Sáng 29/10, lễ khai mạc Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ III về Mật mã và An toàn thông tin (VCRIS 2026) diễn ra tại Học viện Kỹ thuật Mật mã.

Trong năm thứ ba được tổ chức, VCRIS tiếp nhận 106 bài báo đăng ký, trong đó có 27 công trình nghiên cứu quy tụ sự tham gia của các chuyên gia và đồng tác giả quốc tế đến từ Mỹ, Italia, Đức, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Senegal và Malaysia. 

29102026 GS Nguyen Hieu Minh.jpg
GS. Nguyễn Hiếu Minh, Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật Mật mã, Trưởng ban tổ chức VCRIS 2026 phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Theo GS. Nguyễn Hiếu Minh, Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật Mật mã, Trưởng ban tổ chức VCRIS 2026, chất lượng của các bài báo VCRIS được cải thiện qua từng năm, thể hiện qua một cột mốc quan trọng: nhiều công trình trong kỷ yếu VCRIS 2025 được chỉ mục thành công trên hệ thống Scopus, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Thông tin thêm về hội thảo, PGS.TS Bùi Thu Lâm, Học viện Kỹ thuật Mật mã, Trưởng ban Chương trình VCRIS 2026 chia sẻ, ngoài các phân ban truyền thống từ các năm 2024 và 2025, hội thảo có thêm phân ban mới: Công nghệ An ninh mới nổi nhằm giải quyết các thách thức công nghệ mới, tiêu biểu như trí tuệ nhân tạo (AI) hay truyền thông lượng tử. 

Lần đầu tiên, chương trình bổ sung một phiên công nghiệp nhằm giới thiệu các giải pháp công nghệ ứng dụng trong mật mã học.

Tại 9 phiên kỹ thuật trong hai ngày (29-30/10), các báo cáo được trình bày bao trùm nhiều lĩnh vực: mật mã hậu lượng tử (PQC), phân tích kênh kề, bảo mật dựa trên AI. Đáng chú ý, 42% bài báo cáo liên quan đến AI, bên cạnh các chủ đề như phân tích mã độc, phát hiện xâm nhập, nhận diện kỹ thuật giả mạo deepfake, tin giả, tin sai lệch, bảo mật mô hình ngôn ngữ lớn, mật mã khối, bảo mật phần cứng.

Trước đó, trong phát biểu khai mạc, GS. Nguyễn Hiếu Minh khẳng định, khi công nghệ số tiếp tục định hình lại thế giới, các vấn đề về an ninh mạng, quyền riêng tư và sự tin cậy ngày càng trở nên cấp thiết. “Mật mã học luôn là nền tảng cốt lõi của kỷ nguyên số, tạo tiền đề cho truyền thông bảo mật, bảo vệ dữ liệu và các dịch vụ số tin cậy”, ông nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, PGS.TS Lê Minh Hà, Viện Nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM) đề cập đến những bước tiến mang tính bước ngoặt trong lịch sử toán học vài tháng qua, "mang lại sự phấn khích nhưng cũng không ít lo âu".

Hồi đầu tháng 10, OpenAI gây xôn xao cộng đồng khoa học khi công bố 722 bản thảo với 372 kết quả toán học cụ thể, đồng thời khẳng định đã tạo ra bước tiến lớn đối với hàng trăm vấn đề toán học chưa có lời giải chứng minh. Dẫu vậy, chỉ 24 giờ sau khi công bố, công ty này buộc phải thu hồi ba bài viết do xuất hiện lỗi sai trong lập luận và phải điều chỉnh lại nội dung của 14 bản thảo khác.

Dẫn lại nhận định “Chúng ta đang chuyển đổi từ kỷ nguyên khan hiếm chứng minh sang kỷ nguyên dư thừa chứng minh” của GS Terence Tao - một trong những nhà toán học đương đại kiệt xuất nhất, ông Lê Minh Hà dự báo ngày càng nhiều định lý mới sẽ xuất hiện, cũng như ngày càng nhiều đòn tấn công vào các tiêu chuẩn mật mã hiện tại.

Theo PGS, toán học và mật mã cần hợp tác chặt chẽ trong nỗ lực học thuật tập thể, cùng phân tích, thấu hiểu và kiểm chứng tất cả kết quả mới. Vì thế, “hội thảo lần này trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Đây là điểm giao thoa giữa toán học và mật mã học, giữa lý thuyết và thực tiễn, giữa các nhà khoa học Việt Nam và quốc tế để cùng chuẩn bị đối mặt với những thách thức từ cuộc cách mạng sắp tới”.

Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ III về Mật mã và An toàn thông tin (VCRIS 2026) diễn ra trong 2 ngày 29 và 30/10 tại Hà Nội

VCRIS 2026 do Học viện Kỹ thuật mật mã chủ trì tổ chức dưới sự chỉ đạo của Ban Cơ yếu Chính phủ, cùng sự phối hợp của Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM), Câu lạc bộ các Khoa-Trường-Viện Công nghệ thông tin-Truyền thông Việt Nam (FISU Việt Nam) và Tạp chí An toàn thông tin (ISJ).

Hội thảo là diễn đàn trao đổi học thuật, công bố kết quả nghiên cứu và thúc đẩy hợp tác giữa các nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong lĩnh vực mật mã, an toàn thông tin và các công nghệ bảo mật mới nổi.

Chương trình tập trung vào 5 nhóm chủ đề: mật mã lý thuyết và mật mã hậu lượng tử; mật mã ứng dụng và bảo vệ quyền riêng tư; an toàn hệ thống và an ninh mạng; an ninh dựa trên trí tuệ nhân tạo và phân tích mối đe dọa; các công nghệ an ninh mới nổi.

Những nội dung này gắn với các vấn đề đang đặt ra đối với hoạt động bảo đảm an toàn thông tin. Sự phát triển của máy tính lượng tử thúc đẩy nghiên cứu các thuật toán mật mã có khả năng chống lại những phương thức tấn công mới.

Cùng với đó, việc mở rộng hệ thống số, điện toán đám mây, thiết bị kết nối và dịch vụ trực tuyến làm gia tăng nhu cầu bảo vệ dữ liệu, quyền riêng tư và tính toàn vẹn của hệ thống.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, các phiên trao đổi hướng tới khả năng ứng dụng công nghệ để phát hiện, phân tích và ứng phó với các mối đe dọa, đồng thời quan tâm đến bảo vệ dữ liệu, độ tin cậy của mô hình và an toàn cho các hệ thống sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Một điểm nhấn của hội thảo là bốn báo cáo chuyên sâu, gồm hai báo cáo chính, một báo cáo mời và một báo cáo công nghiệp, với sự tham gia của các chuyên gia đến từ Singapore, Hàn Quốc và Liên bang Nga.

Hai báo cáo chính sẽ do Giáo sư Anupam Chattopadhyay, Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) và Giáo sư Hyung Tae Lee, Đại học Chung-Ang (Hàn Quốc) trình bày. Ông Sergey Dmitrievich Erokhin, Hiệu trưởng Đại học Kỹ thuật Truyền thông và Tin học Moskva (Liên bang Nga) sẽ tham gia với báo cáo mời.