Ký ức ngày đầu đi dạy cách đây 50 năm của thầy giáo Sài Gòn

Buổi đầu tiên đi dạy tôi cũng rung động như cậu bé trong ngày đầu tiên đi học của nhà văn Thanh Tịnh…

TS Nguyễn Trần Trác, nguyên giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Hơn 50 năm trước ông là sinh viên của trường này - lúc đó là Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn. Nghỉ hưu, TS Trác định cư ở Úc với thú vui điền viên, nhưng ký ức của ông về những ngày còn là sinh viên sư phạm và ngày đầu tiên nhận nhiệm sở đi dạy vẫn còn nguyên vẹn.

Theo thầy Trác, thời điểm đó, nhiều thanh niên sau khi qua bậc Tú tài (tốt nghiệp 12) bước vào con đường sư phạm với lòng nhiệt thành. Còn các nữ sinh, đặc biệt ở các tỉnh rất thích được làm cô giáo.

{keywords}
Thầy Trác (bên phải) ngày còn là Sinh viên trường Sư phạm

Tốt nghiệp Trường ĐH Sư phạm sẽ được về giảng dạy tại một trường Trung học đệ nhị cấp (Trường THPT phổ thông) với chỉ số lương là 470 đồng (tính ra, lương tháng của sinh viên Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn mới ra trường là  7400 đồng). Trong khi tốt nghiệp các trường đại học khác nếu được bổ nhiệm thì chỉ số lương là 430 đồng. 

Vì thế, ngày đó rất khó để đỗ vào Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn. 

Ở Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn, bên Khoa học có 4 ban: Toán, Vật lý, Hoá học, Vạn vật. Bên Văn chương thì có các ban: Việt-Hán, Sử học, Địa lý, Anh văn, Pháp văn.

"... Anh Nguyễn Trần Trác là Tiến sỹ đệ tam cấp Vật lý. Điểm đặc biệt mà tôi- một thanh niên trẻ vừa rời ghế giảng đường ở miền Bắc cảm nhận đối với các anh/ chị là sự chỉn chu trong công việc và cuộc sống từ ăn mặc đến giảng dạy, sự cẩn thận trong giao tiếp, sự quan tâm rất kín đáo với đồng nghiệp, sự chia sẻ những ngày đất nước còn khó khăn"-PGS Nguyễn Kim Hồng, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM.

 

"Nguyễn Trần Trác là người thầy có trách nhiệm và thích nghi ngay với cơ quan mới, được cử làm Phó khoa. Tôi thấy anh là người làm việc nghiêm túc, giảng dạy có trách nhiệm, uy tín trong đồng nghiệp" -  Nhà giáo Hoàng Lan, nguyên Chủ tịch Công đoàn, nguyên Trưởng khoa Vật lý, Trường ĐHSP TP HCM. 

Trong ký ức của thầy Trác, trường Sư phạm ngày ấy gồm hai dãy nhà cổ 3 tầng xây từ thời Pháp, vốn là của Trường trung học Pétrus Ký (nay là Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong) nhường lại. Dãy phía ngoài dành cho các lớp Toán và Khoa học. Dãy phía trong dành cho các lớp Văn chương và Ngoại ngữ Anh, Pháp. Ở giữa hai dãy là khoảng sân rộng với bãi cỏ quanh năm xanh tốt và hai hàng cổ thụ rợp bóng mát. Khoảng sân trường này đã chứng nhân cho bao nhiêu tình cảm thời sinh viên ngày ấy.

Phong trào sinh viên rất mạnh

Thầy Trác dự thi tuyển vào Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn năm 1963, ngành Lý- Hoá.

Theo trí nhớ của thầy Trác, số người dự tuyển ngành này năm đó khoảng 750, nhưng chỉ có 35 người trúng tuyển. Trong đó, một số học sinh mới xong Tú tài và một số đông khác là sinh viên đã học ở các trường đại học khác. Một nửa lớp là người miền Bắc, còn lại miền Trung và Nam. Sinh viên mỗi người một tính, đa dạng nhưng thống nhất.

“Chúng tôi được học bổng 1.000 đồng/tháng, trong 12 tháng mỗi năm học. Học bổng này tạm đủ với đời sống sinh viên vì ngày ấy một tô phở chỉ khoảng 5 đồng. Một tô hủ tíu thì có giá 3 đồng”- thầy Trác nhớ.

Trong ký ức, thầy Trác bảo mình thuộc loại sinh viên nghèo, ngày ngày tới trường bằng chiếc xe đạp mua bằng tiền học bổng từ năm Đệ nhất ở trung học. Trong khi đó vài bạn trong lớp sang thì đi học bằng xe gắn máy của Pháp hay Đức. Các bạn ở tỉnh lên Sài Gòn xin vào ở ký túc xá. Cũng có vài bạn đi dạy thêm để kiếm thêm chút tiền.

Cũng theo thầy Trác, ngày ấy phong trào sinh viên rất mạnh. Đầu năm học việc bầu vào ban đại diện sinh viên ở các trường đại học rất sôi động. Sau đó các ban đại diện sinh viên của các trường sẽ họp lại để bầu ra ban đại diện của Tổng hội sinh viên Sài Gòn. Tiếng nói của sinh viên có vai trò khá mạnh và đôi khi có tính quyết định.

Giáo sinh sư phạm ngày ấy học gì?

Năm thứ nhất ở Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn, lớp thầy Trác toàn sinh viên trúng tuyển là nam, chỉ có 1 nữ sinh ở lại từ khoá trước và đó là bông hồng duy nhất của lớp.

{keywords}
Nghỉ hưu hiện thầy Trác định cư ở Úc

Học ngành Sư phạm Lý- Hoá, năm thứ nhất sinh viên ban học theo chứng chỉ MPC (Toán Lý Hoá) ở Trường ĐH Khoa học Sài Gòn. Sinh viên ban Toán thì học theo chứng chỉ MG (Toán đại cương)…

Theo thầy Trác, lúc này tiếng Pháp đang được dùng nhiều và có nhiều giáo sư người Pháp sang giảng dạy, nên các sách tham khảo cho sinh viên hầu hết bằng tiếng Pháp. Trong thư viện của trường luôn đặt cố định một cuốn từ điển Pháp ngữ lớn để sinh viên tham khảo.

Năm thứ hai, sinh viên học chứng chỉ Vật lý đại cương. Giáo sư người Việt và người Pháp cùng nhau phụ trách môn học nên học bằng Tiếng Việt và Tiếng Pháp.

“Năm đó môn Nhiệt học và Nhiệt động lực học do một giáo sư agrégée (thạc sĩ tốt nghiệp ngôi trường nổi tiếng École Normale Supérieure của Pháp) giảng khiến những sinh viên vốn học chương trình trung học Tiếng Việt như chúng tôi ghi chép bài giảng mệt đứt hơi”- thầy Trác nhớ.

Ở năm học này sinh viên học lý thuyết về phương pháp giảng dạy và bắt đầu thực tập giảng dạy tại chỗ ngay tại Trường ĐH Sư phạm. Một bạn lên giảng với học sinh giả định là các bạn sinh viên trong lớp và được theo dõi, nhận xét, đánh giá. Nhiều bạn lần đầu lên giảng dù trước mặt toàn bạn bè quen biết nhưng vẫn bị khớp, mồ hôi chảy từng giọt…

Lên năm thứ ba, sinh viên học chứng chỉ Hoá học đại cương tại Trường ĐH Khoa học Sài Gòn. Ngoài ra, sẽ học thêm các môn Giáo dục đối chiếu, Lịch sử Sư phạm… Lúc này, sinh viên bắt đầu dạy thực tập tại các lớp Đệ nhất cấp (lớp 6 đến lơp 9) ở các trường trung học trong thành phố.

“Đi thực tập ở các trường thì hào hứng vì được dạy trong môi trường thực của lớp học. Mỗi nhóm thực tập 5-6 sinh viên và một thầy hướng dẫn đi theo để đánh giá. Tới ngày dạy nhóm được xe hơi của trường đưa tới trường trung học. Bạn nào lên giảng hôm đó thì một bạn còn lại đóng vai trò phụ tá”.

Lên năm thứ tư, sinh viên được học chứng chỉ Cơ học thuần lý- chứng chỉ thứ tư để lấy bằng cử nhân giáo khoa Lý-Hoá. “Nếu lấy bốn chứng chỉ chuyên ngành Lý và Hoá nhưng không đúng thì chỉ được gọi là cử nhân tự do, đi làm trong Chính phủ lương cũng thấp hơn một bậc” – thầy Trác kể.

Năm học này sinh viên được thực tập tại các lớp Đệ nhị cấp (lớp 10 đến 12) nhưng thực tế các trường chỉ cho sinh viên thực tập giảng dạy ở lớp Đệ tam (lớp 10). Có trường cho sinh viên dạy thực tập ở lớp Đệ nhị (lớp 11), còn lớp Đệ nhất (lớp 12) chẳng bao giờ sinh viên ĐH Sư phạm được “mon men” thực tập.

Ngày nhận nhiệm sở bồi hồi như ngày đầu tiên đi học

Thầy Nguyễn Trần Trác nhớ trước ngày làm lễ tốt nghiệp sẽ một danh sách các trường trung học đệ nhị có nhu cầu giáo viên Lý- Hóa để sinh viên tìm hiểu.

Năm thầy Trác tốt nghiệp, trong danh sách nhiệm sở gần nhất là Trường Trịnh Hoài Đức ở Bình Dương. Nhiệm sở xa nhất ở Long Xuyên (An Giang). Có trường ở nơi đô hội sầm uất đông vui nhưng cũng có trường ở các huyện xa buồn hiu hắt và kém an ninh, dù vậy mọi người đều sẵn sàng lên đường nhận công tác.

Ngày tổ chức lễ trao chứng chỉ tốt nghiệp, từng sinh viên được gọi lên theo thứ tự tốt nghiệp để chọn nhiệm sở theo danh sách đã đưa về trường. Ai đỗ cao được chọn trước ai đỗ thấp hơn thì chọn sau.

Đầu năm học 1967-1968 thầy Trác về nhận nhiệm sở ở Trường THCS Lê Ngọc Hân, Mỹ Tho, Tiền Giang.

“Buổi đầu tiên tới nhiệm sở tôi cũng rung động như cậu bé ấy trong ngày đầu tiên đi học của Thanh Tịnh. Buổi sáng hôm ấy chiếc xe Minh Chánh khởi hành tại bến xe Pétrus Ký Sài Gòn, đưa tôi và một anh bạn cùng lớp đi theo Quốc lộ 4 đi nhận nhiệm sở. Khi xe qua thị xã Tân An tới Trường Trung học Tân An (Long An) nằm một mình bên quốc lộ, giữa ruộng lúa bạn đi cùng tôi xuống nhận nhiệm sở. Tôi giơ tay chào bạn, chiếc xe tiếp tục lăn bánh tới Trường Lê Ngọc Hân, Mỹ Tho. Tại đây tôi đã có một thời gian dài dạy học với biết bao nhiêu vui buồn của một thuở mới ra trường”- thầy Trác bồi hồi.

TS Nguyễn Trần Trác sinh năm 1945. 

Năm 1968 tốt nghiệp Trường ĐH Sư phạm Sài Gòn - nay là Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Sau đó ông về giảng dạy tại Trường THCS Lê Ngọc Hân, Mỹ Tho, Tiền Giang. Năm 1972 ông tốt nghiệp Tiến sĩ đệ tam cấp Vật lý. Năm 1994, TS Nguyễn Trần Trác trở thành giảng viên chính của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM.

TS Nguyễn Trần Trác đã tham gia nghiên cứu và biên soạn một số sách và tài liệu dạy học như: Giáo trình Quang học, Cơ học Lượng tử (Trường ĐHSP TP. HCM); Phương pháp giải toán Quang- Nguyên tử-Hạt nhân (NXB Giáo Dục, TP. HCM); Toán Quang Lý - Nguyên tử (NXB ĐH Quốc Gia Hà Nội); Toán Quang - Vật lý Hạt Nhân (NXB Trẻ, TPHCM - tái bản lần 5);Toán Cơ học (NXB Trẻ, TP. HCM - tái bản lần 5); Toán Điện xoay chiều (NXB Trẻ, TP. HCM - tái bản lần 5).

 Lê Huyền

Thầy giáo đến từng nhà và hát để gọi học sinh đi học

Thầy giáo đến từng nhà và hát để gọi học sinh đi học

Thầy Đào Văn Mượt đã thể hiện một bài hát bằng 2 thứ tiếng mà theo thầy là cách thầy thường dùng để làm quen, trước khi đi vào thuyết phục các gia đình cho con em đi học.

tin nổi bật

Sửa quy định bổ nhiệm và xếp lương, giáo viên trót 'tụt hạng' sẽ ra sao?

Những giáo viên bị tụt hạng vì thiếu bằng thạc sĩ hoặc bất cứ lý do gì theo chùm thông tư 01,02,03,04, liệu có được phục hồi hạng cũ khi thông tư mới mà Bộ GD-ĐT đang xây dựng được thông qua?

Bộ GD-ĐT dự kiến bỏ xếp hạng đạo đức giáo viên

Đó là một trong những điểm mới được điều chỉnh ở dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung các Thông tư số 01,02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương giáo viên.

ĐH Mỹ thuật công nghiệp Á Châu có hiệu trưởng mới

Ngày 19/5, Tập đoàn Công nghệ CMC bổ nhiệm PGS.TS Nguyễn Ngọc Bình đảm nhiệm vị trí Hiệu trưởng trường ĐH Mỹ thuật công nghiệp Á Châu thuộc tập đoàn.

Nữ giáo viên tiếng Anh đánh 19 học sinh trong giờ học

Liên quan đến vụ việc cô giáo tiếng Anh bị tố đánh học trò “như cơm bữa”, qua làm việc với đoàn kiểm tra của phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Châu Đức (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), cô giáo L. thừa nhận đã đánh 19 em của hai lớp khối 9 trong mỗi giờ học.

Cô giáo tiếng Anh bị tố đánh đập học trò 'như cơm bữa'

Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã chỉ đạo việc xác minh, làm rõ thông tin cô giáo dạy tiếng Anh một trường THCS trên địa bàn bị “tố” thường xuyên đánh, xúc phạm học sinh trong giờ học.

Hiệu phó trường chuyên yêu cầu học sinh ăn đồ từ thùng rác bị kỷ luật

Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau vừa ra quyết định kỷ luật đối với hiệu phó trường chuyên yêu cầu học sinh ăn đồ ăn từ thùng rác.

Vì đâu 1 năm dùng dằng chức hiệu trưởng ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM?

Một năm qua, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM không có hiệu trưởng, Bí thư Đảng uỷ cho tới Chủ tịch Hội đồng trường. Công tác tổ chức nhân sự ở ngôi trường đào tạo kỹ thuật hàng đầu phía Nam được cho là "có nhiều nội dung phức tạp".

Giảng viên gây sốt vì mở cuộc thi 'Nước mắt cá sấu' cho sinh viên gỡ điểm

Mới đây, 1 giảng viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) đăng tải cuộc thi “Nước mắt Lacoste” giúp sinh viên gỡ điểm khiến dân mạng thích thú và ủng hộ nhiệt tình. Ý tưởng sáng tạo đó là của PGS.TS Lâm Minh Châu.

Phát hiện nhiều sai phạm ở Sở GD-ĐT Phú Yên

Thanh tra tỉnh Phú Yên cho biết đã phát hiện nhiều sai phạm qua thanh tra công tác quản lý, sử dụng nguồn kinh phí năm 2019-2020 và Đề án 1436, Chương trình 775 giai đoạn 2017-2020 tại Sở GD-ĐT tỉnh.

Đề án 89 đào tạo tiến sĩ: Chậm hơn 3 năm, hàng ngàn ứng viên mòn mỏi chờ đợi

Hơn 3 năm kể từ ngày Đề án 89 về Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học được phê duyệt, chưa một ứng viên nào được nhận hỗ trợ.

Cô giáo trường làng mơ dạy lập trình miễn phí cho học trò nghèo

Là giáo viên Tin học tại một “ngôi trường làng” chính hiệu, nhưng cô giáo trẻ Hồ Thị Sen vẫn không ngừng mày mò, tìm kiếm các phương thức dạy học sáng tạo. Cô Sen cho rằng, nếu giáo viên không chịu đổi mới thì người thiệt thòi nhất vẫn là học sinh.

Bộ GD-ĐT đã xử lý như thế nào với 'lò ấp tiến sĩ'?

Mới đây, Thanh tra Chính phủ có kết luận đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, trong đó có các vi phạm liên quan đến đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ trong giai đoạn 2015-2019. Bộ GD-ĐT chịu trách nhiệm như thế nào về nội dung này?

Chỉ 3 ngày: Hàng loạt thầy cô bị tố, 'tiến sĩ cầu lông' gây náo loạn giới học thuật

Sau kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, học sinh trở lại trường học và chỉ trong vòng 3 ngày qua đã có khá nhiều sự việc không vui xảy ra trong ngành giáo dục.

Thầy giáo bị tố hôn trán, sờ lưng nữ sinh lớp 7

Phòng GD-ĐT TP.Thủ Đức đã chỉ đạo Trường THCS Thạnh Mỹ Lợi tạm đình chỉ 15 ngày với thầy giáo bị phụ huynh phản ánh có hành vi không chuẩn mực với học sinh.

Thầy giáo miền núi giúp xây trường, khoan giếng cho dân

Sau 7 năm, thầy Tuấn đã xây dựng 6 ngôi nhà, khoan hơn 10 giếng nước sạch, 1 điểm trường và hàng trăm chương trình thiện nguyện giúp đỡ học sinh về sách vở, bút viết…