Làm bộ trưởng ngày càng khó

Xã hội ngày càng cởi mở hơn, công khai hơn, thông tin ngày càng cập nhật và đa chiều hơn. Bộ trưởng đi đâu, làm gì, phát ngôn ra sao, chỉ ít phút sau cả xã hội đều tỏ.

- Điều khiến cho làm bộ trưởng thời nay ngày càng khó hơn - một khi bộ trưởng trình làng, hoạt động thì cả xã hội, người dân đều có cơ hội xem xét, đánh giá. Xã hội ngày càng cởi mở hơn, công khai hơn, thông tin ngày càng cập nhật và đa chiều hơn. Bộ trưởng đi đâu, làm gì, phát ngôn ra sao, chỉ ít phút sau cả xã hội đều tỏ.

Hãy xem phản ứng, bình luận của dân chúng sau các phiên trả lời chất vấn của bộ trưởng tại Quốc hội là rõ. Có bộ trưởng hỏi A lại trả lời B, vòng vo tam quốc. Năng lực hay kém năng lực thế là quá rõ. Thể chế, chính sách do các vị tư lệnh ngành tham mưu để Quốc hội, Chính phủ quyết đáp đến lúc triển khai gây hậu quả nghiêm trọng thì lúc đó bộ trưởng cũng lĩnh đủ.

{keywords}
Các bộ trưởng nắm giữ ghế nóng nhất: Bộ trưởng GD-ĐT Phạm Vũ Luận, Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, GTVT Đinh La Thăng và KH-ĐT Bùi Quang Vinh

Cũng giống như các nước, bộ trưởng phụ trách các lĩnh vực như giao thông, giáo dục, y tế… ở ta đang ngày càng đối mặt với xã hội, với người dân nhiều hơn bởi một lẽ hết sức đơn giản: những việc các vị này làm tác động trực tiếp tới đời sống của mọi người dân trong xã hội.

Và chính trong một môi trường xã hội đã thay đổi như vậy, vị bộ trưởng nào không ý thức được điều đó, không có những thay đổi thực sự trong quan niệm, tư duy hành động phục vụ dân thì vị đó sẽ không thể tại vị ít nhất là theo quan niệm của dân chúng.

Từ chức do bất đồng chính kiến

Nếu có sự phân loại từ chức thì đây có thể là nhóm đầu tiên. Ví dụ tiêu biểu ở đây chính là trường hợp Chu Văn An dâng thất trảm sớ lên vua Dụ Tông triều nhà Trần đề nghị vua chém 7 viên quan gian nịnh trong triều. Vua Dụ Tông không nghe, Chu Văn An từ quan về dạy học. Chu Văn An không thể tiếp tục làm quan dưới một ông vua như vậy, với 7 vị quan không đủ tư cách đạo đức, phẩm chất làm quan. Nói theo ngôn ngữ thời nay là sự bất đồng chính kiến trong sử dụng quan lại, trong đường lối cai trị của triều đình.

Nền chính trị đương đại của một số nước cũng thỉnh thoảng chứng kiến việc từ chức của một số chính trị gia theo kiểu này. Một vài bộ trưởng đến một lúc nào đó nhận thấy mình không thể tiếp tục đi theo đường lối của đảng cầm quyền đã tuyên bố từ chức.

Từ chức theo kiểu “văn hóa từ chức”

Tháng 6/2012, Bộ trưởng Thương mại Mỹ John Bryson đã từ chức sau khi gây tai nạn ô tô rồi bỏ chạy, va tiếp vào xe khác. Chủ tịch Hạ viện Australia Peter Slipper tuyên bố từ chức tháng 9/2012 vì bê bối tình dục đồng tính với một đồng nghiệp. Yongyuth Wichaidit từ chức Phó Thủ tướng và Bộ trưởng Nội vụ Thái lan vì vụ bê bối liên quan đến cáo buộc nhận hối lộ. Thủ tướng Anh Tony Blair tuyên bố từ chức tháng 5/2007…

Còn rất nhiều các vụ từ chức theo dạng này. Xét vẻ bề ngoài cứ tưởng đây là tự từ chức, là quyết định từ nội tâm, từ lương tâm, trách nhiệm của cá nhân đó và dễ dẫn đến coi đây là văn hóa từ chức. Song, về cơ bản không hẳn là như thế!

Đằng sau mỗi tuyên bố từ chức có vẻ nhẹ nhàng là các cuộc đấu tranh quyết liệt trong ban lãnh đạo đảng cầm quyền. Cá nhân liên quan nếu không rút lui khỏi vũ đài chính trị thì uy tín của đảng sẽ giảm sút nghiêm trọng, trong kỳ bầu cử tới rất có thể đảng sẽ mất phiếu. Giữa lợi ích cá nhân và lợi ích của đảng, cái nào lớn hơn, cần ưu tiên cái nào, câu trả lời là khá rõ.

Anh không muốn từ chức cũng không được. Đảng buộc anh phải từ chức. Ra bàn dân thiên hạ, anh vẫn có thể nói đây là quyết định từ chức của cá nhân anh. Có ai bắt tội đâu mà sợ! Các ví dụ vừa nêu đều rơi vào loại từ chức kiểu này.

Như vậy, về cơ bản không có cái gọi là “văn hóa từ chức” như chúng ta trông đợi. Việt Nam và các nước khác cũng thế.

Gần 100% các trường hợp từ chức trên thế giới rơi vào loại bị buộc phải từ chức. Đã và sẽ có rất ít trường hợp tự từ chức do lương tâm cắn rứt, do không làm tròn trách nhiệm nên đã gây ra hậu quả nghiêm trọng cho xã hội, cho người dân. Tây và ta đều như vậy.

Từ chức hay không là việc của ban lãnh đạo đảng cầm quyền. Uy tín của đảng sẽ bị ảnh hưởng đến mức nào, uy tín và trách nhiệm của chính phủ, của cá nhân thủ tướng với tư cách là người đứng đầu chính phủ bị ảnh hưởng đến mức nào nếu một bộ trưởng mà dư luận đặt dấu hỏi tiếp tục tại vị. Nếu không có gì là nghiêm trọng thì sẽ chẳng có gì xảy ra cả và ngược lại. Hệ thống chính trị, hệ thống hành chính nhà nước của Việt Nam cũng dần phải thích ứng với những vấn đề theo kiểu này. Mà đây lại chính là điểm thể hiện rõ phương châm hành động của Đảng: Đảng đặt lợi ích của đất nước, của nhân dân lên trên hết.

Đinh Duy Hòa

Mời bạn đọc thêm:

tin nổi bật

Bắt 5 đối tượng phá nát ruộng dưa hấu của ông cụ 70 tuổi

Liên quan đến vụ phá ruộng dưa của ông Phan Văn Tôn (70 tuổi, xã Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An), công an huyện này đã vào cuộc điều tra và bắt giữ các đối tượng.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov sẽ thăm Việt Nam

Nhận lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov sẽ thăm Việt Nam từ ngày 5-6/7.

Làm rõ bản chất, xử lý dứt điểm vụ án liên quan Việt Á, FLC, Tân Hoàng Minh

Ông Phan Đình Trạc yêu cầu Ban Nội chính phối hợp các cơ quan tiến hành tố tụng Trung ương thống nhất các tiêu chí, cơ chế phân hóa mạnh mẽ, làm rõ bản chất, xử lý dứt điểm các vụ việc, vụ án liên quan đến Việt Á, FLC, Tân Hoàng Minh...

Bắt giam thầy giáo tiếng Anh liên quan vụ hiếp dâm nữ sinh lớp 7

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Tĩnh vừa có quyết định khởi tố thầy giáo Lê Dũng Cường liên quan hành vi hiếp dâm nữ sinh lớp 7.

Nguyên Giám đốc Sở Y tế và Giám đốc CDC Quảng Ngãi bị xem xét kỷ luật

Nguyên Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Xuân Mến và Giám đốc CDC Quảng Ngãi Hồ Minh Nên bị xem xét, xử lý kỷ luật.

Giải ngân tiền hỗ trợ nhà trọ đạt thấp do 'sợ sai'

Tỉ lệ đã giải ngân tiền hỗ trợ thuê trọ cho người lao động còn rất thấp, nguyên nhân do một số địa phương, doanh nghiệp "sợ sai".

Nghiên cứu giảm thêm một số loại thuế khác với xăng dầu

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, bộ đang nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền giảm thêm một số loại thuế khác với xăng dầu như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng...

Trung Quốc mong muốn đối thoại, hiệp thương giải quyết bất đồng Biển Đông

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn và người đồng cấp Vương Nghị hôm nay có cuộc gặp song phương bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong - Lan Thương (MLC) lần thứ 7 tổ chức tại Myanmar.

Tăng trưởng GDP ấn tượng, thu nhập bình quân tăng lên 7,4 triệu/tháng

Tính chung 6 tháng đầu năm 2022, tăng trưởng GDP đạt mức ấn tượng, kinh tế đang phục hồi toàn diện; thu nhập bình quân tháng của lao động làm công hưởng lương ước tính là 7,4 triệu đồng/tháng.

Bắt thêm hai doanh nhân trong vụ án 'lạm quyền' xảy ra tại Saigon Co.op

Quá trình mở rộng điều tra vụ án “Lạm quyền trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Saigon Co.op, Công an TP.HCM đã khởi tố bị can thêm hai người khác.

Cảnh sát phô diễn sức mạnh dùng mắt bẻ cong thanh sắt

Dùng mắt bẻ cong thanh sắt, mình trần nhảy qua vòng lửa là những hình ảnh ấn tượng tại hội thi điều lệnh, bắn súng, võ thuật công an nhân dân khu vực phía Nam, diễn ra sáng 4/7 ở Thừa Thiên-Huế.

Đoàn kỵ binh sẽ diễu hành biểu dương lực lượng quanh hồ Hoàn Kiếm

Để mở màn cho chương trình Nhạc hội Cảnh sát các nước ASEAN+ năm 2022, đoàn kỵ binh có vũ trang sẽ diễu hành biểu dương lực lượng quanh hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội).

Cứu nam sinh 16 tuổi kẹt trong căn hộ bốc cháy ở tầng 20

Căn hộ trên tầng 20 chung cư trên địa bàn quận Hoàng Mai (Hà Nội) bất ngờ bốc cháy khiến nam sinh 16 tuổi bị mắc kẹt ở đó.

Đình chỉ công tác chủ tịch MTTQ xã có hành vi sàm sỡ nữ sinh

Ông L.V.T. Chủ tịch Mặt trận tổ quốc (MTTQ) xã Xuân Thắng, huyện Thường Xuân (Thanh Hóa) bị đình chỉ công tác 15 ngày do có hành vi sàm sỡ đối với nữ sinh lớp 10.

Giám đốc Công an Đồng Nai Vũ Hồng Văn giữ chức cục trưởng

Ngày 4/7, Bộ Công an tổ chức lễ công bố và trao quyết định của Bộ trưởng Công an về công tác cán bộ của Cục An ninh chính trị nội bộ.