Mẹ không có quyền quyết định toàn bộ tài sản trong di chúc

Ông bà nội tôi sinh được 4 người con, bố tôi là cả, sau đó là 3 cô. Bố mẹ tôi ở cùng nhà ông bà và các cô đã đi lấy chồng. 

Hiện giờ ông nội và bố tôi đã mất, bà nội đã 90 tuổi nhưng còn rất tỉnh táo và minh mẫn nên bà muốn viết di chúc cho 2 anh em thừa kế mảnh đất của ông bà. Tuy nhiên các cô không đồng ý cũng muốn có phần bảo phải chia làm 4. Xin hỏi bà có thể chia như vậy không hay phải theo lời các cô?

{keywords}
Ảnh minh họa

Với mảnh đất của ông bà bạn thì đó được coi là tài sản chung của hai nguời theo Điều 33 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung của vợ chồng:

“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”

Vậy nên, ông bạn mất không để lại di chúc thừa kế, thì phần di sản thừa kế của ông bạn sẽ là 1/2 mảnh đất và được chia theo pháp luật, theo hàng thừa kế căn cứ theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 về người thừa kế theo pháp luật

 “1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, di sản để lại của ông bạn sẽ được chia đều cho tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bạn bao gồm bà của bạn, bố của bạn và 3 người cô. Do bố của bạn đã mất nên phần thừa kế của bố bạn sẽ được thừa kế thế vị theo quy định tại Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015

“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”

Bà của bạn chỉ có quyền đối với phần tài sản của bà bạn trong khối tài sản chung vợ chồng và phần quyền của bà của bạn trong di sản thừa kế của ông bạn, không phải toàn bộ di sản thừa kế của ông bạn. Do đó, bà của bạn chỉ được di chúc đối với phần di sản thừa kế của ông mà bà được chia và 1/2 trong khối tài sản chung của ông là nửa mảnh đất còn lại. Với tài sản của bà bạn thì bà bạn có thể lập di chúc để lại cho bạn. Tại Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 quy định về di chúc hợp pháp như sau:

“1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.”.

Như vậy, theo quy định trên, để di chúc được coi là hợp pháp thì người lập di chúc phải có quyền về tài sản và khi lập di chúc phải còn minh mẫn, không bị lừa dối, đe doạ.

Vậy, để lập di chúc hợp pháp bà của bạn có thể lập di chúc bằng văn bản, công chứng tại phòng công chứng.

Luật sư Phạm Thị Bích Hảo, Công ty luật TNHH Đức An, Thanh Xuân, Hà Nội.

Bạn đọc muốn gửi các câu hỏi thắc mắc về các vấn đề pháp luật, xin gửi về địa chỉ banbandoc@vietnamnet.vn (Xin ghi rõ địa chỉ, số điện thoại để chúng tôi tiện liên hệ)

Ban Bạn đọc

Thủ tục đăng ký hộ khẩu Hà Nội

Thủ tục đăng ký hộ khẩu Hà Nội

Chúng tôi đang sinh sống ở Hoài Đức, đã xây nhà và làm sổ đỏ. Vậy chúng tôi có thể làm hộ khẩu Hà Nội, để vợ tôi làm chủ hộ được không?

tin nổi bật

Sang tên đất cho nhà hàng xóm

Nhà tôi và nhà hàng xóm muốn sang tên đổi đất cho nhau, diện tích trên sổ của hai bên có chênh lệch một ít, bên tôi là 125m2 còn bên kia 122m2. Hai thửa không gần nhau. Vậy hai bên có thể làm chuyển đổi theo hình thức nào?

Đất đã cho cháu trai có đòi lại được không?

Ông nội tôi mất không để lại di chúc. Bà cho anh trai tôi (cháu của bà) đất, anh tôi đã xây nhà ở được 3 năm. Nay bà nghe lời các cô (con gái bà), kiện đòi lại anh tôi đất. Như vậy anh tôi có phải phá nhà không?

Tranh chấp khiếu kiện đất đai vẫn nóng

Nửa cuối tháng 6 tình hình khiếu kiện đất đai, nhà cửa vẫn nóng. Ngoài ra, hiện tượng các cơ quan chức năng chậm giải quyết kiến nghị của người dân vẫn thường xuyên xẩy ra

Thủ tục tách thửa đất tại quận Đống Đa

Xin hỏi Luật sư, thủ tục tách thửa đất tại quận Đống Đa (Hà Nội) như thế nào?

Con đường có nhiều tấm chắn rác bị mất

Báo VietNamNet vừa nhận được phản ánh của bạn đọc Đặng Đức về việc một đoạn đường trên địa bàn phường Linh Trung, TP Thủ Đức bị mất nhiều tấm chắn rác, gây ảnh hưởng đến hệ thống tiêu thoát nước.

Thời hiệu chia thừa kế

Trường hợp hai vợ chồng lần lượt qua đời năm 1987 và 2010 để lại một mảnh đất không có di chúc, con gái cả hiện sống trên mảnh đất đó. Nay 3 người con còn lại muốn khởi kiện để chia đất có được không? Thời hiệu khởi kiện được tính thế nào?

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài có được nhận tặng cho đất nông nghiệp

Vợ chồng tôi có 1 người con hiện đang định cư ở nước ngoài, cháu hiện tại mang quốc tịch Đức. Chúng tôi muốn tặng cho cháu một mảnh đất vườn thì cần làm thủ tục gì thưa Luật sư?

Một công trình để dân chờ khiếu kiện nhiều lần

Công trình khu cao ốc căn hộ tại phân khu 11 B, Nguyễn Hữu Thọ, xã Phước Kiến, huyện Nhà bè, không thực hiện cam kết để người dân khiếu nại kéo dài…

Mua bán nhà hai giá

Xin hỏi luật sư, mua bán nhà hai giá là gì? Những rủi ro khi tiến hành giao dịch này?

Rủi ro khi mua đất lúa chờ lên thổ

Tôi có 1 miếng đất ONT (đất ở tại nông thôn) có diện tích 260m2 tại Xuân Lộc, Đồng Nai. Trong đó có 100m2 đất thổ cư và 160m2 đất CLN (đất trồng cây lâu năm) đã được cấp giấy chứng nhận QSD.

Con rể tặng cho bố mẹ vợ nhà đất được miễn lệ phí trước bạ

Con rể tặng cho bố mẹ vợ nhà đất thì có phải nộp thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ hay không?

Thủ tục mua đất đang thế chấp tại ngân hàng

Chủ sử dụng đất nói đến ngày hai bên ra công chứng thì tôi đưa họ hết số tiền còn lại để họ lấy bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ra, khi ấy hai bên sẽ ra ngay VPCC để ký hợp đồng chuyển nhượng.

Khiếu kiện đất đai vẫn nóng

Trong tháng, khiếu kiện về đất đai nhà cửa vẫn nổi lên. Có những trường hợp vô cớ cắt đất cho người khác khi gia đình họ có đầy đủ giấy tờ, đất đai hợp pháp không tranh chấp.

Trường hợp tạm hoãn xuất cảnh

Tôi không còn là người đại diện pháp luật cho công ty, tôi có bị cấm xuất cảnh không?

Ly hôn khi vợ đang mang thai

Pháp luật quy định như thế nào trong trường hợp người vợ đang mang thai ly hôn?