Với nền tảng công nghiệp- dịch vụ phát triển sớm, hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế quy mô lớn cùng dòng vốn FDI liên tục gia tăng, Hải Phòng đang đứng trước cơ hội lớn để đưa công nghiệp hỗ trợ trở thành một trụ cột tăng trưởng quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và vị thế của thành phố trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu.
Sau sáp nhập, Hải Phòng mới trở thành địa phương có quy mô kinh tế lớn thứ ba cả nước, đồng thời giữ vị trí nhóm đầu về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Hiện toàn thành phố có 1.740 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký vượt 50 tỷ USD. Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư những năm gần đây đang chuyển mạnh từ “chiều rộng” sang “chiều sâu”, tập trung vào các dự án quy mô lớn, công nghệ cao của những tập đoàn hàng đầu thế giới như LG (10,59 tỷ USD), Bridgestone (1,22 tỷ USD), Regina Miracle (1 tỷ USD), Pegatron (900 triệu USD)…
Sự hiện diện của các “đại bàng” không chỉ mang lại nguồn lực tài chính lớn mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao trình độ quản trị, từng bước định hình các ngành công nghiệp mũi nhọn của Hải Phòng. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả dòng vốn FDI này, việc phát triển mạnh mẽ công nghiệp hỗ trợ được xem là điều kiện then chốt.
Điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng
Thực tế cho thấy, dù là trung tâm công nghiệp lớn, phần lớn doanh nghiệp nội địa tại Hải Phòng – cũng như trên phạm vi cả nước – vẫn đang đứng ở vị trí thấp trong chuỗi cung ứng, chủ yếu tham gia các công đoạn gia công, lắp ráp đơn giản, giá trị gia tăng chưa cao.
Theo khảo sát của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO), trong hơn 6.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đang hoạt động tại Việt Nam, tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng được nhu cầu trong nước mới đạt khoảng 10%. Tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành chủ lực vẫn ở mức thấp: cơ khí chế tạo đạt 15–20%, ô tô từ 5–20%, dệt may – da giày khoảng 45–50%.
Tại Hải Phòng, Phó Giám đốc Sở Công Thương Lê Ngọc Lân cho biết, tỷ lệ nội địa hóa của thành phố đã có những bước cải thiện đáng kể, trong đó dệt may, da giày đạt 45–50%, cơ khí chế tạo đạt trên 30%. Tuy vậy, so với yêu cầu của tiến trình hội nhập và nhu cầu ngày càng cao từ các tập đoàn FDI, khoảng cách vẫn còn khá lớn.
Nhận diện rõ thách thức này, Hải Phòng đã ban hành Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 1,9 tỷ đồng. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2025, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đáp ứng được 60–65% nhu cầu sản xuất trên địa bàn và trên 70% vào năm 2030.
Thành phố cũng đã tiến hành khảo sát 177 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực cơ khí, điện tử, dệt may, da giày, ô tô để cập nhật dữ liệu lên Hệ thống thông tin quốc gia về công nghiệp hỗ trợ, làm cơ sở xây dựng chính sách và kết nối cung – cầu.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn bộc lộ không ít hạn chế. Hiệu quả thực thi chính sách chưa đồng đều, công tác tuyên truyền chưa đủ sâu rộng, nhiều doanh nghiệp còn thiếu thông tin, thiếu bộ phận chuyên trách để tiếp cận và khai thác chính sách hỗ trợ. Đây là những “nút thắt” cần sớm được tháo gỡ nếu công nghiệp hỗ trợ muốn bứt phá.
Tạo lực bật cho doanh nghiệp nội địa
Theo các chuyên gia, để công nghiệp hỗ trợ thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, Hải Phòng cần triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính chiến lược và dài hạn, gắn với định hướng cơ cấu lại nền kinh tế công nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.
Theo ông Thắng, để tham gia sâu vào chuỗi FDI, doanh nghiệp phụ trợ buộc phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu về chất lượng, tiến độ, chi phí cũng như tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn kỹ thuật, pháp lý. Bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, sự đồng hành quyết liệt của chính quyền thành phố và Ban Quản lý Khu kinh tế là yếu tố không thể thiếu. Khi doanh nghiệp FDI minh bạch nhu cầu, chính quyền đóng vai trò điều phối, còn doanh nghiệp nội địa chủ động nâng chuẩn, các hoạt động kết nối mới thực sự tạo ra đơn hàng, thay vì chỉ dừng lại ở hình thức.
Theo ý kiến của chuyên gia, Hải Phòng nên tổ chức thêm các diễn đàn kết nối chuyên sâu theo từng ngành hàng như nhựa, cơ khí, điện tử; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nội địa trong chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ thuật, tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất. Việc cung cấp danh mục linh kiện, phụ tùng cụ thể mà doanh nghiệp FDI đang có nhu cầu sẽ giúp doanh nghiệp Việt định hướng đầu tư đúng trọng tâm và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Khẳng định quyết tâm của thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng Lê Trung Kiên cho biết, Ban sẽ tích cực hỗ trợ kết nối, giới thiệu tiềm năng và năng lực của doanh nghiệp nội địa tới các nhà đầu tư FDI; đồng thời cung cấp thông tin đầy đủ về nhu cầu, tiêu chuẩn kỹ thuật của các doanh nghiệp nước ngoài cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.
Song song đó, Sở Công Thương Hải Phòng đang chuẩn bị xây dựng Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026–2035. Đây được xem là thời điểm quan trọng để doanh nghiệp tham gia đóng góp ý kiến, đề xuất các nhiệm vụ, chính sách hỗ trợ sát với thực tiễn, giúp chính sách đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả cao nhất.
Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, sự chủ động của doanh nghiệp và lợi thế sẵn có về hạ tầng, thị trường, Hải Phòng được kỳ vọng sẽ đưa công nghiệp hỗ trợ trở thành mũi nhọn tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, tăng giá trị gia tăng và củng cố vị thế của thành phố trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Hiệp Nguyễn
.svg){kind=icon}
