Khả năng Samsung đầu tư vào Việt Nam rất lớn

Samsung đã hiện diện ở Việt Nam nhưng nếu dự án đầu tư nhà máy sản xuất điện thoại di động tại Việt Nam của Samsung thành hiện thực sẽ là cú hích mạnh mẽ đối với ngành công nghiệp công nghệ thông tin của Việt Nam. Ảnh: Thanh Hải

ICTnews - Samsung đã nhắm tới Khu công nghệ cao Hoà Lạc, Khu công nghiệp Yên Phong và Khu công nghệ cao Sài Gòn. Tuy nhiên, có vẻ Samsung dành ưu tiên nhất cho Yên Phong (Bắc Ninh).

• Samsung sẽ sản xuất ĐTDĐ ở Việt Nam hay Trung Quốc?

Samsung buộc phải "rời" Hàn Quốc

Từ đầu tháng 5/2007, báo chí Hàn Quốc, bắt đầu từ nhật báo bản địa Chosun Ilbo đưa tin liên quan đến việc nhà máy sản xuất điện thoại di động lớn nhất của Samsung ở Gumo (Hàn Quốc) đã hoãn việc tuyển dụng nhân viên và trích dẫn các nguồn tin gần với sự việc là Samsung sẽ xây dựng nhà máy có công suất 100 triệu chiếc điện thoại di động mỗi năm ở Việt Nam. Samsung không bỏ cơ sở sản xuất ở Gumi và nhà máy ở Việt Nam sẽ là nhà máy sản xuất điện thoại di động lớn nhất của Samsung. Samsung ngay sau đó đã lên tiếng phủ nhận tin này.

Tuy nhiên, chuyến đi tới Việt Nam, Trung Quốc từ ngày 7-12/10 của ông Lee Jea-yong, con trai và là người thừa kế của Chủ tịch Tập đoàn Samsung Lee Kun-hee lại khiến cho suy đoán nhà máy sản xuất điện thoại Samsung ở Việt Nam càng có khả năng thành hiện thực hơn. Theo phân tích của Chosun Ilbo, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang dõi theo động thái "chuyển ra ngoài" của Samsung bởi nó phản ánh mong muốn của họ nhưng lại vấp phải phản ứng của các nghiệp đoàn, đại diện người lao động, coi việc chuyển công việc ra nước ngoài là tước đi việc làm, phúc lợi xã hội trong nước. Người ta ước tính, nếu Samsung xây dựng nhà máy ở Việt Nam, sẽ có khoảng 5.000 việc làm của Samsung "biến mất".

Vấn đề là trong cuộc cạnh tranh toàn cầu ngày càng khắc nghiệt, doanh nghiệp phải tìm mọi cách để cải thiện lợi nhuận. Trong khi đó, việc sản xuất ở Hàn Quốc không thể cạnh tranh so với nhiều quốc gia khác như Việt Nam, Trung Quốc. Một doanh nghiệp Hàn Quốc đã thở dài với Chosun Ilbo rằng "Các doanh nghiệp không phải đang ra đi mà buộc phải ra đi".

Đối với Samsung, từ đầu năm đến nay có nhiều thay đổi trong hoạt động nội bộ: từ tháng Năm cho nhân viên về hưu sớm, cắt giảm chi phí từ quà hiếu hỉ cho nhân viên, hỗ trợ bữa ăn, làm ngoài giờ… cho đến quyết định chuyển tất cả dây chuyền sản xuất mođun camera cho ĐTDĐ của Samsung Techwin sang Trung Quốc trong năm nay.

Từ hồi tháng Năm, Chosun Ilbo có bình luận "Samsung sẽ đến Việt Nam vì họ phải làm như vậy để tồn tại trong cuộc chiến điện thoại di động toàn cầu với người đi đầu Nokia và á quân Motorola".

Samsung đã "kết" Việt Nam

Cũng theo tờ Chosun Ilbo, Samsung có hai sự lựa chọn cho nhà máy sản xuất điện thoại di động quy mô lớn nhất của mình, gồm Trung Quốc và Việt Nam. Trung Quốc là thị trường lớn nhất thế giới và Samsung cũng đã có nhà máy sản xuất điện thoại di động ở đây. Theo trào lưu của các nhà đầu tư hiện nay, đầu tư vào Trung Quốc là một ưu tiên nhưng "không bỏ tất cả trứng vào một giỏ". Nên khả năng Samsung chọn Trung Quốc + 1 rất cao. Còn Việt Nam, tuy không phải là thị trường hấp dẫn nhất đối với Samsung nhưng lại có môi trường kinh doanh thân thiện, chi phí nhân công rẻ. Một doanh nhân tiết lộ trên Chosun Ilbo là nếu muốn xây dựng một nhà máy ở Hàn Quốc, họ cần có đến 35 loại quy định từ chọn địa điểm xây dựng cho đến giành được sự chấp thuận của chính quyền. Muốn xây dựng nhà máy ở thủ đô Seoul, số quy định lên đến 39.

Qua nhiều nguồn tin đáng tin cậy cho biết, gần đây ông Lee Jea-yong đã đến Việt Nam, có buổi làm việc với Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Ông Nguyễn Văn Vũ, Khu Công nghiệp Yên Phong (Bắc Ninh) cho biết cũng có một đoàn quan chức của Samsung vừa qua đã đến Yên Phong. Được biết, Samsung đã nhắm đến 3 địa điểm gồm Khu Công nghệ cao Hoà Lạc (Hà Tây), Khu Công nghiệp Yên Phong (Bắc Ninh) và khu Công nghệ cao Sài Gòn (TP. Hồ Chí Minh). Song có vẻ Samsung đặt ưu tiên cao nhất đối với Khu Công nghiệp Yên Phong. Đây là khu công nghiệp do Tổng Công ty Viglacera khai thác, có diện tích 340 ha, được xây dựng theo mô hình hiện đại. Ông Vũ nói Khu công nghiệp Yên Phong không phải nhà đầu tư nào muốn là vào được mà chỉ "kén chọn" những nhà đầu tư trình độ công nghệ cao.

Còn với khu Công nghệ cao Hoà Lạc, ông Nguyễn Văn Lạng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ qua điện thoại cho biết hiện ông đang đau đầu vì tuyến đường Láng - Hoà Lạc bị chậm tiến độ. Ông cũng nói giờ còn sớm để nói về việc đầu tư của Samsung.

Hiện chúng tôi chưa liên lạc được với ông Phan Hữu Thắng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) để có lời bình luận về thông tin này. Tuy nhiên, được biết đã có một nhóm/ tổ công tác bao gồm các thành viên từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Khoa học Công nghệ, Bộ Tài chính... đảm trách xử lý các vấn đề liên quan đến dự án đầu tư sản xuất điện thoại di động của Tập đoàn Samsung.

Liên lạc qua điện thoại, một người phát ngôn của Samsung tại TP. HCM cho biết hiện tại phía Samsung chưa thể khẳng định thông tin Samsung sẽ đầu tư sản xuất điện thoại di động tại Việt Nam.

Vị thế Việt Nam nay đã khác

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đem lại công nghệ, trình độ quản lý, vốn, làm tăng tính cạnh tranh của nhiều công ty khác và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, không phải tất cả các dự án FDI đều có lợi thế như nhau và không phải thu hút đầu tư bằng mọi giá. Theo các nhà kinh tế, kinh nghiệm thu hút đầu tư nước ngoài ở nhiều nước (Việt Nam không phải là ngoại lệ) cho thấy những nhà đầu tư chiến lược thường được dành những điều khoản ưu đãi đặc biệt, và đây là một biểu hiện của sự "cùng thắng" (win-win): Nhà đầu tư chiến lược là một đảm bảo "bằng vàng", kéo theo nhiều nhà đầu tư khác; đổi lại nước thu hút đầu tư cũng phải 'trả giá' để có được bảo đảm bằng vàng đó. Thực tế ở Việt Nam cho thấy, sau dự án đầu tư của hãng sản xuất chip lớn nhất thế giới Intel vào TP. Hồ Chí Minh, vị thế của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư đã tăng lên rất nhiều.

Nếu Samsung, hãng sản xuất di động lớn thứ nhì thế giới (đã qua mặt Motorola từ quý II/2007), đầu tư sản xuất điện thoại di động tại Việt Nam, theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) là một tín hiệu đáng mừng. "Samsung là ngôi sao mới đang trỗi dậy. Việc Samsung đầu tư vào Việt Nam thể hiện môi trường đầu tư Việt Nam hấp dẫn; góp phần thúc đẩy công nghiệp công nghệ thông tin nói chung và phát triển thị trường di động, cả cung cấp dịch vụ và thị trường máy đầu cuối". Mặt khác, ông Tuấn nói, vấn đề là Việt Nam có cung cấp đủ điều kiện hạ tầng, nguồn nhân lực cho nhà đầu tư không. 

Qua tìm hiểu được biết, Samsung dự định xây dựng nhà máy tại Việt Nam sản xuất chủ yếu dành cho xuất khẩu. Đây là nhà máy công nghệ hiện đại, sản xuất điện thoại thế hệ mới 3G, 4G, thậm chí cả 5G. Theo nhận xét của một nguồn tin đáng tin cậy, đây là dự án nghiêm túc. Tuy nhiên, yêu cầu của Samsung cũng khá cao, đòi hỏi phía Việt Nam cũng phải đầu tư hạ tầng cơ sở đáp ứng yêu cầu hoạt động ổn định của nhà máy. Chi tiết yêu cầu của phía Samsung không được tiết lộ.

Một chuyên gia kinh tế cho rằng, thu hút các nhà đầu tư có chất lượng là rất cần thiết đối với Việt Nam nhưng "cái giá" là khác nhau; với nhà đầu tư chiến lược đầu tiên “mở đường” thì "giá" khác so với thời điểm khi môi trường đầu tư đã được công nhận là hấp dẫn.

Hiện thời, khi Samsung muốn đặt chân vào Việt Nam, Việt Nam đã được đánh giá là một trong 10 quốc gia hấp dẫn nhất thế giới về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Theo Báo cáo Đầu tư Thế giới năm 2007 do Diễn đàn Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) vừa công bố, Việt Nam xếp hạng 6/141 nền kinh tế được khảo sát về triển vọng thu hút đầu tư, sau Trung Quốc (52%), Ấn Độ (41%), Mỹ (36%), Nga (22%) và Brazil (12%).

Lê Hạnh

• Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 85 ra ngày 22/10/2007