Mô hình chính quyền 2 cấp ở Ninh Bình đang cho thấy kết quả trực tiếp thông qua các chỉ số điều hành. Tỉnh cũng thực hiện việc rút ngắn thủ tục, khơi thông nguồn tài chính, tạo môi trường minh bạch thu hút dự án đầu tư công nghệ cao.
Lời tòa soạn:
Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 vừa truyền đi một quyết tâm chiến lược: Tinh gọn bộ máy, vận hành thông suốt chính quyền địa phương 2 cấp để kiến tạo bệ phóng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Thực tế cho thấy, rào cản lớn nhất của kinh tế địa phương thường nằm ở sự chia cắt không gian và thủ tục hành chính phức tạp. Việc áp dụng chính quyền 2 cấp chính là giải pháp tái cấu trúc bộ máy, chuyển phương thức điều hành từ "quản lý" sang "kiến tạo". Khi thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn, môi trường đầu tư sẽ trở nên minh bạch, giúp doanh nghiệp nhanh chóng đưa nguồn vốn vào sản xuất.
Tuyến bài dưới đây phân tích cách các địa phương đang hiện thực hóa chủ trương này, lấy hiệu quả của bộ máy hành chính làm lực kéo trực tiếp để đạt được các chỉ số tăng trưởng kinh tế đột phá.
Hiệu quả thực tế từ bộ phận một cửa cấp cơ sở
Đúng 9h, tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công phường Thành Nam, ông Phạm Văn Thể bước vào "Cửa số 1" để thực hiện thủ tục liên quan đến lĩnh vực đất đai.
Không có cảnh xếp hàng rồng rắn hay ôm đồm nhiều loại giấy tờ bản cứng. Tại quầy, toàn bộ thông tin của ông được cán bộ công chức tiếp nhận và số hóa trực tiếp lên hệ thống phần mềm. Chỉ trong một thời gian ngắn, quy trình tiếp nhận hoàn tất.
Người dân được giải quyết thủ tục hành chính tại phường Thành Nam nhanh chóng, thuận tiện. Ảnh: Trọng Tùng
Câu chuyện giao dịch hành chính diễn ra trơn tru của ông Thể là một lát cắt tiêu biểu cho sự chuyển đổi phương thức vận hành bộ máy tại Ninh Bình hậu sáp nhập.
Phường Thành Nam có diện tích tự nhiên chỉ 16,03km2, quy mô dân số 30.830 người, xếp gần cuối tỉnh về diện tích. Tuy nhiên, bằng việc áp dụng triệt để nền tảng số vào quy trình giải quyết thủ tục, dữ liệu năm 2025 cho thấy đơn vị này đã vươn lên đứng thứ nhất trong tổng số 129 xã, phường của tỉnh về chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Kết quả này được minh chứng bằng một khối lượng công việc đã được xử lý trên thực tế. Từ ngày 1/7/2025 đến hết tháng 1/2026, bộ phận hành chính của phường Thành Nam tiếp nhận 6.173 hồ sơ thuộc các lĩnh vực phức tạp như đất đai, xây dựng, hộ kinh doanh.
Trong đó, 6.172 hồ sơ được giải quyết trả đúng hạn (đạt tỷ lệ 99,98%). Toàn bộ 100% hồ sơ được số hóa và thanh toán trực tuyến; 90% được lưu kho điện tử, tạo ra một cơ sở dữ liệu đồng bộ, dễ dàng tra cứu.
Lãnh đạo UBND phường Thành Nam kiểm tra, giám sát việc giải quyết thủ tục hành chính. Ảnh: Trọng Tùng
Việc xử lý nhanh thủ tục không chỉ làm hài lòng người dân mà còn giải phóng các khối tài sản đang nằm chờ giấy tờ. Nhờ sự khơi thông này, phường đã hoàn thiện ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho 16 trường hợp tồn đọng và chuyển mục đích sử dụng đất 7 trường hợp.
Chỉ riêng nghiệp vụ hành chính này đã trực tiếp đưa các diện tích đất vào lưu thông hợp pháp, thu nộp về ngân sách nhà nước hơn 4,4 tỷ đồng. Sự minh bạch trong thủ tục thúc đẩy các hoạt động kinh tế, kinh doanh trên địa bàn nhộn nhịp hơn, đưa tổng thu ngân sách của phường tính đến tháng 11/2025 cán mốc 153,4 tỷ đồng (vượt 142,4% kế hoạch tỉnh giao).
Giải pháp khơi thông dòng vốn FDI
Sự vận hành trơn tru từ cấp cơ sở lên đến cấp tỉnh không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà là sự phản ánh trực tiếp năng lực thực thi chương trình hành động của UBND tỉnh Ninh Bình. Sự kiện sáp nhập 3 địa phương cũ đặt ra áp lực lớn: Bộ máy hành chính phải ngay lập tức đồng bộ hóa hệ thống dữ liệu cho hàng triệu người dân và hàng vạn doanh nghiệp mà không được phép để xảy ra tình trạng đứt gãy.
Trung tâm hành chính tỉnh Ninh Bình tại phường Hoa Lư. Ảnh: Trọng Tùng
Bám sát các giải pháp trọng tâm trong Chương trình hành động, tỉnh Ninh Bình đã kiến tạo Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh với bộ não quản lý tập trung theo mô hình 2 cấp, duy trì 3 điểm tiếp nhận tại Hoa Lư, Phủ Lý và Nam Định. Khâu đột phá chiến lược được xác định rõ: Lấy ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm phương thức trọng tâm để san phẳng rào cản hành chính.
Tính đúng đắn của các giải pháp này lập tức được đo lường bằng kết quả thực tiễn. Thống kê trong 2 tháng đầu năm 2026, hệ thống của Trung tâm đã tiếp nhận 82.851 hồ sơ. Bằng việc đẩy mạnh phương thức nộp trực tuyến (đạt tỷ lệ 90,32%), bộ máy đã xử lý hoàn thành đúng hạn 81.520 hồ sơ.
Nhà máy dệt nhuộm Top Textiles thuộc Tập đoàn Toray (Nhật Bản) có tổng mức đầu tư 203 triệu USD, nằm trong tại KCN Dệt may Rạng Đông - Aurora IP. Ảnh: Trọng Tùng
Trong thu hút đầu tư, thời gian là chi phí cơ hội. Việc giải quyết thủ tục đăng ký kinh doanh, cấp phép đầu tư được rút ngắn đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư sớm đưa dự án vào triển khai thực tế.
Hệ quả của quy trình hành chính minh bạch phản ánh trực tiếp lên bảng số liệu kinh tế vĩ mô: Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) của tỉnh trong 2 tháng đầu năm 2026 tăng 36,29% so với cùng kỳ. Đặc biệt, sản lượng các mặt hàng công nghệ mũi nhọn có tỷ lệ tăng đột biến, trong đó máy tính xách tay tăng 517,1%, linh kiện camera tăng 26,7%.
Công nhân vận hành dây chuyền máy móc sản xuất hiện đại trong nhà máy ở Ninh Bình. Ảnh: Trọng Tùng
Môi trường hành chính thông thoáng là cơ sở cốt lõi để Ninh Bình giữ chân dòng vốn ngoại, thu hút thành công 84 dự án FDI mới với tổng vốn đăng ký 979 triệu USD trong năm 2025.
Việc đẩy nhanh thủ tục pháp lý để khởi công Khu công nghiệp Hải Long (VSIP Nam Định) quy mô 180ha, tổng vốn 2.200 tỷ đồng tiếp tục tạo thêm dư địa hạ tầng công nghiệp. Chuỗi cung ứng đi vào hoạt động ổn định đã góp phần đưa tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa toàn tỉnh năm 2025 đạt kỷ lục 51,36 tỷ USD.
Tầm nhìn chiến lược: Tăng trưởng hai con số trên nền tảng xanh và di sản
Quy mô kinh tế 342.000 tỷ đồng và động lực tăng trưởng 10,65% của tỉnh Ninh Bình mới không đơn thuần là những con số cộng dồn mang tính thời điểm. Đằng sau những chỉ số đó là một tầm nhìn chiến lược dài hạn, nơi kịch bản tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 được đặt trên một nền tảng phát triển bền vững và đa giá trị.
Một góc Khu kinh tế Ninh Cơ. Ảnh: Trọng Tùng
Sự toàn diện này thể hiện rõ trong việc quy hoạch phân bổ không gian. Cực tăng trưởng phía Nam - Khu kinh tế Ninh Cơ được định hướng chuẩn mực theo mô hình "Khu kinh tế xanh – Đô thị thông minh".
Đồ án quy hoạch đặt ra giới hạn cứng về việc thiết lập các vành đai bảo vệ môi trường, vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung để bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái vùng cửa sông, biến nơi đây thành một trung tâm công nghiệp phụ trợ, hậu cần và du lịch sinh thái chất lượng cao.
Đảo Chùa Vàng tọa lạc giữa hồ Núi Lớ (phường Hoa Lư) là điểm đến hấp dẫn, được đông đảo du khách trong và ngoài nước lựa chọn khi đến Ninh Bình. Ảnh: Trần Nghị
Song song với việc mở rộng không gian công nghiệp, Chương trình hành động của tỉnh dành nguồn lực và cơ chế đặc thù để phát huy vị thế của khu vực Hoa Lư. Tại đây, định hướng phát triển không chạy theo các chỉ số công nghiệp, mà xác định rõ vai trò của một cực đô thị di sản, tập trung nguồn lực bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử và cảnh quan thiên nhiên mang tầm quốc tế.
Bằng việc khép kín mạng lưới hạ tầng vật lý và vận hành thông suốt cỗ máy chính quyền 2 cấp thông qua các giải pháp quyết liệt từ chương trình hành động cụ thể, tỉnh Ninh Bình đang kiến tạo mô hình phát triển toàn diện.
Ở đó, sức mạnh của công nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển xanh và chiều sâu của một cực đô thị di sản thiên niên kỷ được dung hợp trọn vẹn. Thể chế thông thoáng và định hướng rõ ràng đã trở thành lực kéo mạnh mẽ nhất, đưa cực tăng trưởng Đồng bằng sông Hồng bước vào chu kỳ bứt tốc.
Cách Ninh Bình giải quyết hơn 82.000 hồ sơ để khơi thông nguồn lực đầu tư là lát cắt tiếp theo minh chứng cho hiệu quả của mô hình chính quyền 2 cấp. Mời độc giả đón đọc bài tiếp theo: Giải nén không gian, cỗ máy 342.000 tỷ đồng ở Ninh Bình bứt tốc 'hai con số'