Hàng chục nghìn tỷ 'tồn' trong quỹ phát triển khoa học công nghệ

Theo khảo sát của UB Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, chỉ 0,02% doanh nghiệp trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ. Tỷ lệ giải ngân chưa đạt được 40%, hàng chục nghìn tỷ vẫn “tồn” trong quỹ.

Quỹ Phát triển khoa học công nghệ của DN được đề cập lần lượt tại luật Thuế thu nhập DN năm 2008, luật Khoa học và công nghệ năm 2013, luật Chuyển giao công nghệ năm 2017. 

Mục đích của quỹ: Tạo điều kiện cho DN nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao sức cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho phát triển đất nước.

Sau gần 10 năm luật Khoa học và công nghệ được ban hành, mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng các chuyên gia đánh giá, các mục tiêu và ý tưởng chi tiêu theo cơ chế quỹ chưa được như kỳ vọng.

Chia sẻ tại tọa đàm “Giải phóng nguồn quỹ phát triển khoa học công nghệ của DN” do báo Đại biểu Nhân dân tổ chức hôm qua, ông Nguyễn Ngọc Sơn, ủy viên thường trực UB Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội dẫn lại số liệu của Tổng cục Thống kê.

Cụ thể, từ năm 2011-2019, đã có 618 DN, tập đoàn, tổng công ty tại 58 tỉnh, thành phố trích lập và sử dụng quỹ, với mức trích là 22 nghìn tỷ đồng (tương đương 1 tỷ USD).

Ông Nguyễn Ngọc Sơn, ủy viên thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường. Ảnh: Duy Thông

Tuy nhiên, số DN trích quỹ này chỉ chiếm 0,02%, chưa đạt cận dưới của quy định là 3%. Việc giải ngân cũng chưa đạt 40%, trong đó có nhiều DN không giải ngân hết phải hoàn nhập quỹ. Điển hình như tập đoàn Công nghiệp cao su phải hoàn nhập quỹ tới 84% (trên 1.384 tỷ đồng/năm).

Theo thống kê mới nhất, số tiền hoàn quỹ là khoảng hơn 22.000 tỷ đồng.

PGS.TS Lê Bộ Lĩnh, Phó chủ nhiệm UB Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khóa 13 đánh giá, đến nay mới chỉ có 0,02% doanh nghiệp trích quỹ, đây là con số “rất đáng quan ngại". Ngoài ra, việc tồn quỹ lên đến 22.000 tỷ đồng chứng tỏ việc sử dụng quỹ đang còn có rất nhiều bất cập.

Cùng nhận định tình hình trích lập quỹ đang có những vấn đề đáng lo ngại, bà Nguyễn Thị Ngọc Khánh, Trưởng phòng nghiệp vụ 4, Cục Tài chính DN, Bộ Tài chính cho biết thêm, trong số DN trích lập, chủ yếu vẫn là khu vực DN nhà nước.

“Đơn cử như tại VNPT, mức sử dụng quỹ là 90 tỷ trong 842 tỷ đồng, tức chỉ chiếm khoảng 10%. Chúng tôi cũng đã khảo sát về việc sử dụng quỹ tại các DN nhà nước và ngạc nhiên khi chỉ có 11,3% trong số họ có nhu cầu sử dụng quỹ này”, bà Khánh thông tin.

Trích quỹ theo quy mô DN

PGS.TS Lê Bộ Lĩnh cho rằng, cần có thống kê, đánh giá theo các lĩnh vực hoạt động của DN, như lĩnh vực chế biến, chế tạo; lĩnh vực nông nghiệp hay các lĩnh vực khác.

“Các hoạt động khoa học, công nghệ luôn gắn với cơ cấu của nền kinh tế, DN và các lĩnh vực ưu tiên. Chúng ta ưu tiên phát triển công nghệ cao thì các DN trong khu vực công nghệ cao phải được đầu tư nhiều hơn cho khoa học công nghệ”, ông Lĩnh nói.

Ngoài ra, theo ông Lĩnh, đại đa số các DN khoa học công nghệ là vừa và nhỏ, DN mới với doanh thu rất thấp. Nguồn lực hữu hạn nên các họ khó có thể trích quỹ. Do đó, cần phân định việc trích quỹ theo quy mô DN để có chính sách phù hợp với các loại hình, thành phần DN.

Ông Nguyễn Nam Hải, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ KHCN. Ảnh: Duy Thông

Ông Nguyễn Nam Hải, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ KHCN cũng đánh giá, hiện nay, DN đẩy mạnh nghiên cứu và có doanh thu trước thuế để trích quỹ không nhiều. Chủ yếu các DN vẫn đang ở quy mô nhỏ và siêu nhỏ.

“Thay vì lấy số lượng, chỉ cần tập trung ưu tiên hỗ trợ cho 20% số DN thực sự quan tâm tới việc đổi mới công nghệ, và hỗ trợ họ giải quyết được vấn đề của DN là đã đạt được mục tiêu quỹ đề ra”, ông Hải nói.

Quan điểm của Bộ KH-CN là quỹ ưu tiên hỗ trợ đổi mới công nghệ để tạo chuyển biến về vận hành, sản xuất, giá trị hàng hóa và nâng cao sức mạnh của DN. Tuy nhiên, ông Hải nêu: “Không nhiều đơn vị sử dụng quỹ này cho công tác nghiên cứu tìm ra công nghệ mới, mà chỉ sử dụng để sở hữu những công nghệ lõi nhằm nhanh chóng làm thay đổi quy trình sản xuất và nâng cao nội lực”.

tin nổi bật

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội trao quyết định bổ nhiệm loạt hiệu trưởng, cán bộ

Ngày 3/2, Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức lễ công bố và trao các quyết định về công tác cán bộ.

Hiệu trưởng đau xót vụ nam sinh trường chuyên tử vong vì tai nạn giao thông

Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) chia sẻ vô cùng đau xót khi hay tin học sinh lớp 11 của trường tử vong vì tai nạn giao thông sáng nay 3/2.

ICAEW và Mazars trao học bổng bồi dưỡng tài năng trẻ cho sinh viên khó khăn

Viện Kế toán Công chứng Anh và xứ Wales (ICAEW) vừa phối hợp Mazars Việt Nam trao học bổng “Mazars & ICAEW Talent Development Program” cho 8 sinh viên tài năng có hoàn cảnh khó khăn ở Hà Nội và TP.HCM.

Học bổng New Zealand 2023 bậc trung học: cơ hội cho 45 học sinh sáng tạo nhất

Học sinh Việt Nam đang học lớp 8, 9, 10 đứng trước cơ hội tỏa sáng khi Chương trình Học bổng Chính phủ New Zealand bậc Trung học (NZSS) tái khởi động, với 45 suất học bổng tổng trị giá đến 5,85 tỷ đồng và cách thức ứng tuyển mới mẻ…

Cho thôi chức hiệu trưởng không dạy học nhưng vẫn nhận tiền đứng lớp

Dù không giảng dạy nhưng Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS-THPT huyện Đắk R’lấp (Đắk Nông) Nguyễn Văn Nam vẫn nhận 71 triệu đồng tiền đứng lớp. Cùng với đó là nhiều sai phạm của ông Nam mà Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Nông vừa chỉ ra.

ChatGPT tạo cơn sốt, thầy cô có khó đánh giá học trò?

Hiệu trưởng trường sư phạm top đầu của cả nước cho rằng thay vì lo ngại sức ảnh hưởng rồi tìm cách kìm hãm sự phát triển của ChatGPT, người thầy cần hiểu thế mạnh đích thực của mình, tăng giáo dục lòng tự trọng cho học trò.

Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM tuyển hơn 5.000 chỉ tiêu, gần một nửa xét tuyển học bạ

Năm 2023, Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM tuyển 5.005 chỉ tiêu tại cơ sở chính ở TP.HCM và 2 phân hiệu ở Gia Lai và Ninh Thuận.

Vì sao Trung Quốc bị lộ bí mật về kỹ thuật làm giấy?

Giấy là phát minh của người Trung Quốc. Sau nhiều biến cố lịch sử, bí mật về kỹ thuật làm giấy bị lộ và trở nên phổ biến trên toàn thế giới.

Trường học cấm học sinh mặc đồ hiệu, đi giày không được vượt quá 1,7 triệu đồng

Ngày 1/2, tờ 163 đưa tin, trường THCS Thực Nghiệm Nam Sơn tại Miến Dương, Tứ Xuyên, Trung Quốc đưa ra thông báo cấm học sinh mặc đồ hiệu khi đến trường.

ĐH Đà Nẵng tuyển hơn 15.000 chỉ tiêu, mở nhiều ngành mới

Đại học Đà Nẵng vừa công bố các thông tin tuyển sinh đại học (ĐH) chính quy năm 2023. Năm nay, ĐH Đà Nẵng dự kiến tuyển sinh hơn 15.000 chỉ tiêu, mở nhiều chuyên ngành mới.

Động thái của ĐH Luật TP.HCM khi tiến sĩ livestream cùng bà Phương Hằng bị điều tra

Lãnh đạo Trường ĐH Luật TP.HCM cho hay đang theo dõi sát sao vụ việc ông Đặng Anh Quân, đồng thời chờ kết luận của các cơ quan chức năng để có hướng xử lý đúng pháp luật.

Muôn vàn cách trường đại học đối phó với ChatGPT

Với sự gia tăng mức độ phổ biến của ChatGPT, các trường cao đẳng, đại học Mỹ đang 'ráo riết' tái cấu trúc một số khóa học và thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

Chủ nhân 8.5 IELTS chỉ ra sai lầm ‘ước gì biết được khi mới bắt đầu học’

Thành Việt cho rằng, sai lầm của nhiều thí sinh là luôn nghĩ, dùng từ ngữ cao siêu; nói hoặc viết dài sẽ đạt điểm IELTS cao. Trong khi đó, theo ThS Lương Ngọc, học thuộc câu trả lời là lỗi sai nhiều thí sinh thường mắc.

Không thể xóa bỏ đánh giá giáo viên giỏi qua thành tích của học sinh

Thành tích cao đánh giá qua điểm số thì nguy hiểm, nhưng thành tích cao đánh giá qua tác động cuộc sống, suy nghĩ của học sinh thì hoàn toàn không tệ.

Kết quả xử lý vụ hiệu trưởng bị tố nhắn tin 'yêu thương' với nữ giáo viên

Liên quan vụ hiệu trưởng bị tố nhắn tin ‘yêu thương’ với nữ giáo viên, ngày 2/2, nguồn tin của VietNamNet cho biết, UBND huyện Cái Nước (Cà Mau) vừa có văn bản yêu cầu tổ chức kiểm điểm các cá nhân có liên quan.