Kinh tế chống chịu dẻo dai từ đại dịch Covid-19

Nền kinh tế Việt Nam đã chống chịu dẻo dai trong đại dịch nhờ sức chịu đựng của người dân và doanh nghiệp trên nền tảng vĩ mô khá chắc chắn tích tụ từ nhiều năm nay.

Kết thúc năm Covid-19 đầy khó khăn với mức tăng trưởng giảm sâu nhất kể từ Đổi mới 1986 (Xem ảnh chú thích dưới đây).

{keywords}
Ảnh: Viện Kinh tế Việt Nam

Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh Võ Trí Thành có góc nhìn lạc quan rằng kinh tế Việt Nam đã có “nhiều thành công”.

“Chúng ta đã chống dịch tốt, phong tỏa ít. Thành công này không phải bàn cãi”, ông nói. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, khi dự tổng kết các bộ, ngành gần đây nhắc lại 2 ý mà Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại hội nghị tổng kết năm của Chính phủ: “Năm 2020 được xem là năm thành công hơn 2019 và thành công nhất trong 5 năm qua với những kết quả thành tích đặc biệt”; “Những kết quả thành tích đó đã góp phần làm nên những thành tựu rất quan trọng, khá toàn diện, với nhiều dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ 12, có ý nghĩa lịch sử trong 35 năm đổi mới, làm cho đất nước ta chưa bao giờ có cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như hôm nay”.

Thủ tướng nói: “Hai câu này nói lên tất cả thành công của đất nước chúng ta”.

 

“Hơn nữa, sức chống chịu nội tại của nền kinh tế đã tốt hơn trước rất nhiều. Kinh tế vĩ mô đã ổn định, ngân sách được củng cố, dự trữ tăng lên, ngân hàng ổn định và lãi suất giảm xuống. Những yếu tố này đã giúp người dân và doanh nghiệp tin tưởng bỏ tiền ra đầu tư, kinh doanh, làm cho nền kinh tế có sức chống chịu dẻo dai trong đại dịch”, ông nói.

Nhận xét của ông Thành tổng kết một quá trình dài mà Chính phủ đã nỗ lực theo đuổi nhằm ổn định lại nền kinh tế từng một thời lâm vào bất ổn do thực hiện các chính sách kinh tế mở rộng quá đà.

Nợ công giảm 

Ngày 18/11/2016, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành nghị quyết 07 về lĩnh vực nợ công, trong đó đánh giá: “Nhu cầu chi ngân sách không ngừng tăng, vượt khả năng cân đối nguồn lực; thu không đủ chi, tích lũy ngân sách cho đầu tư phát triển thấp. Cân đối ngân sách nhà nước khó khăn, bội chi cao, phải vay đảo nợ; nợ công và nghĩa vụ trả nợ tăng nhanh, áp lực trả nợ trong ngắn hạn lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nhưng chưa được kiểm soát chặt chẽ”.

{keywords}
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương, tháng 12/2020. Ảnh: VGP

Kể từ sau nghị quyết 07, theo ghi nhận của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM), trong suốt giai đoạn 2016-2020, Quốc hội đã ban hành 4 luật, 3 nghị quyết; Chính phủ, Thủ tướng đã ban hành 106 nghị định và quyết định liên quan đến ngân sách nhà nước và quản lý nợ công.

Các văn bản pháp quy đó đã tạo áp lực rất lớn để chuyển hướng chính sách. Dự thảo báo cáo kinh tế gửi tới Đại hội Đảng 13 sắp khai mạc cho biết, tỉ lệ nợ công giảm từ 63,7% năm 2016 xuống còn 55% GDP năm 2019 và 56,8% năm 2020. Báo cáo khẳng định nền kinh tế đã “giữ được ổn định kinh tế vĩ mô và cải thiện hệ số tín nhiệm quốc gia”.

Theo Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng, các chỉ tiêu về tài chính, ngân sách trong 5 năm qua đã hoàn thành tất cả các mục tiêu cơ cấu thu - chi, tỷ lệ huy động, bội chi, nợ công… như nghị quyết 25 của Quốc hội.

“Nền tảng, tiềm lực tài chính ngày một tốt hơn, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần đưa vị thế, uy tín, mức độ tín nhiệm của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao”, ông nói.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tại hội nghị tổng kết của ngành tài chính, rằng các cân đối vĩ mô được ổn định, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, các cân đối lớn được cải thiện, chất lượng tăng trưởng nâng lên, xuất nhập khẩu đạt kỷ lục”.

“Nợ công đầu nhiệm kỳ trên 64,5%, giờ còn 55,8% là một sự cố gắng rất lớn. Ngành Tài chính đã hoàn thành vượt mức xuất sắc nhiệm vụ trong năm 2020 và 5 năm qua”, ông nói.

Nợ xấu xử lý thực chất

Ở lĩnh vực ngân hàng, trong giai đoạn 2016-2020 cũng có hàng loạt các văn bản chỉ đạo như nghị quyết 05 của Đảng, nghị quyết 24 của Quốc hội, nghị quyết 27 của Chính phủ đặt ra nhiều mục tiêu. 

Trong số này, có mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống các tổ chức tín dụng, nợ xấu đã bán cho công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) và nợ xấu đã thực hiện các biện pháp phân loại nợ xuống dưới 3% (không bao gồm nợ xấu của các ngân hàng thương mại yếu kém được Chính phủ phê duyệt xử lý theo phương án riêng) đến 2020; Phấn đấu giảm lãi suất cho vay trung bình trong nước có tính cạnh tranh so với mức trung bình trong nhóm 4 nước ASEAN phát triển nhất. 

Chính phủ, Thủ tướng ban hành 5 nghị định, 2 quyết định; Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chủ trì ban hành 38 thông tư trong nỗ lực kiên trì để thực hiện mục tiêu đó.

TS Nguyễn Ánh Dương (CIEM) chia sẻ: “Xử lý nợ xấu tại các tổ chức tín dụng được đẩy nhanh và được thực hiện một cách thực chất, hiệu quả hơn”.

CIEM ghi nhận, từ 2016 đến giữa năm 2020, toàn hệ thống tổ chức tín dụng đã xử lý được 595,2 nghìn tỷ đồng nợ xấu. Số liệu giám sát của NHNN tính đến cuối tháng 5/2020 cho thấy tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống ở mức 1,86%, cao hơn so với mức 1,63% vào cuối năm 2019 nhưng vẫn được duy trì, kiểm soát dưới 3%.

Những nỗ lực trong chính sách tài khóa nhằm ổn lại kinh tế vĩ mô là cực kỳ quan trọng. Dự thảo báo cáo kinh tế cho Đại hội 13 khẳng định: “Kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc hơn, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, các cân đối lớn của nền kinh tế được cải thiện đáng kể. Thực hiện chủ động, linh hoạt, đồng bộ, phối hợp chặt chẽ nhiều chính sách, giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân giảm từ 18,6% năm 2011 xuống ổn định ở mức khoảng 4%/năm giai đoạn 2016 - 2020”.

TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nói: “2020 là năm cực kỳ đặc biệt nhưng thành tích phải dựa trên nền tảng của các năm trước đó. Việt Nam đã làm tốt việc ổn định vĩ mô và khôi phục tăng trưởng, nếu không có kết quả của các năm trước thì sự ổn định của năm 2020 rất khó”.

Sức chống chịu của cả nền kinh tế

Phải nói, ổn định vĩ mô đã giúp cho người dân, doanh nghiệp tin tưởng làm ăn, tích lũy, làm cho nền kinh tế có sức chống chịu dẻo dai hơn rất nhiều trong năm Covid khốc liệt. Trong năm 2020, cả nước có gần 135 nghìn DN đăng ký thành lập mới.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, số lượng DN thành lập mới tăng trung bình 11,6%/năm trong giai đoạn 2016-2019. Đây cũng là giai đoạn có số lượng thành lập mới vượt mức 100 nghìn DN/năm, trong đó năm 2019 đạt con số kỷ lục trên 138 nghìn DN.

Trong khi đó, Ngân hàng Thế giới khẳng định, tầng lớp trung lưu đang hình thành - hiện chiếm 13% dân số và dự kiến sẽ lên đến 26% vào năm 2026. Do hội nhập kinh tế sâu rộng, nền kinh tế Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch, nhưng cũng thể hiện sức chống chịu đáng kể. Việt Nam là một trong số ít các quốc gia tăng trưởng dương trên thế giới.

Những yếu tố này và nhiều tiềm năng khác cho thấy sức chống chịu dẻo dai của người dân và doanh nghiệp Việt Nam, nhất là khi được dẫn dắt bởi các chính sách đúng đắn. Nhà nước cứ đảm bảo giá trị tiền đồng, cải thiện môi trường kinh doanh thân thiện là người dân và doanh nghiệp tin tưởng làm ăn, kinh doanh.

Không phải không có căn cứ khi Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng của Việt Nam ở mức khoảng 6,8%, còn Ngân hàng Phát triển châu Á dự báo con số 6,1% trong năm 2021.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, khi dự tổng kết các bộ, ngành gần đây nhắc lại 2 ý mà Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại hội nghị tổng kết năm của Chính phủ: “Năm 2020 được xem là năm thành công hơn 2019 và thành công nhất trong 5 năm qua với những kết quả thành tích đặc biệt”; “Những kết quả thành tích đó đã góp phần làm nên những thành tựu rất quan trọng, khá toàn diện, với nhiều dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ 12, có ý nghĩa lịch sử trong 35 năm đổi mới, làm cho đất nước ta chưa bao giờ có cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như hôm nay”.

Thủ tướng nói: “Hai câu này nói lên tất cả thành công của đất nước chúng ta”.

Tư Hoàng

Khi ngân sách từng có thời 'đi dây'

Khi ngân sách từng có thời 'đi dây'

Nỗ lực củng cố tài khóa để góp phần ổn định nền tài chính quốc gia lành mạnh và củng cố ổn định kinh tế vĩ mô là một nỗ lực bền bỉ, kéo dài suốt nhiều năm qua.

tin nổi bật

Kiểm soát quyền lực trong cấu trúc quyền lực thống nhất

Được nêu ra từ Đại hội Đảng lần thứ 11, đến nay, kiểm soát quyền lực được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Một kỷ nguyên hợp tác mới Việt Nam - Nhật Bản

“Hãy coi năm 2023 là năm đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên hợp tác mới cho cả Nhật Bản và Việt Nam”, Thứ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Yasuhide Nakayama chia sẻ với Tuần Việt Nam.

Lời hiếm gặp của bộ trưởng và thách thức thoát ra để vượt lên

Áp lực, khó khăn những tháng cuối năm 2022 gia tăng; rủi ro, thách thức tới tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô rất lớn... Những ngôn từ hiếm gặp của Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư cho thấy bộ máy phải cùng nỗ lực vươn lên đạt các mục tiêu phát triển.

Trách nhiệm, lòng tin và tử huyệt của nền kinh tế

Tại cuộc tọa đàm về trái phiếu doanh nghiệp tổ chức gần đây, có 2 phát ngôn tưởng là gây sốc của thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia.

Tàu cao tốc 200, 300, 500 hay 1.000km/h?

Chúng ta đang đứng trước sự lựa chọn một tương lai quan trọng cho giao thông vận tải và cũng là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế...

Đặc phái viên Tổng thống Mỹ: Phát triển năng lượng sạch làm tăng hấp lực của Việt Nam

Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về khí hậu, ông John Kerry chia sẻ về sự hỗ trợ của Mỹ với Việt Nam trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Thiết lập thể chế trọng người tài, đưa đất nước sánh vai cường quốc

Đại hội Đảng 13 nêu: đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Nhân ngày Quốc khánh, Tuần Việt Nam trao đổi với TS Nguyễn Văn Đáng, Học viện CTQG Hồ Chí Minh về khát vọng hùng cường và vai trò người tài với sự phát triển.

Lao động chân tay xuất khẩu và 10 tỷ USD kiều hối

Mỗi năm, thu nhập của lao động Việt Nam ở nước ngoài bình quân đạt 200 triệu đồng, họ và các chuyên gia gửi về nước khoảng 10 tỷ USD, song chất lượng lao động chưa cao, tỷ lệ người có tay nghề còn thấp...

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát - được báo cáo thấp bậc nhất thế giới - thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng như doanh nghiệp và nền kinh tế cần sau mấy năm dịch bệnh.

Kiên định kiểm soát lạm phát dưới 4%

Chính phủ kiên định thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức khoảng 7%, kiểm soát lạm phát tăng dưới 4%, tăng trưởng tín dụng khoảng 14% trong năm nay dù có rất nhiều khó khăn và biến động.

Khi Bí thư Thành ủy TP.HCM cám ơn Thủ tướng

Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Văn Nên đã cám ơn Thủ tướng có chỉ đạo kịp thời, cụ thể, rõ ràng, giúp cho công trình trọng điểm của thành phố được triển khai và giải quyết được những vướng mắc vừa qua.

Những nghịch lý tăng trưởng

Tốc độ tăng trưởng kinh tế gia tăng và hàng loạt lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khởi sắc trong nửa đầu năm nay là điều thật sự đáng mừng, thể hiện kết quả sinh động, thuyết phục nhất của việc chuyển đổi trong chính sách chống Covid-19.

Lạm phát và lòng tin

Là phóng viên theo dõi vĩ mô, tôi thường tìm đọc những con số thống kê vì hơn mọi nhận định, đánh giá có thể thiên kiến, con số mới giúp bổ sung cái nhìn bao quát nhất.

3 hạt khô nẩy cây vàng, đặc sản Việt vươn ra thế giới thu chục nghìn tỷ

Từ 3 hạt vải của cụ Hoàng Văn Cơm đem về ươm trồng ở quê hương Thanh Hà, đến nay vải thiều vang danh thế giới, thành đặc sản gần chục nghìn tỷ.