Xác định công tác tuyên truyền phòng, chống mua bán người là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam đã triển khai hoạt động này một cách thường xuyên, liên tục từ trung ương đến cơ sở.

Các hình thức tuyên truyền được tổ chức linh hoạt, kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng với việc ứng dụng các nền tảng số, mạng xã hội, nhằm tiếp cận đa dạng nhóm đối tượng, nhất là phụ nữ trẻ, thanh niên và người lao động di cư.

Nội dung tuyên truyền tập trung cung cấp thông tin cảnh báo về các phương thức, thủ đoạn tinh vi của tội phạm mua bán người; đồng thời trang bị kiến thức, kỹ năng phòng ngừa, giúp phụ nữ và người dân nâng cao khả năng nhận diện rủi ro, chủ động tự bảo vệ bản thân và gia đình.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Dung, Phó trưởng Ban Công tác phụ nữ, Trung ương Hội LHPN Việt Nam, thời gian qua, công tác hỗ trợ và bảo vệ phụ nữ di cư hồi hương đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Những kết quả này được ghi nhận thông qua việc xây dựng, duy trì và nhân rộng nhiều mô hình hoạt động hiệu quả, thiết thực, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng.

Nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo đã được triển khai phù hợp với đặc thù từng địa bàn, đối tượng; có thể kể đến các mô hình như: tổ, nhóm hỗ trợ cộng đồng phòng, chống mua bán người; câu lạc bộ phòng, chống mua bán người; câu lạc bộ nữ chủ nhà trọ; mô hình truyền thông “5 biết”; truyền thông “di cư an toàn”, “xã di cư an toàn”; tham vấn học đường; địa chỉ tin cậy; làng quê an toàn; các câu lạc bộ hỗ trợ sinh kế, xây dựng gia đình, chăm sóc và nuôi dạy con cái, tư vấn pháp lý…

Bên cạnh mô hình “Ngôi nhà bình yên” đã được triển khai nhiều năm qua, Trung ương Hội LHPN Việt Nam còn phối hợp với Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) thực hiện hiệu quả mô hình “Sáng kiến truyền thông của thanh niên thúc đẩy di cư an toàn, phòng ngừa mua bán người”.

Bà Nguyễn Thị Kim Dung đánh giá, mô hình trên không chỉ góp phần truyền tải thông tin, kiến thức đến cộng đồng và thanh niên, mà còn phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của chính các bạn trẻ trong công tác tuyên truyền phòng, chống mua bán người. Thông qua các lớp tập huấn, thanh niên được trang bị kiến thức, kỹ năng và từ đó xây dựng những sáng kiến, ý tưởng truyền thông phù hợp với thực tiễn địa phương.

W-buon nguoi 1.jpeg
Bà Nguyễn Thị Kim Dung, Phó trưởng Ban Công tác phụ nữ, Trung ương Hội LHPN Việt Nam

Các sáng kiến được đánh giá, lựa chọn và chính thanh niên là người trực tiếp triển khai tại cộng đồng, qua đó tạo sự gần gũi, lan tỏa và tác động tích cực đến nhận thức của người dân.

“Trong hai năm 2023-2024, chúng tôi đã lựa chọn được 14 sáng kiến truyền thông của thanh niên để triển khai tại một số tỉnh, thành phố; đồng thời giới thiệu mô hình này tại nhiều diễn đàn do Hội tổ chức tại Hà Nội, Quảng Bình… Mô hình đã huy động được sự tham gia tích cực của chính đối tượng truyền thông vào công tác phòng, chống mua bán người”, bà Dung cho biết.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ và hỗ trợ người di cư hồi hương của Hội LHPN Việt Nam vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc. Theo bà Dung, công tác tuyên truyền tại một số địa bàn chưa được duy trì thường xuyên, liên tục; hình thức tuyên truyền còn chưa thực sự phong phú, đa dạng.

Một số địa phương vẫn chủ yếu dựa vào các hình thức tuyên truyền truyền thống như phát tờ rơi, loa truyền thanh, sinh hoạt câu lạc bộ… mà chưa đổi mới nội dung, cách thức tiếp cận phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể như thanh niên, phụ nữ trẻ hay người di cư. Việc ứng dụng công nghệ số trong truyền thông dù đã được quan tâm nhưng chưa đồng đều, chưa tận dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội.

Đáng lưu ý, việc xây dựng và nhân rộng các mô hình ở một số nơi còn gặp khó khăn do hạn chế về nguồn lực; hoạt động của một số mô hình chưa được đổi mới thường xuyên, còn trùng lặp về nội dung và hình thức. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ nạn nhân ở vùng sâu, vùng xa còn hạn chế về khả năng tiếp cận; một số dịch vụ hỗ trợ chuyên sâu, đặc biệt là hỗ trợ tâm lý lâu dài, chưa thực sự đáp ứng đầy đủ nhu cầu của nạn nhân.

Liên quan đến chính sách pháp luật, bà Dung cho biết Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 đã có bước tiến quan trọng về tư duy bảo vệ sớm và lấy nạn nhân làm trung tâm. Tuy nhiên, khi đi vào thực tiễn, luật vẫn còn những hạn chế nhất định, nhất là về hướng dẫn chi tiết, cơ chế phối hợp liên ngành và nguồn lực thực thi.

Trước thực tế đó, bà Dung kiến nghị cần tiếp tục đa dạng hóa các hình thức truyền thông, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, giúp phụ nữ hiểu rõ các quy định của pháp luật, từ đó bảo đảm di cư an toàn.

Theo bà Dung, các đơn vị cần đẩy mạnh truyền thông về di cư an toàn, phòng ngừa mua bán người và các quyền, dịch vụ hỗ trợ dành cho phụ nữ hồi hương với nội dung, hình thức phù hợp từng nhóm đối tượng; chú trọng truyền thông thay đổi hành vi tại cộng đồng, nhất là khu vực có đông lao động di cư; phát huy hiệu quả truyền thông số, mạng xã hội và hệ thống truyền thông cơ sở để giúp phụ nữ và gia đình nhận diện rủi ro, tiếp cận thông tin chính thống và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Đặc biệt, các đơn vị cần chú trọng tuyên truyền nâng cao nhận thức cho hội viên, phụ nữ nhằm tránh bị lừa đảo do thiếu thông tin; nâng cao tinh thần cảnh giác, không sa vào bẫy “việc nhẹ, lương cao” trong bối cảnh thông tin trên không gian mạng ngày càng phức tạp.

Ngoài ra, các đơn vị cần tăng cường tuyên truyền, vận động phụ nữ và người dân, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, có đầy đủ thông tin, hiểu biết về các quy định của pháp luật và quyền lợi khi tham gia các loại hình di cư, góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo đảm an toàn cho phụ nữ trong quá trình di cư và hồi hương.