Lý do khiến Đức Quốc xã tấn công vào Ba Lan

Sau khi Adolf Hitler lên nắm quyền tại Đức, mối quan hệ giữa Đức và Ba Lan ngày càng xấu đi, nhất là khi sức mạnh quân sự Đức gia tăng.

Trùm phát xít Hitler đã đề ra nhiều kế hoạch lớn, trong đó có việc bành trướng về phía đông, cụ thể là Ba Lan và Liên Xô.

Trước tình thế này, Ba Lan chủ trương liên minh với Pháp để chống lại Đức, thế nhưng Pháp lại tỏ ra thờ ơ.

Đây là lí do khiến Thủ tướng Ba Lan Jozef Pilsudski quyết định đàm phán với Đức, và ngày 26/1/1934, hai nước ký Hiệp ước không xâm phạm lẫn nhau; Ba Lan trở thành quốc gia đầu tiên thiết lập liên minh với nhà nước Đức Quốc xã. Bản Hiệp ước được coi là đã góp phần mở đường cho những bước đi tiếp theo của Hitler.

{keywords}
Quân Đức tấn công thủ đô Warsaw, Ba Lan năm 1939. Ảnh: Wikipedia

Năm 1938, sau khi ký với Anh-Pháp Hiệp ước Munich, Đức đem quân chiếm đóng Tiệp Khắc. Ngay sau đó, Ba Lan cũng đem quân vào vùng Teschen của Tiệp Khắc, vùng lãnh thổ mà họ đã có tranh chấp với Tiệp Khắc năm 1919. Đây là vùng lãnh thổ rộng gần 1.700km2 với 228.000 dân, trong đó có 133.000 người Séc.

Tuy nhiên sau đó, mối quan hệ giữa Đức và Ba Lan ngày càng xấu đi, nhất là khi sức mạnh quân sự của Đức ngày càng gia tăng. Đức muốn thiết lập một đường biên giới mới với Ba Lan nhằm đưa vùng Đông Phổ trở lại với nước Đức.

Vùng này vốn bị tách rời khỏi nước Đức bởi “Hành lang Ba Lan”, còn gọi là “Hành lang Danzig”-cung cấp cho Ba Lan lối ra biển Baltic, do đó chia phần lớn Đức khỏi Đông Phổ. Đức còn muốn giành quyền kiểm soát thành phố Danzig. Đây vốn là vùng đất của đế quốc Đức, nhưng do Đức thua trận trong Thế chiến I nên chuyển sang thuộc quyền quản lý của Hội Quốc Liên. Từ đầu thập niên 1930, các cuộc tranh chấp và xô xát diễn ra ngày càng thường xuyên giữa người Đức và người Ba Lan sống tại đây.

Đức liên tục đưa ra cho Ba Lan nhiều yêu sách về vùng Danzig trong đó có việc xây dựng một tuyến đường sắt nối Đông Phổ và phần còn lại của nước Đức, chạy ngang qua hành lang Ba Lan. Ba Lan từ chối các yêu sách này vì không tin tưởng vào Đức, cũng như lo sợ sẽ chịu chung số phận với Tiệp Khắc.

Mặt khác, Ba Lan biết rằng không thể đơn phương chống lại Đức nên đã cầu viện đến sự giúp đỡ của Anh và Pháp. Còn Anh-Pháp vào thời điểm đó vẫn tiếp tục đeo đuổi chính sách thoả thiệp với Đức nhằm tránh một cuộc chiến tranh có thể xảy ra.

Nhưng trước sức ép chính trị dữ dội cộng với những lo sợ trước sự bành trướng của Đức nên hai nước này đã quyết định cô lập Đức, bằng cách tạo ra một khối liên minh với Ba Lan, Latvia, Litva, Estonia, Romania, đồng thời  tuyên bố về sự đảm bảo của cả Anh và Pháp đối với nền độc lập Ba Lan.

Hành động này của Anh-Pháp khiến Hitler vô cùng giận dữ, và mối quan hệ thân thiện giữa Đức và Ba Lan chính thức kết thúc vào ngày 28/4/1939 khi Đức tuyên bố xoá bỏ Hiệp ước không xâm phạm lẫn nhau ký năm 1934.

Ngày 10/5/1939, Hiệp định tương trợ Pháp-Ba Lan được ký kết. Sau đó, ngày 25/8, Hiệp định tương trợ lẫn nhau giữa Anh và Ba Lan ra đời. Trong khi đó, cuộc đàm phán của Anh-Pháp với Liên Xô nhằm đối phó với Đức bị trì hoãn và kéo dài mà không thu được kết quả do sự nghi kỵ lẫn nhau giữa các bên, đặc biệt là thái độ lừng chừng của Anh.

Trong tình hình đó, Đức rốt ráo tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình với Liên Xô. Kết quả, Hiệp ước không xâm phạm Xô-Đức được ký kết ngày 23/8 tại Moscow, trong đó Liên Xô chấp nhận vai trò trung lập trong cuộc xung đột Đức-Ba Lan. Đổi lại, Liên Xô được thu hồi vùng Tây Belarus, Tây Ukraina bị Ba Lan chiếm năm 1921 và được quyền có ảnh hưởng đối với Phần Lan, Estonia, Litva, Latvia, Bessarabia.

Ngày 29/8, Đức trao cho Ba Lan tối hậu thư với yêu sách đòi Danzig trở lại và xoá bỏ "Hành lang Ba Lan". Chính phủ Ba Lan thẳng thừng từ chối. Ngày 30/8, hải quân Ba Lan tiến hành chiến dịch Peking, di tản hạm đội của mình đến Anh để tránh bị hải quân Đức bao vây phong tỏa.

Cùng ngày, Ba Lan ra lệnh tổng động viên quân đội. Tuy nhiên, dưới sức ép của Pháp vốn vẫn hy vọng vào một giải pháp ngoại giao, đã phải thu hồi lệnh trên mà không biết rằng Đức đã hoàn thành tổng động viên và tập trung quân để đánh vào Ba Lan.

Đêm 31/8/1939, một đơn vị quân Đức mặc sắc phục Ba Lan tấn công vào trạm phát thanh tại thành phố biên giới Gleiwitz thuộc Thượng Silesia rồi dùng tiếng Ba Lan loan báo "Thời điểm thanh toán người Đức đã đến". Hitler ngay lập tức lấy cớ nước Đức bị tấn công, đã ra lệnh tấn công Ba Lan vào rạng sáng hôm sau, 1/9/1939.

Nguyên Phong

Số phận của những tư lệnh phương diện quân Liên Xô đầu tiên

Số phận của những tư lệnh phương diện quân Liên Xô đầu tiên

Chúng ta hãy cùng tìm hiểu số phận bi đát của các tư lệnh phương diện quân (PDQ) Liên Xô đầu tiên trong Thế chiến Hai.

Bí mật về nhân chứng sống tại tòa án xử phát xít

Bí mật về nhân chứng sống tại tòa án xử phát xít

Ngày 20/11/1945, Tòa án quốc tế Nurnberg bắt đầu xét xử 25 tên trùm phát xít Đức vì tội ác chống lại loài người trong Thế chiến thứ Hai.

tin nổi bật

CLB dành cho đàn ông béo - biểu tượng của địa vị xã hội Mỹ đầu thế kỷ 20

Vào đầu thế kỷ 20 ở Mỹ, các câu lạc bộ dành cho những người đàn ông béo thuộc tầng lớp thượng lưu bắt đầu trở nên phổ biến.

Vì sao cảnh sát Italia mất 30 năm mới tìm ra nơi lẩn trốn của ‘bố già cuối cùng’?

Cảnh sát Italia mất 30 năm mới tìm ra nơi lẩn trốn của Matteo Messina Denaro, kẻ được mệnh danh là ‘bố già cuối cùng', dù hắn sống cách nhà mẹ đẻ không xa.

Những vụ tai nạn máy bay thảm khốc xảy ra ở Nepal

Những vụ tai nạn máy bay khiến nhiều người chết không phải là chuyện hiếm ở Nepal, nơi tọa lạc của 8 trong tổng số 14 ngọn núi cao nhất thế giới.

Mánh khóe ‘dùng quyền lực đổi tiện nghi’ của cựu Thứ trưởng Trung Quốc

Khi còn công tác tại Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây ở miền nam Trung Quốc trong thập niên 1990, quan tham Lý Kim Tảo đã coi việc nhận hối lộ là “chuyện vặt”.

Bản án dành cho 'kẻ ăn thịt người' gây tranh cãi hơn 30 năm tại Nhật Bản

Sau hơn 30 năm, bản án dành cho Sagawa Issei - "kẻ ăn thịt người ở Kobe" vẫn gây ra tranh cãi tại Nhật Bản. Không những không bị pháp luật trừng trị, hắn còn trở nên nổi tiếng.

Hai quan tham Trung Quốc nối tiếp nhau lũng đoạn cả thành phố

Trong gần 9 năm, Cung Vũ Sinh và Lý Tiến Quốc đã thao túng hai lĩnh vực chính trị và kinh tế của thành phố Lâu Để ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc.

Câu chuyện đau buồn đằng sau bức ảnh người mẹ rao bán con

Đằng sau bức ảnh người mẹ trẻ xấu hổ lấy tay che mặt và 4 đứa con của cô ngồi túm tụm với nhau ở gần một tấm biển lớn rao bán trẻ em là cả một câu chuyện dài.

Quan tham Trung Quốc mua biệt thự cho cháu nội mới vài tuổi

Từ việc giúp các doanh nghiệp thực hiện giao dịch mờ ám, quan tham Trung Quốc Trương Tân Khởi có tiền mua biệt thự cho các cháu dù chúng mới có vài tuổi.

Thủ đoạn ‘kéo bè, kết cánh’ để thăng tiến của cựu Bộ trưởng Tư pháp Trung Quốc

Theo Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc (CCDI), cựu Bộ trưởng Tư pháp Phó Chính Hoa đã gia nhập vào một nhóm quan tham để phục vụ mục tiêu chính trị của bản thân.

Nơi đặc biệt ở Kharkiv giúp binh lính Ukraine hồi phục giữa các trận đánh

Ngồi trên những chiếc ghế bành êm ái trong căn phòng thiếu sáng, thoang thoảng mùi hoa oải hương và nhựa thông, các binh sĩ Ukraine hít thở sâu khi nhắm mắt và nghe nhạc thiền.

Quan tham Trung Quốc nghỉ hưu vẫn kiếm chác không ngừng

Dù đã nghỉ hưu vào tháng 3/2018, nhưng cựu Cục trưởng Cục Lương thực quốc gia Trung Quốc Từ Minh vẫn dùng sức ảnh hưởng và nhiều mối quan hệ trước đây để vơ vét tiền bạc.

Quan tham Trung Quốc có 4 chiếc tủ chứa đầy tiền, gần chục xe sang

Chỉ với vài ba câu nói, cựu Bí thư đảng ủy kiêm Chủ tịch công ty Quản lý tài sản Hoa Dung (Trung Quốc) Lại Tiểu Dân đã được chủ doanh nghiệp tặng một căn hộ cao cấp.

Khối tài sản phi pháp trong biệt viện của cựu bí thư tỉnh ở Trung Quốc

Cơ quan điều tra tham nhũng Trung Quốc bất ngờ khi chứng kiến số tài sản phi pháp được cựu Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam Tần Quang Vinh cất trong biệt viện rộng 1.600m2.

Những vụ giải cứu trẻ em rơi xuống giếng sâu trên thế giới

Trong năm 2022, chính phủ Ấn Độ và Morocco đã thực hiện rất nhiều nỗ lực để giải cứu những trẻ em bị kẹt trong giếng sâu.

Cách thức hối lộ ‘có một không hai’ của cựu Chủ tịch tập đoàn rượu Mao Đài

Thay vì hối lộ tiền hay vàng, cựu Chủ tịch Tập đoàn Mao Đài Viên Nhân Quốc đã chuyển quyền kinh doanh 4 cửa hàng rượu cho người thân của quan chức cấp cao.