Họ hàng, đàn em lên chức: Đại gia ẩn mình, quyền lực bao trùm

Quy định mới không cho Chủ tịch HĐQT ngân hàng được kiêm nhiệm chức vụ tương đương tại các DN khác cần phải thể hiện tính hiệu quả trên thực tiễn, nếu không, đây lại là một phương án “nặng phần trình diễn”.

 Quy định mới không cho Chủ tịch HĐQT ngân hàng được kiêm nhiệm chức vụ tương đương tại các DN khác cần phải thể hiện tính hiệu quả trên thực tiễn, nếu không, đây lại là một phương án “nặng phần trình diễn”. Các đại gia vẫn có thể cho họ hàng, người thân, đàn em đứng tên các chức vụ để ẩn mình 'điều binh khiến tướng'.

Luật sửa đổi bổ sung một số điều, của Luật các Tổ chức tín dụng (TCTD), vừa được Quốc hội thông qua ngày 20/11, quy định Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT), Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV), Tổng giám đốc của một TCTD, không được đồng thời là Chủ tịch, Thành viên HĐQT; Chủ tịch, Thành viên HĐTV, Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc hoặc các chức danh tương đương của bất kỳ một DN nào khác.

Quy định này, được đưa vào luật, nhằm mục đích làm minh bạch hoá thị trường tiền tệ, giúp giảm thiểu lợi ích nhóm, cho vay DN sân sau đã xảy ra nhiều thời gian qua.

Đại gia có từ bỏ quyền lực?

Trên thực tế, tại Việt Nam, không ít đại gia vừa là lãnh đạo của một DN, lại vừa đảm nhiệm vai trò chủ tịch HĐQT tại một ngân hàng. Từ ngày 15/1/2018 tới, những đại gia này sẽ phải lựa chọn: hoặc làm chủ DN hoặc làm chủ ngân hàng.

{keywords}
Nhiều đại gia đang vừa là chủ tịch của ngân hàng, vừa là tổng giám đốc, chủ tịch HĐQT nhiều doanh nghiệp

Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, quy định nêu trên, nếu không làm chặt chẽ, sẽ chỉ mang tính hình thức và mọi chuyện vẫn như cũ.

Thực tế hiện nay cho thấy, một số đại gia là ông chủ của 1 hoặc 2 ngân hàng và một số doanh nghiệp. Nay, theo một số chuyên gia, dù luật có bắt họ chỉ được lựa chọn một vị trí lãnh đạo, nhưng trên thực tế, ngân hàng hay các DN đó vẫn là của họ. Việc thoái vốn cũng chỉ là hình thức.

Người ta có thể đưa người thân vào nắm giữ các chức vụ này thay mình, rồi vẫn ngấm ngầm điều hành. Vì vậy, mọi người có quyền nghi ngờ về hiệu quả của quy định này, Luật sư Trương Thanh Đức, Công ty Luật Basico, nhận xét.

Vấn đề quan trọng là làm sao để thực hiện nghiêm minh quy định này, nếu phát hiện sai phạm thì xử lý như thế nào,... Đến nay, vẫn chưa thấy có giải pháp nào được đề cập tới, ông Đức nói.

Chuyên gia kinh tế Phạm Nam Kim, cựu giám đốc Ngân hàng bang Vaud, Thuỵ Sỹ, cho rằng, các đại gia có trăm nghìn cách lách luật. Họ có thể đưa họ hàng, người thân, vào thay thế, nắm giữ các vị trí then chốt của ngân hàng - cách này đã đươc sử dụng đại trà trên hệ thống ngân hàng Việt Nam thời gian qua.

Vì vậy, Luật sửa đổi, cần phải thể hiện tính hiệu quả trên thực tiễn, nếu không, đây lại là một phương án “nặng phần trình diễn”, chứ thực sự không ảnh hưởng gì đến hiện tượng nói ở trên.

Thậm chí, quy định mới này, có khi lại giúp các đại gia, viện cớ thoát khỏi những vị trí đang ở trong tình trạng nguy hiểm, có thể bị mang ra tòa, như những vụ án ngân hàng vừa xảy ra, ông Kim nêu ý kiến.

Lo không hiệu quả

Theo ông Kim, hệ thống Ngân hàng Việt Nam vẫn khá phức tạp và câu chuyện bắt đầu từ hơn 10 năm trước, với những phi vụ đầu cơ lớn vào chứng khoán, vàng, ngoại tệ, bất động sản. Muốn đầu cơ thì phải có tiền, muốn có tiền thì phải đi vay. Tuy nhiên, vay vốn ngân hàng không hề dễ dàng. Vì vậy, các đại gia nghĩ đến cách mua luôn một ngân hàng để tài trợ vốn cho dự án của mình. Khi đã sở hữu ngân hàng rồi, để vay vốn, các đại gia ban đầu áp dụng thuật đòn bẩy tài chính, sau dùng phương án DN sân sau, rồi cuối cùng là “đòn” sở hữu chéo.

Muốn giải quyết dứt điểm những yếu kém của hệ thống ngân hàng, phải có phương án tổng thể, giải quyết cùng lúc nợ xấu, sở hữu chéo và DN sân sau, ông Kim lưu ý.

Theo Luật sư Đức, chỉ quy định không cho Chủ tịch HĐQT ngân hàng, được kiêm nhiệm chức vụ tương đương tại các DN khác sẽ không có tác dụng nhiều trong việc minh bạch thị trường, hay giảm cho vay DN sân sau, nếu họ cố tình vi phạm. Hiện tồn tại rất nhiều vấn đề liên quan tới sở hữu chéo, lợi ích nhóm, nên dù có quy định nêu trên thì thực tế vẫn vướng.

Theo ông Kim, nếu muốn quy định trên hiệu quả hơn, nên thực hiện 3 biện pháp. Thứ nhất, cấm việc chia nhau quyền hành trong một gia đình và phải định nghĩa thành viên gia đình gồm những ai. Tuy nhiên, điều này vẫn không giải quyết được hiện tượng “đệ tử” hay “bồ nhí” được đưa vào nắm giữ các chức vụ quan trọng.

Tiếp đến là quy định lãnh đạo ngân hàng phải có bằng đại học chuyên ngành về tài chính và có 3 năm kinh nghiệm, ở một vị trí điều hành ngân hàng. Những lãnh đạo này phải qua một kỳ thi (phỏng vấn) bởi những chuyên gia về tài chính ngân hàng (nhưng không làm việc trong ngành). Báo cáo buổi phỏng vấn sẽ được đưa lên Hội đồng bổ nhiệm của Ngân hàng Nhà nước. Một lãnh đạo ngân hàng chỉ được bổ nhiệm, khi có sự đồng thuận của cơ quan này.

Nội quy, tổ chức, điều lệ, quy định về những quy trình quan trọng (nhất là về tín dụng) của ngân hàng, đều phải được một Hội đồng Giám sát tổ chức ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước phê duyệt.

Ngoài ra, những quy định về phần cổ phiếu tối đa mà một cá thể (kể cả gia đình và DN, trong cùng một tập đoàn hay đối tác chiến lược) cũng phải sửa đổi và áp dụng một cách nghiêm túc hơn. Những giải pháp này đã được áp dụng ở nước ngoài, đặc biệt là ở Thụy Sỹ.

Còn theo Luật sư Đức, để ngăn chặn hiện tượng đưa người thân thay mình nắm giữ vị trí ở DN sân sau, các cơ quan chức năng cần phải nắm thực chất về sở hữu, tránh tình trạng đúng trên giấy tờ, pháp lý. Phải xử lý nghiêm nếu phát hiện thấy vi phạm để răn đe.

Trần Thủy

tin nổi bật

Token của dự án 'chạy bộ kiếm tiền' bốc hơi 40%

Sau tuyên bố chặn người dùng tại thị trường Trung Quốc, giá token của dự án StepN giảm mạnh xuống còn 0,8699 USD/đồng.

Diễn biến bất ngờ vụ Eximbank bán cổ phiếu Sacombank lãi 650 tỷ đồng

Trong khi hầu hết nội dung trình đại hội đều được thông qua, cổ đông Eximbank không thông qua báo cáo về việc chuyển nhượng cổ phiếu 165 triệu cổ phiếu Sacombank giai đoạn 2017-2018.

Ông Đỗ Thành Nhân bị bắt, ngân hàng tịch thu Porsche, Maybach siết nợ

Sau khi ông Đỗ Thành Nhân bị bắt, Ngân hàng SHB đã tiến hành thu giữ tài sản đảm bảo của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Louis Rice, trong đó có 3 ô tô hạng sang và 3 bất động sản được ông Nhân mua.

Toàn sàn 'đỏ lửa', bất ngờ cổ phiếu ngược dòng, tăng gần gấp đôi

Thị trường chứng khoán đang trong giai đoạn ảm đạm nhưng vẫn ghi nhận có những cổ phiếu ngược dòng tăng mạnh. Diễn biến kinh tế thế giới cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam dự báo còn gặp nhiều khó khăn.

Giá vàng hôm nay 28/5: Nỗi lo giảm bớt, vàng lập tức tăng giá

Vàng tăng giá trong bối cảnh USD đang yếu trước khả năng Cục Dự trữ liên bang (Fed) nâng lãi suất.

Những đối tượng được hưởng hỗ trợ lãi suất 2%/năm

Gói hỗ trợ 2% lãi suất cho vay giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã giảm chi phí vốn, khôi phục sản xuất nhanh hơn.

Đồng Yen Nhật thấp kỷ lục so với đồng USD

Trong những tuần gần đây, đồng Yen Nhật đã liên tục suy yếu và được giao dịch ở mức thấp kỷ lục là 130 Yen mới đổi được 1 USD.

Đại gia liên tiếp ăn phạt tiền tỷ, cảnh báo sàn nóng không phải 'chợ trời'

Số tiền 3 tỷ đồng Ủy ban chứng khoán nhà nước (UBCKNN) phạt Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai cho thấy UBCKNN ngày càng mạnh tay hơn để làm trong sạch thị trường.

Đơn vị kiểm toán công ty thành viên Tân Hoàng Minh bị đình chỉ

Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán Hà Nội (CPA Hà Nội), đơn vị kiểm toán báo cáo tài chính năm 2021 của Công ty CP Tổng Bách Hóa, một thành viên của Tập đoàn Tân Hoàng Minh, bị đình chỉ từ ngày 19/5-31/12.

Trung Quốc 'quay xe' và chuyện nóng dòng tiền tỷ USD ở Việt Nam

Từ câu chuyện của Trung Quốc cho thấy, việc siết chặt tín dụng là cần thiết nhưng cần có những biện pháp để không làm ảnh hưởng tới toàn thị trường.

Siết việc in hình tiền lên bao lì xì, tiền âm phủ

NHNN cho biết một số đối tượng đã sử dụng tiền âm phủ in hình tiền VNĐ, có kích thước tương đương tiền thật để trà trộn trong giao dịch mua bán, đánh lừa người tiêu dùng.

Bầu Thụy gây bất ngờ, bán hết cổ phần trị giá 4.800 tỷ tại Thaiholdings

Ông Nguyễn Đức Thụy (Bầu Thụy) đăng ký bán toàn bộ hơn 87 triệu cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings trị giá khoảng 5.000 tỷ đồng.

Đường dây tín dụng đen xuyên quốc gia: Nhận diện chiêu 'độc'

Đường dây tín dụng đen xuyên quốc gia do một người Trung Quốc và nhóm đối tượng người Việt điều hành, hoạt động từ năm 2019, núp bóng công ty cho vay tài chính cầm đồ để cho vay lãi nặng với lãi suất lên tới 2.200%⁄năm.

Trong cơn hoảng loạn Luna, những lời nghiệt ngã khiến dân tiền số run sợ

Chưa bao giờ, thị trường tiền số rơi vào hoảng loạn đến thế. Ngay cả người đứng đầu các tổ chức tài chính thế giới cũng lên tiếng chỉ trích. Trong khi đó, các nhà đầu tư sẵn sàng bắt đáy, bất chấp thị trường đang hoảng loạn.

Ngành thuế dựa vào đâu để trả hồ sơ mua bán nhà đất?

Hàng ngàn hồ sơ mua, bán bất động sản đã bị trả về với lý do kê khai giá bán thấp hơn so với giá thực tế nhằm đóng mức thuế thấp.