Mẹ không có quyền quyết định toàn bộ tài sản trong di chúc

Ông bà nội tôi sinh được 4 người con, bố tôi là cả, sau đó là 3 cô. Bố mẹ tôi ở cùng nhà ông bà và các cô đã đi lấy chồng. 

Hiện giờ ông nội và bố tôi đã mất, bà nội đã 90 tuổi nhưng còn rất tỉnh táo và minh mẫn nên bà muốn viết di chúc cho 2 anh em thừa kế mảnh đất của ông bà. Tuy nhiên các cô không đồng ý cũng muốn có phần bảo phải chia làm 4. Xin hỏi bà có thể chia như vậy không hay phải theo lời các cô?

{keywords}
Ảnh minh họa

Với mảnh đất của ông bà bạn thì đó được coi là tài sản chung của hai nguời theo Điều 33 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung của vợ chồng:

“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”

Vậy nên, ông bạn mất không để lại di chúc thừa kế, thì phần di sản thừa kế của ông bạn sẽ là 1/2 mảnh đất và được chia theo pháp luật, theo hàng thừa kế căn cứ theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 về người thừa kế theo pháp luật

 “1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, di sản để lại của ông bạn sẽ được chia đều cho tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bạn bao gồm bà của bạn, bố của bạn và 3 người cô. Do bố của bạn đã mất nên phần thừa kế của bố bạn sẽ được thừa kế thế vị theo quy định tại Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015

“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”

Bà của bạn chỉ có quyền đối với phần tài sản của bà bạn trong khối tài sản chung vợ chồng và phần quyền của bà của bạn trong di sản thừa kế của ông bạn, không phải toàn bộ di sản thừa kế của ông bạn. Do đó, bà của bạn chỉ được di chúc đối với phần di sản thừa kế của ông mà bà được chia và 1/2 trong khối tài sản chung của ông là nửa mảnh đất còn lại. Với tài sản của bà bạn thì bà bạn có thể lập di chúc để lại cho bạn. Tại Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 quy định về di chúc hợp pháp như sau:

“1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.”.

Như vậy, theo quy định trên, để di chúc được coi là hợp pháp thì người lập di chúc phải có quyền về tài sản và khi lập di chúc phải còn minh mẫn, không bị lừa dối, đe doạ.

Vậy, để lập di chúc hợp pháp bà của bạn có thể lập di chúc bằng văn bản, công chứng tại phòng công chứng.

Luật sư Phạm Thị Bích Hảo, Công ty luật TNHH Đức An, Thanh Xuân, Hà Nội.

Bạn đọc muốn gửi các câu hỏi thắc mắc về các vấn đề pháp luật, xin gửi về địa chỉ banbandoc@vietnamnet.vn (Xin ghi rõ địa chỉ, số điện thoại để chúng tôi tiện liên hệ)

Ban Bạn đọc

Thủ tục đăng ký hộ khẩu Hà Nội

Thủ tục đăng ký hộ khẩu Hà Nội

Chúng tôi đang sinh sống ở Hoài Đức, đã xây nhà và làm sổ đỏ. Vậy chúng tôi có thể làm hộ khẩu Hà Nội, để vợ tôi làm chủ hộ được không?

tin nổi bật

Đóng thuế khi tặng cho cổ phần công ty

Tôi muốn tặng cổ phần cho con trai thì có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không? Mức thuế thu nhập cá nhân quy định thế nào? Xin cảm ơn Luật sư.

Dự án không được thông qua vẫn thu hồi đất

Nhiều vụ việc kéo dài gây bức xúc cho bạn đọc, không giải quyết dứt điểm, kéo dài thời gian khiếu kiện là vấn đề nóng nổi lên trong tháng và đặc biệt là nửa cuối tháng 7/2022.

Căn cứ bồi thường, trợ cấp cho người bị tai nạn lao động

Xin luật sư cho tôi biết căn cứ nào để thực hiện bồi thường, trợ cấp và trả cho người lao động nghỉ việc do tai nạn lao động hay bệnh nghề nghiệp?

Cấp lại sổ đỏ cho tài sản chung sau khi đã ly hôn

Bố mẹ tôi ly hôn cách đây 7 năm, nay có một miếng đất muốn xin cấp lại sổ đỏ và bán đi thì có cần mẹ tôi cùng ký tên?

Tranh chấp quyền sử dụng đất khi hàng xóm xây rào

Nhà tôi làm lại hàng rào nhưng hàng xóm sau khi thống nhất lại xảy ra tranh chấp về đất.

Dân chung cư bày cách phân loại rác thải tại nguồn

Thay vì nấu nhiều đồ ăn rồi bỏ đi lãng phí, ta tính toán lại để sao cho không để dư thừa. Đồ vật nào cần thiết thì mới mua, đồ không cần thiết mà vẫn còn giá trị sử dụng thì làm sạch, sửa chữa rồi đem tặng cho, từ thiện...

Nan giải vấn nạn xử lý rác thải

Chúng ta cần phải đẩy mạnh quyết tâm đầu tư vào việc xử lý vấn nạn rác thải của quốc gia, bởi nó ảnh hưởng tới rất nhiều mặt: ý thức xã hội, vệ sinh môi trường, chất lượng không khí, cảnh quan sạch đẹp, sức khỏe người dân và đẳng cấp quốc gia.

Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại Bắc Giang

Tôi có một mảnh đất ở Bắc Giang do ông bà để lại và không có giấy tờ đất. Hiện tôi muốn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì thủ tục thực hiện như thế nào?

Xâm lấn di tích quốc gia

Đơn thư trong tháng chủ yếu phản ánh những sai phạm của tổ chức, cá nhân trong việc thực thi những khiếu nại dân sự. Ngoài ra nhiều đơn thư tập trung vào dự án chậm tiến độ bàn giao, gây bức xúc trong dư luận, tạo khiếu kiện kéo dài.

Vợ đang ở nước ngoài, nộp đơn ly hôn ra sao?

Vợ chồng tôi ly hôn nhờ tòa giải quyết phân chia tài sản. Chúng tôi có một mảnh đất 200m2 nhưng hiện tại, vợ cũ lại ở nước ngoài. Vậy tôi cần nộp đơn ly hôn ra sao?

Con riêng vẫn được chia thừa kế

Bố mẹ tôi không có đăng ký kết hôn, tôi là con riêng của bố, mang họ bố. Xin hỏi sau này tôi có được hưởng thừa kế của bố không?

Ly hôn vì chồng bạo hành, vợ muốn được chia nhiều tài sản hơn

Hai vợ chồng có thu nhập ngang nhau, muốn ly hôn do vợ bị chồng bạo hành nhưng không thể tự thoả thuận chia tài sản. Vậy trường hợp này ra Toà vợ có được chia phần hơn không?

Quy định pháp luật về bồi thường thu hồi đất

Huyện tôi sinh sống đang có dự án xây dựng đường liên tỉnh. Trong thông báo thu hồi đất, gia đình tôi bị thu hồi gần hết diện tích căn nhà đang ở. Chúng tôi có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp năm 2010. Xin hỏi quy định pháp luật về bồi thường

Đất thế chấp bất ngờ bị sang tên, đổi chủ

Tôi vay tiền, thế chấp sổ đỏ nhưng không có giấy tờ. Khi mang tiền đi chuộc thì chủ nợ không chịu.

Sang tên đất cho nhà hàng xóm

Nhà tôi và nhà hàng xóm muốn sang tên đổi đất cho nhau, diện tích trên sổ của hai bên có chênh lệch một ít, bên tôi là 125m2 còn bên kia 122m2. Hai thửa không gần nhau. Vậy hai bên có thể làm chuyển đổi theo hình thức nào?