Hỗ trợ cộng đồng phát triển du lịch làm sinh kế bền vững để bảo vệ rừng

Đã có 60 người dân ở Hướng Phùng tham gia các lớp tập huấn của Hợp phần Bảo tồn đa dạng sinh học và được trang bị các kiến thức, kỹ năng về các dịch vụ du lịch sinh thái,...

Xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị nằm sát biên giới tỉnh Savanakhet, Lào, với diện tích chưa đầy 125km2 chủ yếu là rừng núi thuộc dãy Trường Sơn. Trong địa bàn xã có con thác Chênh Vênh, địa hình hiểm trở đúng như tên gọi, quanh năm tuôn bọt nước trắng xóa xuống lòng hồ xanh ngắt.

Người dân ở Hướng Phùng chủ yếu là người Vân Kiều sống khá rải rác, đường giao thông tới các vùng trung tâm thị xã và vùng phụ cận tương đối khó khăn. Thác Chênh Vênh vốn là một điểm sáng tiềm năng có thể thu hút khách du lịch, nhưng chưa có đầu tư phù hợp, trong khi nguồn lực và kiến thức của bà con còn hạn chế, nên các hoạt động du lịch chưa thực sự phát triển. Chính vì thế nên bà con chủ yếu sống bằng chút nghề nông tự cung tự cấp và khai thác tài nguyên rừng tại địa phương. Cứ thế tài nguyên rừng dần bị bào mòn.

Chị Hồ Thị Hui.

Chị Hồ Thị Hui (34 tuổi) xóm RV Thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng đã có 4 đứa, đứa nhỏ nhất 11 tuổi, đứa lớn đã 17 tuổi, chia sẻ: “Ở xóm này mọi người vẫn lên rừng khai thác gỗ hay đi săn. Trước đây khi lên rừng tôi gặp được nhiều loài động vật nhưng hiện nay không còn thấy nữa, kể cả con dúi”.

Tháng 5/2022, trong khuôn khổ Hợp phần Bảo tồn đa dạng sinh học, Dự án Quản lý rừng bền vững và Bảo tồn đa dạng sinh học (VFBC), tổ chức Helvetas phối hợp với chính quyền địa phương kết nối được công ty Ken Travel với cộng đồng để đồng hành cùng nhau nâng cấp du lịch tại Chênh Vênh. Helvetas xác định đây là nơi có cảnh quan thiên nhiên, đặc biệt là con thác rất phù hợp để làm du lịch, giúp bà con phát triển sinh kế để giảm thiểu các hoạt động tác động xấu tởi rừng. Khởi đầu không hề dễ dàng khi bà con còn e ngại, đặc biệt là thiếu vắng sự tham gia của các chị em phụ nữ. 

Chị Hồ Thị Hui là người hát các bài hát và bắt nhịp để các anh chị cùng múa.

“Tôi có chuyến khảo sát thực địa đầu tiên tại thôn Chênh Vênh (xã Hướng Phùng, Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị) vào những ngày giữa tháng 7/2021. Qua những lần tiếp xúc với cộng đồng thôn Chênh Vênh, tôi luôn thắc mắc vì sao trong những lần họp với dự án và chính quyền địa phương thì chỉ có 100% là đàn ông. Có chăng sau buổi họp thì xuất hiện một chị rón rén lên nhà cộng đồng (nơi tổ chức họp) để dọn dẹp nhưng cũng rất e ngại và né tránh tất cả ánh mắt của người xung quanh. Có lần tôi lân la hỏi các cán bộ địa phương và học viên nam vì sao không thấy các chị tham gia. Các anh kể thật lòng là khi có người lạ và người quan trọng thì sợ các chị nói điều gì đó sai nên khi có khách các chị sẽ tránh mặt đi, chị Cao Thị Khánh Chi, Cán bộ Du lịch sinh thái, Helvetas, chia sẻ. 

Nhận thấy để làm du lịch ở đây không phải là điều dễ dàng, các cán bộ dự án xác định yếu tố con người rất quan trọng và cần có sự thay đổi, nâng cao dần về mặt nhận thức, kỹ năng. Sau khi kết nối và có sự cam kết phối hợp từ doanh nghiệp, Helvetas cùng với đối tác địa phương là công ty Ken Travel tổ chức các đợt tập huấn để nâng cao năng lực cho bà con về vận hành du lịch sinh thái. Với các nỗ lực thúc đẩy từ các cán bộ dự án và chính quyền, lớp tập huấn đầu tiên về những kiến thức chung làm du lịch đã có sự tham gia của 2 người phụ nữ. Mặc dù các chị chỉ ngồi và lắng nghe, chưa hề phát biểu ý kiến nhưng đó cũng là sự tiến bộ đáng mừng. 

Dần dần sự thay đổi đã trở nên rõ rệt hơn. Trong các đợt tập huấn sau, bà con đã tích cực tham gia chủ động, phấn khởi hơn rất nhiều. Đặc biệt là ngày 8/8 vừa qua trong đợt tập huấn thứ 3, đã có tới 13 chị phụ nữ tham gia. Chị Hui đã thực sự “tỏa sáng” khi chủ động biểu diễn và đề xuất các tiết mục múa hát để chào đón khách du lịch. Sắp tới dự án hướng dẫn dịch vụ lưu trú, văn nghệ, Hui và các phụ nữ khác sẽ là thành phần “cốt cán” tham gia.  

Từ tháng 7 tới nay, đã có 60 người dân ở Hướng Phùng tham gia các lớp tập huấn của Hợp phần Bảo tồn đa dạng sinh học và được trang bị các kiến thức, kỹ năng về các dịch vụ du lịch sinh thái, từ việc dựng lều trại, đảm bảo an toàn cho du khách, cho tới trang trí homestay... Với những kỹ năng học được, cũng như có sự kết nối với khách du lịch từ công ty Ken Travel, bà con ở Hướng Phùng đã bước đầu có thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ cho khách du lịch, như cung cấp homestay, hướng dẫn khách, nấu ăn… 

Thác Chênh Vênh và khu vực làm du lịch.

Chị Hui phấn khởi chia sẻ: “Bây giờ có dự án lên hỗ trợ là chúng tôi phấn khởi và mừng lắm. Mỗi ngày tôi kiếm được 200 nghìn/đoàn từ du lịch, mỗi tháng có khoảng 5-7 đoàn khách. Làm du lịch kiếm được nhiều tiền hơn thì chúng tôi sẽ cho con ăn uống sung sướng hơn, mặc áo quần đẹp hơn. Trước đây con phải đi bộ để đi học, nếu có tiền tôi sẽ mua xe cho con đi học”.

Anh Hồ Văn Lý, một trong số các học viên, hào hứng nói: “Trước đây chúng tôi còn vào rừng đi săn, lấy gỗ. Hiện tại, chúng tôi làm cà phê, làm ruộng, trồng cây bời lời, trồng sắn, lấy măng, và làm du lịch. Chúng tôi tự hào về văn hóa dân tộc và muốn khôi phục văn hóa để thu hút khách nhiều hơn. Giờ tôi sẽ mở TikTok để quảng bá sản phẩm đến khách du lịch”.

Hợp phần Bảo tồn Đa dạng sinh học, Dự án VFBC do Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tài trợ và được WWF phối hợp cùng với Ban quản lý các dự án Lâm nghiệp, Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn và các tổ chức phi chính phủ triển khai. Phát triển du lịch sinh thái gắn kết với bảo tồn đa dạng sinh học là một trong những định hướng chiến lược quan trọng của dự án và đang được Helvetas phụ trách thực hiện tại các vùng dự án.

Có thể nói chính sự tâm huyết của các án bộ dự án, sự tôn trọng giá trị của cộng đồng đã đem đến sự đổi thay. Điều đáng mừng nhất là các lớp tập huấn đã mang lại sự tự tin cho bà con để tự làm du lịch bằng chính sức mạnh cộng đồng với sự đồng hành của Dự án và Doanh nghiệp. Với chính sự tự tin này, bà con sẽ có thể chấm dứt sự phụ thuộc vào rừng, phát triển sinh kế một cách bền vững đồng thời bảo vệ và gìn giữ hệ sinh thái rừng tại địa phương.

tin nổi bật

Xúc động chương trình nghệ thuật vinh danh Xoè Thái

Trời đổ mưa nhưng hơn 3.000 diễn viên, nghệ nhân...đã nỗ lực cháy hết mình trong đêm nghệ thuật 'Xoè Thái - Tinh hoa miền di sản'.

Nghệ thuật Xòe Thái nhắc nhở chúng ta về những điều quan trọng trong cuộc sống

“Nghệ thuật Xòe Thái nhắc nhở chúng ta về những gì quan trọng trong cuộc sống của mình, đó là những mối quan hệ sâu sắc mà chúng ta thiết lập với gia đình, bạn bè, cộng đồng và hơn thế nữa", bà Pauline Tamesis phát biểu.

Hơn 3.000 người tập luyện cho đại lễ UNESCO vinh danh Xoè Thái

Hơn 3.000 diễn viên, người dân tham gia sơ duyệt chương trình “Xòe Thái- Tinh hoa miền di sản” để chuẩn bị cho đại lễ UNESCO vinh danh di sản thế giới Xòe Thái.

Vinh danh di sản thế giới Xòe Thái bằng vở đại vũ kịch dân gian 'Tinh hoa miền di sản'

Chương trình sẽ giống một một thiên sử thi đặc sắc, với liên tiếp những đại cảnh công phu, lộng lẫy và hoành tráng, là sự kết hợp hài hòa giữa bản đại vũ kịch dân gian Tây Bắc và bản giao hưởng của đất trời.

Phát triển công nghiệp văn hóa để thúc đẩy sự tiến bộ và phồn vinh của văn hóa dân tộc

GS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam (VICAS) cho biết, phát triển công nghiệp văn hóa là con đường để thúc đẩy sự "tiến bộ và phồn vinh của văn hóa dân tộc".

Những báu vật nghìn năm của Thăng Long - Hà Nội

Một số hiện vật lần đầu tiên được giới thiệu tại trưng bày 'Báu vật Hoàng cung Thăng Long' như Chậu đất nung thời Trần có kích thước lớn nhất từ trước đến nay, mô hình kiến trúc men xanh thời Lê sơ.

Để bảo tồn di sản không phải là chuyện xa xỉ

UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Văn phòng UNESCO Hà Nội và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “20 năm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Hoàng Thành Thăng Long - Hà Nội”.

Tràng An đã kết hợp thành công giữa phát triển kinh tế và du lịch bền vững

Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay nhận xét quần thể danh thắng Tràng An đã kết hợp thành công giữa phát triển kinh tế và du lịch bền vững mà vẫn có thể tôn trọng thiên nhiên.

Chủ tịch Quốc hội thăm khu di sản Tràng An

Nhân kỷ niệm 50 năm Công ước về bảo vệ di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tham quan khu di sản Tràng An (Ninh Bình).

Chung tay bảo tồn để điệu Then ngân vang mãi

Tuyên Quang vừa tổ chức Lễ đón Bằng ghi danh “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam” vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

20 năm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Hoàng Thành Thăng Long Hà Nội

Hội thảo "20 năm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Hoàng Thành Thăng Long Hà Nội" sẽ diễn ra ngày 8-9/9/2022 với sự tham dự của khoảng 200 đại biểu trong nước và quốc tế theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Tiếp tục phát huy các giá trị văn hóa tâm linh trong giai đoạn mới

"Việc nghiên cứu văn hóa tâm linh hiện nay mang tính cấp thiết, giúp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh, bảo vệ những giá trị chân – thiện – mỹ", TS. Thang Văn Phúc nhấn mạnh.

Hà Nội tìm kiếm thiết kế nghệ thuật công cộng cho Thủ đô năm 2022

Cuộc thi 'Thiết kế nghệ thuật công cộng Hà Nội 2022' là một trong những hoạt động triển khai thực hiện các nội dung cam kết với UNESCO nhằm nuôi dưỡng các tài năng trẻ của Hà Nội.

Không chỉ cứ tổ chức liên miên các buổi hầu đồng là bảo vệ di sản

GS.TS. Nguyễn Chí Bền cho rằng, bảo vệ tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Tứ phủ không chỉ việc tổ chức liên miên, liên tục các buổi hầu đồng, không chỉ là xuất bản các văn bản theo kiểu sách giấy.

Liên hoan Sáng tạo & Thiết kế Việt Nam

Liên hoan Sáng tạo & Thiết kế Việt Nam thường niên lần thứ tư sẽ chính thức trở lại vào tháng 11/2022 với chủ đề "Thay đổi: Thách thức sáng tạo".