‘Lì lợm’ tái cơ cấu ngân hàng

Khó khăn lớn nhất là phải chứng minh cho dư luận hiểu sự lựa chọn hiện nay là cách tối ưu nhất trên nền tảng pháp lý rõ ràng và kết quả tích cực.

- Ông Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - đã dùng từ ‘lì lượm’ để miêu tả điều gây ấn tượng nhất của quá trình tái cơ cấu NH chính là sự can đảm, tính kiên định và quyết liệt vượt qua rào cản để tái cơ cấu và xử lý nợ xấu.

Kết quả tái cơ cấu hệ thống ngân hàng trong những năm qua không chỉ đo đếm được bằng những con số như: 17 tổ chức tín dụng yếu kém được xử lý… mà quan trọng hơn là sự ổn định hệ thống, tạo niềm tin và sự đồng thuận trong nỗ lực tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, tạo điều kiện ổn định và phát triển kinh tế. Kết quả đó là sự nỗ lực và quyết tâm vượt khó của ngành ngân hàng với dấu ấn của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
{keywords}
Tái cơ cấu đã duy trì ổn định, tăng cường sức mạnh và tạo được súc mạnh.

Theo ông Thiên, trong mấy năm qua, tái cơ cấu hệ thống NH là một nhiệm vụ chiến lược lớn được triển khai quyết liệt trên thực tiễn. Cho đến nay, tuy được đánh giá đã làm được nhiều việc, đạt được những kết quả rõ rệt, song quá trình tái cơ cấu NH vẫn còn nhiều vấn đề cần xử lý. Đồng thời, trước mỗi cách làm, mỗi kết quả vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Nhưng về tổng thể, chúng ta đã thực hiện được hai nhiệm vụ quan trọng: Bảo đảm an toàn hệ thống và triển khai tái cơ cấu một cách bài bản, chắc chắn. Điều đó cũng có nghĩa, thành công lớn nhất của tái cơ cấu là lòng tin với hệ thống NH đã tăng lên một cách chắc chắn; đồng thời hệ thống NH được bảo đảm an toàn, ổn định để phát triển.

Theo ông, khó khăn lớn nhất của tái cơ cấu NH là gì ?

- Khó khăn lớn nhất là phải chứng minh cho dư luận hiểu sự lựa chọn hiện nay là cách tối ưu nhất trên nền tảng pháp lý rõ ràng và kết quả tích cực.

Vậy theo ông đâu là vấn đề cụ thể nảy sinh cần giải quyết?

- Thực tế, tái cơ cấu làm nẩy sinh ra hàng loạt câu hỏi như: Thực chất của bước tiến mà quá trình tái cơ cấu ngân NH đạt được là gì?, Sau hơn 3 năm thực thi, đâu là những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ để đấy nhanh quá trình tái cơ cấu và xử lý nợ xấu?, Tiếp tục quá trình đó, triển vọng của tái cơ cấu sẽ ra sao?...

Đó là những câu hỏi quan trọng cần phải trả lời. Quan trọng vì số phận tương lai của hệ thống NH phụ thuộc rất nhiều vào việc trả lời những câu hỏi đó.

Dưới góc độ của chuyên gia, ông lý giải những vấn đề đó thế nào?

- Với kinh nghiệm sau 3-4 năm vật lộn tái cơ cấu cho thấy, đây là một quá trình phức tạp, không thể tái cơ cấu theo kiểu “đánh cờ nước một”,“rối đâu gỡ đấy”.

Để Tái cơ cấu thành công, rõ ràng không thể chỉ “chăm chăm” vào các vấn đề cụ thể đang đối mặt mà phải có một tầm nhìn xa – cả về hai phía, phía đã qua và phía sắp tới.

Nhìn về quá khứ để hiểu tại sao phải tái cơ cấu, để nhận diện đúng mình trong hiện tại, với tất cả các điểm mạnh, điểm yếu và cả khuyết tật phải sửa. Còn nhìn về phía trước, để biết hệ thống NH cần phải trở thành cái gì để đáp ứng tốt các yêu cầu phát triển. Bất kỳ sự ảo tưởng hay hạ thấp mục tiêu nào đều chứa đựng khả năng dẫn tới sự sai lầm trong chiến lược hành động.

{keywords}
Ông Trần Đình Thiên.

Trong 5 năm vừa qua, toàn bộ hệ thống NH cùng với cả nền kinh tế đã phải vật lộn để giải quyết hậu quả giai đoạn phát triển trước để lại.Trước hết, đó là hậu quả của giai đoạn phát triển “nóng” của hệ thống NH, trong nhiều trường hợp có nguyên nhân từ việc đánh giá không đúng mức những rủi ro tiềm năng trong quá trình tạo lập và phát triển hệ thống.

Đó còn là hậu quả mà hệ thống NH phải gánh do cách tăng trưởng của nền kinh tế trong thời kỳ trước là tăng trưởng dựa nhiều vào “nguồn cung vốn dễ” và kinh doanh nặng tính đầu cơ, chộp giật của nhiều doanh nghiệp. Vay dễ, phục vụ “phong trào” đầu cơ bất động sản và chứng khoán, tạo nên các “bong bóng”.

Di sản trực tiếp để lại cho hệ thống NH là khối lượng nợ xấu lớn, “cục máu đông” rất khó tan của cơ thể kinh tế được cấu trúc chủ yếu từ các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, rất non trẻ và yếu kém.

Nói như thế, tái cơ cấu không phải của riêng ngành ngân hàng?

- Có thể nói 5 năm qua là 5 năm mà nền kinh tế và hệ thống NH phải “trả giá” cho những sai lầm, những yếu kém, non nớt của giai đoạn trước để lại. Di sản để lại, như chúng ta biết, là rất nặng nề, trong từng đơn vị riêng lẻ mà còn nặng nề hơn là trong cơ chế, cách thức vận hành và phương thức tăng trưởng mà nền kinh tế.

NH không phải chỉ xử lý vấn đề của riêng từng ngân hàng, của hệ thống mà còn phải góp phần “tháo gỡ” các vấn đề chung trong bối cảnh nền kinh tế rất khó khăn, nhiều DN phá sản, ngân sách thiếu hụt, nhiều cân đối lớn bị chảo đảo.

Trong tương lai, cần dành những nỗ lực lớn hơn nữa cho tái cơ cấu để giúp hệ thống vượt qua di sản của chính nó. Quá trình đó vẫn còn nhiều điểm cần phải thay đổi mạnh mẽ, phải kiên trì hơn nữa mới mong xoay chuyển tình hình, hoàn thành nhiệm vụ tái cơ cấu.

Những gì mà quá trình này chưa làm được, cần phải được giải thích bằng chính sự tồn đọng của cái “di sản” nặng nề đó. Thậm chí, phải coi đó là nguyên nhân chính cho những tồn tại, chứ không phải là chê trách hệ thống NH hiện tại, vốn đã có rất nhiều nỗ lực vực dậy, thử nghiệm nhiều giải pháp kể cả việc mua NH ‘không’ đồng để đạt được kết quả tái cơ cấu bước đầu.

Điều quan trọng nhất mà ngành ngân hàng phải làm bây giờ là gì thưa ông?

- Trước đổi mới, hệ thống NH Việt Nam là hệ thống ngân hàng một cấp, có chức năng phục vụ nhà nước và phục vụ doanh nghiệp nhà nước. Trong quá trình đổi mới, hệ thống đó chuyển sang đảm nhiệm chức năng “tự nhiên” của mình: phục vụ thị trường, với hai đối tượng mới: doanh nghiệp và người dân. Tuy nhiên, hệ thống NH vẫn tiếp tục phục vụ nhà nước như: cung ứng vốn cho ngân sách, bảo đảm vốn vay cho các chương trình, dự án nhà nước theo các điều kiện mang tính phục vụ; hoặc giúp Nhà nước huy động vốn xã hội, theo đó, các NHTM trở thành người mua trái phiếu Chính phủ chủ yếu, trở lại vai trò huy động vốn xã hội để phục vụ nhà nước.

Thực tế đó gây ra những hệ lụy cho chính sự phát triển của hệ thống ngân hàng. Điều đó là không thể tránh khỏi khi một bộ máy nào đó phải làm cả những việc không thuộc chức năng của mình. Những hậu quả nghiêm trọng cho chính hệ thống NH khi thực hiện chức năng chính của mình như DN kêu ca thiếu vốn kinh doanh, lãi suất cao khó hạ, nợ xấu dễ tăng… là khó tránh khỏi khi nguồn vốn trong xã hội là khan hiếm.

Tái cơ cấu ngân hàng có nhiệm vụ phải kéo hệ thống ngân hàng, trở lại quỹ đạo chức năng chính của mình. Đó thực sự là một nhiệm vụ không dễ dàng, nhất là khi NSNN thường xuyên thiếu hụt. Đây cũng là một lý do quan trọng làm cho tiến trình tái cơ cấu khó nhanh, chưa đạt được kết quả như dự kiến.

Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, phải chữa cả những căn bệnh của nền kinh tế “dính” đến NH. Nếu hệ thống DN còn tiếp tục yếu kém như hiện nay thì làm sao có thể xử lý vấn đề nợ xấu? Nếu không mua các NH thua lỗ, đã phá sản trên thực tế, với năng lực trả nợ “âm” với mức giá “không” đồng thì giải pháp nào là thích hợp để “giữ” cho khâu yếu” không kéo cả hệ thống rơi vào dây chuyền sụp đổ?

Với tất cả thực trạng như vậy để thấy, nhiệm vụ tái cơ cấu NH hãy còn nhiều ngổn ngang. Tái cơ cấu ngân hàng, ngoài nhiệm vụ vượt thoát chính bản thân mình như vậy, còn có nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu hội nhập, phải tạo ra được thế và lực đương đầu thành công với quá trình này.

Trân trọng cảm ơn ông

Mai Thúy

tin nổi bật

Giá vàng miếng diễn biến lạ

Giá vàng miếng của SJC hôm nay (28/11) có diễn biến lạ khi tăng nhẹ ở chiều mua vào nhưng giảm khá mạnh ở chiều bán ra. Mức tăng, giảm giữa 2 chiều của giá vàng miếng hôm nay cũng không đồng nhất.

Mỹ chi hơn 13 tỷ USD mua máy tính, đồ điện tử của Việt Nam

Xuất khẩu vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam tiếp tục tăng tưởng ở mức 2 con số, trong đó Mỹ vẫn là thị trường chính.

Vinamilk tiên phong trồng cây hướng đến mục tiêu Net Zero 2050

Ngày 25/11 tại Hà Nội, Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) và Báo Tài nguyên và Môi trường đã ký kết biên bản ghi nhớ về việc triển khai Hoạt động trồng cây để trung hòa carbon hướng đến Net Zero, sẽ được triển khai chính thức từ năm 2023.

Ngành điện thực hiện nhiều giải pháp tiết kiệm chi phí

Trong bối cảnh khó khăn do giá nhiên liệu đầu vào sản xuất điện tăng đột biến, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tiết kiệm chi phí.

Thủ tướng: Không hy sinh môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần

Việt Nam lấy con người làm mục tiêu cho sự phát triển, người dân hưởng thụ thành quả của kinh tế xanh và Chính phủ không hy sinh môi trường để chạy theo tăng trưởng đơn thuần.

Trung Quốc mạnh tay bơm tiền giải cứu thị trường bất động sản

Chính phủ và các ngân hàng ban hành một loạt chính sách tín dụng nhằm cứu thị trường bất động sản.

Sunhouse hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm gia dụng với máy rửa bát

Máy rửa bát thương hiệu Sunhouse vừa được tung ra thị trường, được người dùng đón nhận tích cực.

Hàng điện máy, công nghệ tăng giá

Giá USD tăng mạnh từ cuối tháng 9/2022 kéo tỉ giá tăng theo đã tác động rõ rệt đến giá sản phẩm điện máy, công nghệ ở thị trường trong nước

Việt Nam lãng phí 3 tỷ USD/năm do không tái chế nhựa: Làm gì để biến rác thành tiền?

Hàng chục nghìn tấn rác thải ra môi trường mỗi ngày đang bị coi là rác, là thứ bỏ đi, nhưng ít tai biết rằng rác chính là tiền.

Độc đáo nghề ‘đi giật lùi’ kiếm nửa triệu mỗi ngày ở cửa biển

Tờ mờ sáng, khi mọi người đang chìm trong giấc ngủ thì hàng trăm người dân vùng bãi ngang ở huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh) lại chuẩn bị đồ nghề mang ra biển để kéo cá, bắt ngao. Công việc tuy vất vả nhưng người dân lại thu nhập khá....

Cổ phiếu bất động sản, chứng khoán bứt phá, VN-Index lấy lại mốc 1.000 điểm

Nhóm cổ phiếu bất động sản, ngân hàng, chứng khoán và thép bứt phá trong phiên giao dịch 28/11. Tỷ phú Phạm Nhật Vượng có thêm tỷ USD nhờ cổ phiếu Vingroup hồi phục.

VPBank được IFC giải ngân thêm 150 triệu USD

Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) vừa hoàn tất giải ngân cho Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) khoản vay trị giá 150 triệu USD, tương đương gần 3.700 tỷ đồng.

Cát Vạn Lợi sản xuất ty ren mạ kẽm nhúng nóng đạt chuẩn DIN 975

Cát Vạn Lợi sản xuất và cung cấp vật tư cơ điện - ty ren mạ kẽm nhúng nóng đạt tiêu chuẩn DIN 975, là lựa chọn hàng đầu của các kỹ sư cơ điện.

MB Ageas Life lan toả thông điệp ‘Đồng hành là hạnh phúc'

Bảy năm từ ngày đầu tiên chính thức ra mắt tại Việt Nam, Bảo hiểm Nhân thọ MB Ageas Life hướng đến trở thành người bạn đồng hành, tận tâm của mỗi cá nhân và gia đình Việt trên hành trình dựng xây hạnh phúc.

Mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội: Khó từ vạch xuất phát

Thiếu nguồn vốn và cơ chế chính sách, mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội đang có nguy cơ gặp khó, ngay từ bước khởi đầu.