Gỡ 'bom nợ' cho Vietnam Airlines: Nhìn từ câu chuyện của Thai Airways

Với các khoản lỗ kũy kế và nợ quá hạn, Vietnam Airlines đang đứng bên bờ vực phá sản. Gói giải pháp hỗ trợ 12.000 tỷ đồng vừa mới được gỡ nút thắt ở mức 4.000 tỷ đồng và còn rất nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ...

Trong bối cảnh khó khăn chung của ngành hàng không toàn cầu, Hãng hàng không quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines - HVN.HM) cũng không là ngoại lệ. Với các khoản lỗ lũy kế và nợ quá hạn, HVN.HM đang ở bên bờ vực phá sản.

{keywords}
Với các khoản lỗ kũy kế và nợ quá hạn, Vietnam Airlines đang đứng bên bờ vực phá sản.

Gói giải pháp hỗ trợ 12.000 tỷ đồng vừa mới được gỡ nút thắt ở 4.000 tỷ, và đang có những chuẩn bị rốt ráo để tăng thêm được vốn điều lệ 8.000 tỷ qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu.

Tuy nhiên, khi nhìn sang trường hợp của Thai Airways (THAI.BK) vừa mới được tòa án nước này đồng ý cho tái cấu trúc nợ mới thấy bệnh tình của HVN.HM còn đỡ hơn rất nhiều. Và giải pháp cốt lõi cho Vietnam Airlines lúc này không phải là chỉ bơm vốn.

Cấp cứu theo các nào?

Kết thúc năm tài chính 2020, lỗ sau thuế hợp nhất của Vietnam Airlines là 11.178 tỷ đồng, tính ra lỗ trung bình khoảng 1.000 tỷ đồng/tháng trong năm vừa qua. Tình hình còn xấu hơn trong năm 2021 khi dự kiến 6 tháng đầu năm, hãng này có thể lỗ thêm 10.000 tỷ đồng, tăng rất mạnh so với mức lỗ năm ngoái (khoảng 66%). Với tình hình lỗ và vốn chủ sở hữu ở thời điểm cuối quý 1/2021 là 1.030 tỷ đồng thì Vietnam Airlines đã bị âm vốn chủ sở hữu. Ngoài ra, nợ quá hạn của hãng cũng lên đến mức 6.240 tỷ đồng.

Vì vậy, Chính phủ thông qua Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo cho ba ngân hàng là SeaBank, MSB và SHB cho Vietnam Airlines vay 4.000 tỷ đồng từ nguồn tái cấp vốn với lãi suất 0%. Trong trường hợp khoản vay này được giải ngân trước cuối tháng 6/2021, nó cũng “tròm trèm” vừa đủ để bù các khoản lỗ, để vốn chủ sở hữu không rơi vào trạng thái âm.

{keywords}
 

Có một số phương án có thể cân nhắc ngay khi ngành hàng không nói chung và Vietnam Airlines nói riêng gặp khó khăn từ năm ngoái. Trong đó có thể nhắc đến giải pháp vay cổ đông lớn và đó là khoản nợ không ưu tiên (subordinated debt), mà trong trường hợp này thực chất cũng là vay Chính phủ nhưng dưới một cái tên gọi khác.

Bên cạnh đó, có thể thực hiện các khoản vay thương mại được Chính phủ bảo lãnh như cách mà Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo ba ngân hàng thương mại mới đây. Ngoài ra là phát hành thêm cổ phiếu cho các nhà đầu tư tư nhân, giảm tỷ trọng nắm giữ của Nhà nước. Hay một giải pháp khác là đạt được thỏa thuận với các chủ nợ, chuyển nợ thành vốn cổ phần.

Nhưng với những thông tin hiện có, dường như Chính phủ ưu tiên việc phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, mà thực chất là muốn duy trì tỷ lệ sở hữu chi phối của Nhà nước từ nguồn vốn ngân sách.

Khi một doanh nghiệp gặp khó khăn đột ngột về tài chính do doanh thu sụt giảm nghiêm trọng, bên cạnh việc bổ sung nguồn vốn lưu động khẩn cấp thì việc kiểm soát chi phí là một yếu tố cũng quan trọng không kém. Trường hợp hãng ô-tô Nissan gặp khó khăn tài chính và bên bờ vực phá sản năm 1999, sau đó nhờ Carlos Ghosn kiểm soát tốt chi phí mà đã vực dậy được. Kể từ đó, ông này được mệnh danh là sát thủ chi phí Cost Killer hay Mr. Fix It.

Có khỏe lại được không?

Vietnam Airlines lúc này rất cần một tổng công trình sư đảm nhận việc quản lý và cắt giảm chi phí triệt để. Những cái có thể thấy được trước mắt như sắp xếp lại đội máy bay qua các hợp đồng thuê hay cho thuê, tính toán lại các đường bay, nhân sự, và kể cả bao gồm hoạt động của các công ty thành viên và các phần góp vốn không hiệu quả.

Tình hình kinh doanh của Vietnam Airlines trước dịch Covid-19 là khá ổn, với tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE) ở mức 13-14%, còn tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) là vào khoảng 3%, chỉ số EBITDA margin trung bình 11-12% trong giai đoạn 2016-2019. Các chỉ số thanh khoản như tỷ số thanh toán nhanh (quick ratio), tỷ số thanh toán hiện hành (current ratio) trước khủng hoảng cũng không chênh lệch nhiều với các hãng hàng không lớn trên thế giới, ở mức 0,6 đến 0,8 như SouthWest Airlines hay Air France.

Sở dĩ so sánh với Thai Airways bởi vì ngày 15/06/2021 vừa qua, Tòa án Thái Lan (Central Bankruptcy Court) đã đồng ý phương án tái cấu trúc nợ cho Thai Airways khi hãng này đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản (bankruptcy protection) vào tháng 5/2020.Nếu so với Thai Airways thì tình hình của hãng hàng không quốc gia Thái Lan còn bi đát hơn nhiều. Trước khi khủng hoảng Covid-19, từ năm 2012 thì hiệu quả hoạt động kinh doanh của Thai Airways đã có dấu hiệu đi xuống. Khi so sánh các chỉ số về biên lợi nhuận, tỷ suất sinh lợi, vốn hóa, các hệ số vòng quay khoản phải thu, phải trả, hàng tồn kho thì Vietnam Airlines đều trội hơn hẳn.

Số nợ phải tái cấu trúc ước tính lên đến 12,9 tỷ USD, và chỉ riêng năm ngoái hãng này đã lỗ 4,5 tỷ USD, tương đương 100 nghìn tỷ đồng, gấp gần 10 lần Vietnam Airlines. Phần lớn các chủ nợ của Thai Airways hài lòng với phán quyết của tòa án và điều này cho thấy khả năng phục hồi lại của Thai Airways là còn hy vọng.

{keywords}
 

Khó khăn về nguồn vốn lưu động trước mắt của Vietnam Airlines cần được giải quyết sớm, dù cách này hay cách khác. Dĩ nhiên, phương án tốt nhất là giảm sự can thiệp quá mạnh của chính phủ, giảm dần tỷ trọng sở hữu của Nhà nước. Nhưng ngay sau đó, rất quan trọng, là tái cấu trúc các khoản nợ, cắt giảm và quản lý chi phí hiệu quả hơn, và điều chỉnh một phần mô hình kinh doanh. Một số hãng hàng không trên thế giới đã tìm lại nhịp sống nhờ các mảng low cost và cargo, tối ưu lại các đường bay.

Có nhiều lý do để Vietnam Airlines không thể bị phá sản, và lý do tài chính cũng không phải là một lý do chính đáng. Việc tái cấu trúc nợ, tái cấu trúc quản trị thành công sẽ làm sinh động lại một biểu tượng của quốc gia, để hình ảnh Bông sen vàng tiếp tục sải cánh vươn cao, và vươn xa.

Theo TS. Võ Trí Thành (VnEconmy)

Sẽ 'bơm' 4.000 tỷ đồng ưu đãi cho Vietnam Airlines

Sẽ 'bơm' 4.000 tỷ đồng ưu đãi cho Vietnam Airlines

Ngân hàng Nhà nước cho biết dự kiến khoản tín dụng ưu đãi 4.000 tỉ đồng hỗ trợ Vietnam Airlines cuối tháng 6, đầu tháng 7 sẽ được giải ngân.

tin nổi bật

Mặt bằng trung tâm TP.HCM ế ẩm vẫn hét giá thuê tiền tỷ

Gần một năm sau khi TP.HCM mở cửa trở lại sau đại dịch, nhiều mặt bằng đắc địa ngay trung tâm TP.HCM vẫn chưa được lấp đầy, không ít nơi xuất hiện tình trạng xuống cấp.

Ông Vũ Tiến Lộc: Quá đau khi thấy doanh nghiệp FDI khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ

Việt Nam mong muốn doanh nghiệp FDI tới để hợp tác chứ không phải vào để xây dựng mô hình khép kín trong nền kinh tế Việt Nam như những ốc đảo, theo Nguyên Chủ tịch VCCI - ông Vũ Tiến Lộc.

Giá trị thương hiệu Việt đạt 431 tỷ USD, mức tăng nhanh nhất thế giới

Theo báo cáo của Brand Finance, mặc dù ảnh hưởng của đại dịch nhưng giá trị các thương hiệu của Việt Nam tiếp tục tăng.

Phố Hàn bị ‘ngộp’

Hoạt động kinh doanh gặp khó khăn, nhiều chủ doanh nghiệp người Hàn phá sản, đóng cửa, bỏ về nước chưa hẹn ngày quay lại. Tuyến phố Hàn vắng hẳn.

Vạn sinh viên cần nơi ở, đầu tư hàng chục tỷ xây nhà trọ kiếm lời

Đã qua thời kỳ sôi động nhưng gần đây, loại bất động sản nhà trọ tại các xã quanh khu vực Hòa Lạc đang nóng lên từng ngày. Không ít nhà đầu tư bỏ ra vài chục tỷ đồng mua đất xây dựng nhà trọ cho sinh viên thuê.

Sắp thông xe cây cầu cạn có trụ cao nhất Việt Nam đi Sa Pa

Cầu Móng Sến (thị xã Sa Pa, Lào Cai) với tổng mức đầu tư hơn 450 tỷ đồng, trụ cao 83m dự kiến sẽ thông xe trong đầu quý IV/2022.

Bộ KH-ĐT đề nghị làm rõ nhiều vấn đề khi lùi khởi công Metro Bến Thành - Tham Lương

Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có văn bản gửi UBND TP.HCM về việc kiến nghị điều chỉnh thời gian thực hiện Dự án tuyến tàu điện ngầm số 2 TP.HCM, tuyến Bến Thành - Tham Lương, sang cuối năm 2025 đầu năm 2026.

Phát triển thêm điện gió ở miền Bắc

Sau khi rà soát, Bộ Công Thương dự kiến điện gió trên bờ tăng thêm 700 MW tại miền Bắc để tận dụng tiềm năng gió tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Nhiệt điện tỷ USD 2 lần đội vốn, xong 7 năm vẫn chưa hẹn ngày quyết toán

Bộ Công Thương vừa gửi văn bản đôn đốc các bộ ngành cho ý kiến về phương án xử lý tồn tại liên quan đến quyết toán Dự án nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 1.

GDP quý III tăng tới 13,67%, lạm phát vẫn thấp

Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2022 ước tính tăng khá cao ở mức 13,67% so với cùng kỳ năm trước. GDP 9 tháng năm 2022 tăng 8,83% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng cao nhất của 9 tháng trong giai đoạn 2011-2022.

Kiến nghị không mở karaoke, quán bar ở chung cư

Góp ý liên quan tới Luật Kinh doanh bất động sản, TS. Cấn Văn Lực cho rằng không nên mở karaoke, kinh doanh quán bar ở chung cư vì dễ mất an toàn.

Chứng khoán, bất động sản hay nên gửi tiết kiệm để ‘ăn no ngủ kỹ’?

Chuyên gia kinh tế cho rằng, gửi tiết kiệm là lựa chọn an toàn, "ăn no ngủ kỹ" thời điểm này. Đầu tư chứng khoán sẽ có tính rủi ro cao.

Bắc Ninh sắp khởi công cây cầu nghìn tỷ kết nối Hải Dương

Cầu Kênh Vàng kết nối Bắc Ninh - Hải Dương dự kiến được khởi công vào cuối năm 2022 với kinh phí hơn 1.700 tỷ đồng. Dự án đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối kinh tế, xã hội, phục vụ dân sinh giữa hai tỉnh.

Không có nhà đầu tư điện than BOT nào tự nguyện dừng dự án

Bộ Công Thương cho biết không có chủ đầu tư dự án nhiệt điện BOT nào tự nguyện dừng dự án. Vì vậy, để tránh rủi ro pháp lý và đền bù nhà nước, cần tiếp tục để trong Quy hoạch điện 8 các dự án này, nhất là các dự án BOT có chủ đầu tư nước ngoài.

Đế chế Shopee lung lay

Tham vọng trở thành một siêu ứng dụng, Shopee đang đối mặt với nhiều thách thức tại hầu hết thị trường, trong đó có Việt Nam.