Tôi từng nhớ khi nhìn thấy những người lao động giản đơn, dường như là nhỏ bé yếu ớt ở vùng nông thôn Việt Nam, tôi đã tự hỏi: "Có phải những người như ông đã đánh bại các đế quốc hùng mạnh nhất thế giới, đánh bại quân đội Pháp lừng lẫy?".

{keywords}

Xin giới thiệu bài viết của nhà báo Pháp nổi tiếng César Chelala. Ông từng nhận giải thưởng của Câu lạc bộ Báo chí nước ngoài, là phóng viên của Thời báo Quốc tế Trung Đông.

Có những người trong số ấy, cùng với chiến thắng dưới sự lãnh đạo của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chắc chắn luôn có một vị trí danh dự và đáng được kính trọng.

Cho dù bất cứ có quan điểm nào về chiến tranh Việt Nam, không ai có thể phủ nhận về các chiến thuật du kích của Tướng Giáp đã đánh bại cả quân đội Pháp và Mỹ trong một cuộc chiến kéo dài. Bản thân Tướng Giáp trong một cuộc phỏng vấn của AP cũng cho rằng: “Không một cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc nào lại khốc liệt và tổn thất như cuộc chiến tranh này. Nhưng chúng tôi vẫn chiến đấu vì với Việt Nam không có gì quý hơn độc lập tự do".

Mặc dù Tướng Giáp là giáo viên không được đào tạo quân sự chính quy, nhưng ông đã xây dựng được từ một đội quân du kích thành lực lượng quân đội có hiệu quả cao. Ông nói đùa rằng, ông được đào tạo trong học viện quân sự "bờ bụi". Di sản của ông có lẽ chỉ đứng sau Chủ tịch Hồ Chí Minh - người đã dẫn dắt Việt Nam đi tới độc lập.

Năm 1954, với một đội quân du kích đi dép cao su, Tướng Giáp đã bao vây quân đội Pháp ở Điện Biên Phủ - nơi mà tướng Pháp Henri Navarre đã thiết lập hệ thống phòng thủ vững chắc gọi là tập đoàn căn cứ điểm. Các lực lượng Pháp bao gồm quân đội đến từ nhiều nơi khác nhau của đế quốc Pháp, cả quân đội chuyên nghiệp và đơn vị Lê dương. Việc sử dụng tân binh của Pháp nhằm tránh phong trào phản chiến đang ngày một lan rộng trong nước.

Trong khi phát động các cuộc tấn công nghi binh ở những vùng lân cận, Tướng Giáp (bất chấp thực tiễn quân sự) đã quyết định đưa pháo lên những quả đồi xung quanh cứ điểm Điện Biên Phủ, ở những khu vực được máy bay Pháp bảo vệ kỹ càng. Lệnh cho binh lính đào một hệ thống hào bao vây Pháp, ông bắt đầu chiến dịch Điện Biên Phủ ngày 13/3/1954. Chưa đầy hai tháng sau, ngày 7/5/1954, quân đội Pháp đầu hàng. Đây là một chiến thắng cực kỳ quan trọng dẫn tới nền độc lập của Việt Nam và đẩy nhanh sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân tại Đông Nam Á.

Cuộc chiến 56 ngày đêm là một trong những trận đánh oai hùng của thế kỷ 20. Nó khiến Pháp phải rút quân và dẫn tới sự ra đời Hiệp định Geneva.

Tướng Giáp tiếp tục là vị tổng chi huy quân đội Việt Nam trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông được đánh giá cao trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Sau này, ông mô tả, chiến dịch Mậu Thân là "chiến lược tổng hòa, tích hợp cùng một lúc quân sự, chính trị và ngoại giao". Mặc dù chiến dịch chưa thành công nhưng nó được coi là chiến thắng chính trị quan trọng, thúc đẩy sự nhìn nhận của người dân Mỹ về một cuộc chiến tranh vô nghĩa. Tướng Giáp đã đánh bại hai trong số những quân đội mạnh nhất trên thế giới.

Sau khi Mỹ rút khỏi Việt Nam, Tướng Giáp đã viết rất nhiều về chiến lược và học thuyết quân sự, đồng thời trở thành một nhà hoạt động môi trường tích cực, công khai cảnh báo cái giá phải trả cho công cuộc công nghiệp hóa. Đóng góp của ông cho sự phát triển hòa bình đất nước rất to lớn.

Ông sẽ vẫn mãi là một trong những nhân vật vĩ đại của lịch sử hiện đại Việt Nam.

Thái An (theo Commondreams)