tuy nhiên, nghị định chưa trình Chính phủ ban hành tại thời điểm này và sẽ tiếp tục được rà soát, hoàn thiện sau khi Bộ Chính trị cho ý kiến đối với đề án cải cách chính sách tiền lương.
Theo số liệu của Bộ GD-ĐT, tính đến tháng 6/2026, cả nước còn thiếu 104.516 giáo viên mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức tại thời điểm kết thúc năm học 2025-2026.
Tuy nhiên, sau khi kết thúc sắp xếp trường và rà soát quy mô học sinh thì nhu cầu biên chế cần bổ sung trong năm học 2026-2027 là 43.267 chỉ tiêu, đồng thời còn khoảng 44.770 chỉ tiêu do các địa phương chưa tuyển dụng. Đồng thời, hiện nay có 48.374 giáo viên hợp đồng đang làm việc tại cơ sở giáo dục công lập.
Theo ông Sơn, số lượng giáo viên thiếu là so với định mức.
Về kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, ông Sơn cho biết mô hình đã được đúc kết qua nhiều giai đoạn. Trong những năm qua, kỳ thi mang lại ưu điểm tích cực, giảm nhẹ gánh nặng cho học sinh. Tuy nhiên, năm nay có những nơi xảy ra hiện tượng tiêu cực. Bộ GD-ĐT đã phân tích những nguyên nhân và đề xuất định hướng giải pháp trong thời gian tới để vừa giữ được sự ổn định của kỳ thi vừa tăng cường các biện pháp kiểm soát chất lượng, giảm thiểu tiêu cực.
Bộ trưởng GD-ĐT nhấn mạnh điều quan trọng nhất là đảm bảo công bằng trong việc lựa chọn, đánh giá thí sinh vào các trường đại học, nâng cao chất lượng đào tạo và nguồn nhân lực.
Năm học 2025-2026, Bộ đã đưa ra các biện pháp nhằm dần dần siết chặt những quy định, để các tiêu chí, phương thức đánh giá tuyển sinh đi vào thực chất, giảm tiêu cực cũng như việc sử dụng các chứng chỉ gây ra sự bất công bằng đối với các đối tượng vào đại học.
Trong báo cáo phục vụ phiên giải trình, Bộ GD-ĐT cho biết, một số sai sót, vi phạm trong khâu coi thi vẫn xảy ra. Bộ nhìn nhận những sai sót, vi phạm chủ yếu liên quan đến yếu tố con người và việc thực hiện quy trình tại một số điểm thi.
Thời gian tới, Bộ khẳng định tiếp tục giữ ổn định phương án thi đồng thời hoàn thiện quy chế thi, chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi, tăng cường các giải pháp công nghệ, bảo mật, thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm.
Về mô hình tổ chức kỳ thi, Bộ GD-ĐT cho biết đây là kỳ thi với đa mục tiêu: đánh giá kết quả học tập làm căn cứ xét công nhận tốt nghiệp; cung cấp thông tin phục vụ đánh giá chất lượng giáo dục; cung cấp nguồn dữ liệu có độ tin cậy để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp chủ động sử dụng trong tuyển sinh.
“Kỳ thi này không phải là kỳ thi tuyển sinh đại học bắt buộc. Các cơ sở đào tạo được quyền quyết định việc sử dụng kết quả kỳ thi hoặc các phương thức tuyển sinh khác theo quy định” - Bộ GD-ĐT nêu quan điểm.
Theo Bộ GD-ĐT, kỳ thi có nhiều ưu điểm như tổ chức thống nhất trên phạm vi toàn quốc nhưng thí sinh dự thi tại địa phương, giảm đáng kể chi phí đi lại, ăn ở và áp lực xã hội so với mô hình tổ chức nhiều kỳ thi trước đây. Bên cạnh đó, dữ liệu kết quả thi trên phạm vi toàn quốc tạo cơ sở để đánh giá, đối sánh chất lượng giáo dục giữa các địa phương, cơ sở giáo dục và phục vụ công tác hoạch định chính sách...
Tuy nhiên, việc tổ chức một kỳ thi quy mô toàn quốc vẫn đặt ra yêu cầu rất cao về chất lượng đề thi, ngân hàng câu hỏi, điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng số, bảo mật và phòng, chống gian lận. Sự chênh lệch về điều kiện tổ chức giữa các vùng miền, nguy cơ sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận, sai sót do con người và yêu cầu bảo đảm tính độc lập của hoạt động thanh tra, kiểm tra là những vấn đề cần tiếp tục khắc phục.
Bộ GD-ĐT xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình kỳ thi trong giai đoạn hiện nay, đồng thời từng bước hiện đại hóa công tác khảo thí. Bộ đã trình Thủ tướng đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính theo hướng triển khai có lộ trình, phù hợp với điều kiện hạ tầng giữa các địa phương.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa.
Bộ GD-ĐT vừa báo cáo tình hình cung ứng sách giáo khoa (SGK) năm học 2026-2027, trong đó nêu rõ nguyên nhân thiếu cục bộ hơn 3,9 triệu cuốn và nhận trách nhiệm về công tác dự báo, tổng hợp nhu cầu.
.svg){kind=icon}
