Ngày 19/12, bà Nguyễn Thị Thanh Hương, đại diện Sở Ngoại vụ Hải Phòng, đã đưa ra những thông tin đáng chú ý tại Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Kế hoạch triển khai Thỏa thuận toàn cầu về di cư hợp pháp, an toàn và trật tự.
Theo bà Hương, Hải Phòng là thành phố cảng biển lớn, có tốc độ phát triển nhanh, đồng thời là trung tâm công nghiệp, logistics hàng đầu khu vực miền Bắc. Với vị trí địa lý thuận lợi, mang tính chiến lược, cùng hệ thống hạ tầng không ngừng được đầu tư xây dựng đồng bộ, hiện đại, thành phố ngày càng thu hút mạnh mẽ các hoạt động giao thương, hợp tác quốc tế.
Song song với quá trình phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế sâu rộng, các dòng di cư quốc tế liên quan đến Hải Phòng cũng gia tăng nhanh chóng, cả chiều đi và chiều đến. Số lượng công dân Hải Phòng ra nước ngoài học tập, lao động, kết hôn và đầu tư ngày càng tăng, địa bàn di cư mở rộng ra nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ.

Theo thống kê, người lao động Hải Phòng đi làm việc ở nước ngoài chủ yếu tập trung tại các thị trường truyền thống ở khu vực châu Á. Trong đó, Nhật Bản là quốc gia tiếp nhận nhiều lao động nhất với 6.903 người đi làm việc có thời hạn theo hợp đồng, tiếp đến là Đài Loan (Trung Quốc) với 4.092 người.
Bà Hương cho biết, số công dân Hải Phòng kết hôn với người nước ngoài, cho nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài, cũng như tình trạng xuất cảnh và cư trú trái phép ở nước ngoài nhìn chung có xu hướng giảm trong thời gian qua.
Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại là số người dân Hải Phòng bị lừa đảo đi làm việc ở nước ngoài, đặc biệt tại Campuchia và Myanmar, lại ghi nhận xu hướng tăng đột biến. Đây là các vụ việc có dấu hiệu rõ rệt của tội phạm mua bán người, núp bóng tuyển dụng lao động với mức lương cao, công việc nhẹ nhàng.
“Chỉ tính riêng trong năm 2025, số công dân Hải Phòng bị bắt cóc, lừa bán sang Campuchia và Myanmar để lao động bất hợp pháp tại các trung tâm lừa đảo trực tuyến và đã được giải cứu là 96 người. Con số này gấp khoảng 6,4 lần so với tổng số nạn nhân trong giai đoạn 2022–2024 và dự báo vẫn tiếp tục gia tăng trong thời gian tới”, bà Hương thông tin.
Theo tìm hiểu của phóng viên, phần lớn nạn nhân là lao động trẻ, trình độ hạn chế, mong muốn tìm kiếm việc làm thu nhập cao nhưng thiếu thông tin chính thống. Nhiều người bị dụ dỗ qua mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin, thậm chí được người quen giới thiệu, sau đó bị khống chế, ép buộc lao động trong môi trường khắc nghiệt, bị đe dọa, hành hạ cả về thể chất lẫn tinh thần.
Bà Hương cũng thẳng thắn thừa nhận, bên cạnh những kết quả đạt được trong quản lý di cư, Hải Phòng vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế.
Cụ thể, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục trong cộng đồng về việc di cư hợp pháp, an toàn và trật tự chưa thực sự đi sâu, đi sát vào từng địa bàn trọng điểm. Các cơ quan chức năng chưa phân loại và tiếp cận được các đối tượng yếu thế để tập trung tuyên truyền, do vậy nhận thức của một bộ phận dân cư về di cư chưa đồng đều và đầy đủ.
Đáng chú ý, các đường dây tổ chức đưa người xuất cảnh trái phép ngày càng hoạt động tinh vi, khép kín, lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và các nền tảng trò chuyện trực tuyến để tiếp cận, thao túng nạn nhân. Điều này gây nhiều khó khăn cho các cơ quan chức năng trong công tác phát hiện, đấu tranh và ngăn chặn.
Bên cạnh đó, tình trạng người lao động sau khi xuất cảnh hợp pháp thì trốn ở lại nước sở tại, làm việc trái phép, cũng diễn ra khá phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ bị bóc lột, cưỡng bức lao động và trở thành nạn nhân của tội phạm xuyên quốc gia.
Trước thực trạng trên, đại diện Sở Ngoại vụ Hải Phòng kiến nghị các bộ, ngành Trung ương xem xét xây dựng và triển khai các chương trình, dự án thiết thực nhằm giải quyết nhu cầu sinh kế của người dân ngay tại địa phương. Trong đó, cần chú trọng hỗ trợ vay vốn, tạo việc làm bền vững, định hướng nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng cho lao động trẻ, giúp người dân an tâm làm ăn, sinh sống tại quê hương.
Cùng với đó, việc tăng cường truyền thông, cảnh báo sớm về các thủ đoạn lừa đảo lao động, buôn bán người; nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân buôn bán người là yêu cầu cấp thiết, nhằm hạn chế tối đa những hệ lụy đau lòng từ di cư bất hợp pháp trong bối cảnh hội nhập hiện nay.