Cuốn sách Kinh tế dữ liệu và mô hình quản trị mới của tác giả, dịch giả Đức Dũng không dừng lại ở việc phân tích xu hướng mà còn phác họa một bức tranh tổng thể về kinh tế dữ liệu gắn với các mô hình đang định hình thế giới hiện đại như kinh tế số, xã hội số và chính quyền số. Theo tác giả, đây không chỉ là sự thay đổi về công nghệ mà còn là sự chuyển dịch sâu sắc trong cấu trúc kinh tế và cách thức quản trị.

sach1.jpg

Những lĩnh vực như thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo, nền tảng số hay phân tích dữ liệu lớn đang tạo ra một hệ sinh thái kinh tế mới, nơi thông tin được thu thập, xử lý và chuyển hóa thành giá trị thực tiễn.

Một trong những điểm nhấn của cuốn sách là phân tích mối liên hệ giữa kinh tế dữ liệu và sự phát triển của mô hình làm việc từ xa. 

Trong bối cảnh các yếu tố bất khả kháng như dịch bệnh, thiên tai hay xung đột làm gián đoạn giao thông, dịch vụ và chuỗi cung ứng, hạ tầng dữ liệu, điện toán đám mây và các nền tảng số đã giúp duy trì hoạt động kinh tế. Từ giải pháp tình thế, làm việc từ xa dần trở thành một lựa chọn bền vững trong nền kinh tế số.

Không chỉ giới hạn trong phạm vi kinh tế, tác giả Đức Dũng còn mở rộng khái niệm kinh tế dữ liệu sang lĩnh vực xã hội. Trong xã hội số, dữ liệu không chỉ phục vụ sản xuất kinh doanh mà còn tác động sâu rộng đến đời sống con người.

Từ học tập trực tuyến, mạng xã hội, y tế số đến thanh toán điện tử, mọi hoạt động đều được kết nối và vận hành dựa trên dữ liệu. Những yếu tố này góp phần hình thành một cấu trúc xã hội mới, nơi dữ liệu trở thành “hạ tầng vô hình” kết nối mọi lĩnh vực.

Theo tác giả, năng lực khai thác và quản lý dữ liệu sẽ là yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Quốc gia nào xây dựng được hệ sinh thái dữ liệu hiệu quả sẽ có lợi thế lớn trong đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Song hành với kinh tế và xã hội số là sự chuyển đổi trong mô hình quản trị nhà nước. Khi dữ liệu trở thành nền tảng của mọi hoạt động, cách thức điều hành cũng cần thay đổi tương ứng.

Chính quyền số, theo cuốn sách, không chỉ là việc đưa dịch vụ công lên môi trường trực tuyến mà là một mô hình quản trị mới, trong đó dữ liệu được chia sẻ, phân tích và khai thác nhằm nâng cao hiệu quả điều hành, tăng tính minh bạch và thúc đẩy sự tham gia của người dân.

Mô hình này được xây dựng trên 3 trụ cột chính: dữ liệu mở, công nghệ số và tư duy quản trị mới. Đây là nền tảng để nhà nước có thể thiết kế chính sách linh hoạt, phản ứng nhanh với các biến động của kinh tế – xã hội.

Đánh giá về cuốn sách, PGS.TS Đỗ Lai Thúy - Viện trưởng Viện Nhân học Văn hóa cho rằng điểm nổi bật trong cách tiếp cận của Đức Dũng là tính thực tiễn và nhất quán. Tác giả không sa đà vào lý thuyết mà chú trọng vào nhận thức và ứng dụng với lối viết logic, chặt chẽ và nhiều dẫn chứng cụ thể.