Sự kiện hướng tới kỷ niệm 60 năm thành lập trường, nhằm tìm kiếm lời giải cho bài toán: Việt Nam cần chuẩn bị nguồn nhân lực ra sao để từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược trong giai đoạn mới?
Diễn đàn thu hút sự tham gia của đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, các hội nghề nghiệp (Hội Dầu khí, Hội Khoa học và Công nghệ Mỏ, Hội Trắc địa - Bản đồ - Viễn thám) cùng đông đảo doanh nghiệp. Tại đây, câu chuyện đào tạo không chỉ dừng lại ở nhu cầu tuyển dụng ngắn hạn mà được đặt trong bức tranh tổng thể về khoa học, công nghệ, tài nguyên, năng lượng và hạ tầng quốc gia.
Vị thế mới của các ngành kỹ thuật "đặc thù"
Nhiều năm qua, địa chất, khai mỏ, dầu khí hay trắc địa thường được nhìn nhận là các ngành kỹ thuật chuyên sâu và tương đối đặc thù. Tuy nhiên, bối cảnh mới đang thay đổi góc nhìn này.
Theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, 10 nhóm công nghệ chiến lược đã được ban hành. Các nhóm công nghệ trọng điểm như: công nghệ số; robot và tự động hóa; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không - vũ trụ; đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị… đều gắn liền với các lĩnh vực đào tạo thế mạnh gần sáu thập kỷ của HUMG. Đây cũng chính là những ngành "đặc thù" đang trở thành mắt xích then chốt trong bài toán an ninh tài nguyên, an ninh năng lượng, chuyển đổi số và phát triển hạ tầng quốc gia.
Mở rộng không gian phát triển: Đất hiếm, năng lượng mới và hạ tầng số
Nhằm đáp ứng yêu cầu mới, HUMG định hướng mở rộng nghiên cứu và đào tạo trên nhiều trụ cột quan trọng. Trước hết, ở lĩnh vực đất hiếm và tài nguyên biển sâu, Nhà trường hướng tới làm chủ giải pháp khoa học - công nghệ và cung ứng nhân lực cho chuỗi giá trị từ khai thác, tuyển luyện, chế biến sâu đất hiếm, kim loại hiếm đến khảo sát tài nguyên biển sâu, trang bị cho kỹ sư tương lai khả năng tích hợp dữ liệu 3D, AI và các công cụ mô hình hóa hiện đại.
Bên cạnh đó, dựa trên nền tảng dầu khí truyền thống, HUMG chủ động mở rộng sang địa nhiệt, hydrogen, năng lượng ngoài khơi và công nghệ thu giữ - lưu trữ CO₂ (CCUS). Đây là những lĩnh vực đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc địa chất, đặc tính tầng chứa và mô phỏng an toàn lòng đất.
Song song với đó, từ trắc địa - bản đồ truyền thống, Nhà trường tập trung phát triển hạ tầng nghiên cứu kết hợp AI chuyên ngành, viễn thám, UAV, LiDAR và dữ liệu thời gian thực nhằm xây dựng các bản sao số (Digital Twin) cho tài nguyên, đô thị và không gian bề mặt - lòng đất. Ngoài ra, trước làn sóng đô thị hóa, HUMG còn tập trung nghiên cứu công nghệ thi công hầm TBM, NATM, quan trắc thông minh và quản lý an toàn công trình ngầm đô thị, metro cũng như đường sắt tốc độ cao.
Hướng tới mô hình Đại học nghiên cứu
Tại diễn đàn, HUMG khẳng định quyết tâm chuyển mình theo mô hình đại học nghiên cứu, trong đó đào tạo gắn liền với sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đến năm 2030, Nhà trường tập trung hình thành ba Trung tâm Nghiên cứu xuất sắc.
Đầu tiên là Trung tâm Khoáng sản chiến lược và Công nghệ lòng đất, tập trung tạo đột phá về đất hiếm, chế biến sâu và tài nguyên biển sâu. Tiếp theo là Trung tâm Địa không gian số, Trí tuệ nhân tạo và Bản sao số, đóng vai trò phát triển AI chuyên ngành, Digital Twin và phân tích dữ liệu lớn. Cuối cùng, Trung tâm Công trình ngầm, Metro và Đường sắt tốc độ cao tập trung nghiên cứu, cung cấp các giải pháp khoa học - công nghệ phục vụ khảo sát, thiết kế và vận hành hạ tầng giao thông chiến lược. Ba trung tâm này sẽ đóng vai trò hạt nhân cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển công nghệ lõi và giải quyết các bài toán trọng điểm của đất nước.
Đào tạo kỹ sư để làm chủ công nghệ
Trước sự phát triển nhanh chóng của AI và tự động hóa, HUMG xác định hình mẫu kỹ sư tương lai phải hội tụ đủ: nền tảng chuyên môn sâu, năng lực số, tư duy liên ngành, ngoại ngữ và khả năng tự học.
Nhà trường chủ trương rút ngắn khoảng cách với thực tiễn bằng cách đưa sinh viên tiếp cận các dự án, dữ liệu thực tế từ sớm. Đồng thời, HUMG kỳ vọng nâng cao vai trò từ đơn vị cung cấp nhân lực trở thành đối tác R&D tin cậy của doanh nghiệp - nơi thương mại hóa ý tưởng thành các sản phẩm công nghệ cụ thể.
Với vị thế của một trung tâm đào tạo gầncó bề dày truyền thống 60 năm tuổi, HUMG đặt mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc đào tạo người sử dụng công nghệ, mà từng bước tạo ra những thế hệ nhân lực có đủ năng lực nghiên cứu, làm chủ và sáng tạo công nghệ phục vụ đất nước trong kỷ nguyên mới.
(Nguồn: Trường Đại học Mỏ - Địa chất)
.svg){kind=icon}
