Loạt thách thức chờ đón ông Biden sau tháng đầu 'trăng mật'

Tháng đầu tiên lên nắm quyền tại Nhà Trắng được coi là thời gian "trăng mật" đối với ông Joe Biden. Tân Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ phải đối mặt vô số thách thức lớn hơn phía trước.

Một tháng kể từ khi tuyên thệ nhậm ngày 20/1, Tổng thống Biden đang trên đà đảm bảo một gói giải cứu nền kinh tế còn lớn hơn trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009. Ông cũng đã xóa sổ các chính sách của người tiền nhiệm Donald Trump từ biến đổi khí hậu đến cấm đi lại, trong khi tỷ lệ phân phối vắc-xin ngừa Covid-19 hàng ngày của Mỹ tăng 55%. 

{keywords}
Tổng thống Mỹ Joe Biden. Ảnh: FT

Theo Reuters, một tháng vừa qua có phần dễ dàng. Nhiều chính khách Dân chủ và Cộng hòa nhận định, chiến lược của Nhà Trắng, bao gồm tránh các cuộc đấu đá chính trị bất phân thắng bại, tập trung vào các chính sách thu hút đông đảo cử tri và hầu như phớt lờ các cuộc công kích của phe Cộng hòa, sẽ ngày càng khó khăn trong những tháng tới, ngay cả khi thêm hàng triệu người dân được chủng ngừa và nền kinh tế phục hồi.

Jim Manley, người từng là trợ lý hàng đầu cho cựu lãnh đạo phe đa số Dân chủ tại Thượng viện Harry Reid nói, chính quyền Biden đã vấp phải một số vấn đề ngay trong các chính sách đang theo đuổi. Ông Biden đã sử dụng quyền lãnh đạo chính phủ để thực hiện nhiều thay đổi, nhưng các thách thức phía trước bao gồm cả việc thúc đẩy các luật đang gây chia rẽ trong nội bộ Dân chủ, ví dụ như giảm nợ cho sinh viên, tăng thuế và kiềm chế ngành năng lượng.

Tiếp đó là những cuộc đấu tranh chính sách dai dẳng, đã định hình nền chính trị Mỹ suốt một thế hệ, bao gồm ai có thể trở thành công dân Mỹ, việc bỏ phiếu dễ dàng đến mức nào, liệu chính phủ có nên trả tiền cho chăm sóc sức khỏe người dân và ai được phép mang theo súng. Trong khi, Nhà Trắng vẫn đang phải cân nhắc nhiều vấn đề phức tạp khác, từ áp thuế thương mại đến chính sách Trung Quốc hay giám sát công nghệ.

Chia rẽ trong nội bộ đảng Dân chủ

Đảng của ông Biden đang nỗ lực để thông qua gói kích thích kinh tế bất chấp việc có được sự ủng hộ của phe Cộng hòa hay không trước hạn chót then chốt vào giữa tháng 3, khi chính sách bảo hiểm thất nghiệp mở rộng hết hạn.

Dự luật chỉ cần đa số phiếu tán thành nhưng điều đó đòi hỏi mọi thành viên Dân chủ phải đứng về phía Nhà Trắng. Song, ngày càng có nhiều nghi ngờ rằng dự luật sẽ bao gồm cả điều khoản nâng mức lương tối thiểu liên bang lên 15USD, điều khiến các chính khách Dân chủ theo quan điểm tự do thất vọng.

Những rạn nứt đó có thể thấy rõ khi một số nhà lập pháp Dân chủ, bao gồm cả Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez đến từ New York và Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren thuộc bang Massachusetts chỉ trích Tổng thống Biden sau khi ông tuyên bố với đài CNN ngày 16/2 rằng, ông không đồng ý với các thành viên trong đảng muốn xóa khoản nợ 50.000USD cho sinh viên.

Một dự luật nhập cư toàn diện do Nhà Trắng hậu thuẫn, được công bố ngày 18/2 dự kiến ​​sẽ khó qua được cửa ải Thượng viện. Dick Durbin, chính khách giữ vị trí thứ 2 trong đảng Dân chủ nằm trong số những người đề xuất một nỗ lực ít tham vọng hơn, tập trung vào những người nhập cư đến Mỹ khi còn nhỏ.

Trong khi đó, các chính khách Cộng hòa đang cải tổ sau nhiệm kỳ của ông Trump, theo Paul Shumaker, một chiến lược gia Cộng hòa đứng sau chiến dịch tái tái tranh cử đầy cam go của Thượng nghị sĩ Thom Tillis ở Bắc Carolina. Ông Shumaker lưu ý, Tổng thống Biden có thể đoàn kết họ bằng cách thuyết phục về thuế và chi tiêu, trong khi hành động quá ít về những vấn đề này sẽ khiến một phần nhóm ủng hộ ông trong đảng Dân chủ thất vọng.

Thách thức trong việc giành ủng hộ của phe Cộng hòa

Các trợ lý của Nhà Trắng cho biết, chương trình nghị sự chính sách họ dự định thúc đẩy trong những tháng tới đã thu hút sự quan tâm của cử tri thuộc cả hai đảng. Họ tin, các nghị sĩ Cộng hòa trong quốc hội cuối cùng có thể phải ủng hộ chương trình nghị sự đó vì cử tri của mình.

Kết quả thăm dò dư luận ban đầu về sự tín nhiệm của cử tri với ông Biden hé lộ đó sẽ là thách thức. Theo khảo sát tiến hành hồi giữa tháng 2 của Reuters/Ipsos, khoảng 56% người Mỹ hài lòng với màn thể hiện của tân tổng thống, nhưng tỉ lệ này ở các cử tri Cộng hòa chỉ là 20%.

Niềm hy vọng của Nhà Trắng về sự ủng hộ lưỡng đảng nằm ở một kế hoạch cơ sở hạ tầng, vẫn đang trong giai đoạn thai nghén và dự kiến sẽ vượt quá quy mô, phạm vi và chi phí của dự luật kích thích kinh tế trị giá gần 1.900 tỷ USD.

Kế hoạch này gần như chắc chắn sẽ làm tăng thâm hụt ngân sách cũng như đòi hỏi việc tăng thuế, những biện pháp dự kiến sẽ làm dấy lên sự phản đối. Theo một số nguồn thạo tin, kế hoạch nhiều khả năng cũng gắn với các biện pháp nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và đề xuất của ông Biden về các khoản trợ cấp cho đại học.

Quá trình chắp nối các mảnh ghép chính sách trên sẽ rất cam go nếu Tổng thống Biden không có trong tay đủ đội ngũ trợ lý cấp cao như mong muốn, kể cả Neera Tanden, người ông đề cử làm giám đốc ngân sách. Việc phê chuẩn bổ nhiệm Tanden đang vấp phải sự phản đối của Thượng nghị sĩ Dân chủ Joe Manchin, quan chức cũng không tán thành việc đưa mức lương tối thiểu vào dự luật giải cứu kinh tế.

Tuy nhiên, kỳ vọng của phe cánh tả đối với Tổng thống Biden vẫn cao khi chính quyền của ông tỏ ra "táo bạo và mạnh mẽ" lúc khởi đầu.

Tuấn Anh

Tổng thống Biden công khai bỏ chính sách 'Mỹ trên hết' của ông Trump

Tổng thống Biden công khai bỏ chính sách 'Mỹ trên hết' của ông Trump

Các phát biểu mới nhất của tân Tổng thống Joe Biden cho thấy ông đang tìm cách từ bỏ các chính sách "nước Mỹ trên hết" của người tiền nhiệm Donald Trump.

Những thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại của ông Biden

Những thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại của ông Biden

Tân Tổng thống Joe Biden tuyên bố "nước Mỹ đã trở lại" và ngoại giao sẽ khôi phục vị thế trung tâm trong chính sách ngoại giao của chính quyền mới.

tin nổi bật

Lỗ hổng chiến lược của các nước lớn nhìn từ chiến sự Nga-Ukraine

Cựu trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách vấn đề an ninh quốc tế mới đây đã đưa ra nhận định về những vấn đề trong chiến lược của các cường quốc như Mỹ, Nga, Trung Quốc từ cuộc chiến ở Ukraine.

Mỹ có còn là nền kinh tế số 1 thế giới sau xung đột Nga - Ukraine?

Khi các đối tác lâu năm của Mỹ như Ảrập Xêút và Israel cân nhắc việc sử dụng đồng Nhân dân tệ nhiều hơn, điều đó dường như ám chỉ ngay cả các đồng minh của Washington cũng sẽ để ngỏ mọi lựa chọn.

NATO và mối lo về khu vực cận kề Nga ở Đông Âu

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngày càng lo lắng cho an nguy của các nước thành viên ở Đông Âu, khu vực cận kề Nga trước các mối đe dọa đang gia tăng.

Ấn Độ - Ẩn số lớn với phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga

Phương Tây muốn Ấn Độ là đối tác chiến lược, trong khi Nga coi nước này là đồng minh kinh tế. Bất chấp sự lôi kéo của Mỹ và các đồng minh trong cuộc đối đầu với Nga, Ấn Độ vẫn nhất quyết không chọn bên.

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.