Mỹ - Iran sẽ hóa giải căng thẳng?

An ninh ở Trung Đông dự kiến sẽ là chủ đề lấn át cuộc họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York tuần này, khi hai nhà lãnh đạo Mỹ và Iran phát biểu trước đông đảo các chính khách trên thế giới.

Mỹ và Iran được cho là sẽ đặt ra các quan điểm ganh đua nhau về an ninh ở Trung Đông, với Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến có bài phát biểu vào ngày 24/9, còn Tổng thống Iran Hassan Rouhani phát biểu vào hôm sau đó.

{keywords}
Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Iran.

Căng thẳng hiện vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt ở Trung Đông, nhất là sau vụ tấn công nhằm vào hai cơ sở dầu lửa chủ chốt của Ảrập Xêút, kéo theo cuộc khẩu chiến gay gắt giữa Washington và Tehran. Tuy vậy, lãnh đạo hai nước vẫn chưa từ bỏ hy vọng cho ngoại giao, khi ông Trump khẳng định mình là một người "rất linh hoạt", còn ông Rouhani đang chìa "bàn tay của tình bạn và tình anh em" về phía các láng giềng trong khu vực.

Hôm 22/9, Tổng thống Trump một lần nữa để ngỏ khả năng về một cuộc gặp không dự định với người đồng cấp Iran bên lề hội nghị Đại hội đồng Liên Hợp Quốc(LHQ).

"Chẳng có gì được đưa khỏi bàn làm việc, hoàn toàn, nhưng tôi không có ý định gặp gỡ phía Iran, và như vậy không có nghĩa điều đó sẽ không xảy ra", ông Trump lý giải. "Tôi là một người rất linh hoạt, nhưng chúng tôi không có ý định. Nó không được sắp đặt".

Khi được hỏi liệu có cuộc thảo luận nào giữa Ngoại trưởng Mike Pompeo hoặc một đại diện Mỹ với đoàn đại biểu Iran tại Đại hội đồng LHQ hay không, một quan chức cấp cao Mỹ trả lời "không có kế hoạch nào cả".

Tuy nhiên, nhà báo Christiane Amanpour của CNN viết trên Twitter rằng, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đã trả lời cô trong một cuộc phỏng vấn là Tổng thống Rouhani sẵn sàng gặp ông Trump ở New York trong tuần này, "nếu Tổng thống Trump sẵn sàng làm những điều cần thiết" bằng cách dỡ bỏ cấm vận đổi lấy "giám sát lâu dài các cơ sở hạt nhân của Iran".

"Nhành ô liu luôn ở trên bàn, nhưng chúng tôi vẫn chìa nó ra một lần nữa", Ngoại trưởng Zarif nhấn mạnh thêm, theo tweet của nhà báo Amanpour.

Trong một bài phát biểu được phát sóng truyền hình sớm 22/9 kỷ niệm ngày bắt đầu cuộc chiến Iran – Iraq năm 1980, Tổng thống Rouhani khẳng định Tehran đang chìa "bàn tay của tình bạn và tình anh em" về phía các nước láng giềng để bảo vệ Vùng Vịnh và Eo biển Hormuz – vùng biển sống còn đối với ngành công nghiệp dầu lửa toàn cầu. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo các thế lực nước ngoài hãy "tránh xa" khu vực, vì họ "có thể gây rắc rối và bất an cho người dân của chúng tôi và khu vực của chúng tôi".

Trong khi đó, trong một cuộc phỏng vấn của Đài ABC cùng ngày 22/9, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói Washington muốn cho ngoại giao "mọi cơ hội để thành công". Ông cũng gạt sang một bên những lời đe dọa về sự trả đũa của Mỹ nhằm vào Iran, nhấn mạnh chính quyền Trump "đang nỗ lực hết sức để xem điều này có một kết quả ngoại giao hay không".

"Nhưng đừng phạm sai lầm về nó, nếu chúng tôi không thành công và Iran tiếp tục tấn công theo cách này, tôi tin rằng Tổng thống Trump sẽ đưa ra những quyết định cần thiết để đạt được các mục tiêu của chúng tôi".

Mỹ cáo buộc Tehran tiến hành các vụ không kích phá hủy hai cơ sở dầu lửa Abqaiq và Khurais của Ảrập Xêút hôm 14/9 khiến sản lượng dầu lửa của vương quốc này giảm một nửa. Ông Pompeo mô tả đây là "một trong những vụ tấn công lớn nhất nhằm vào nguồn cung năng lượng toàn cầu trong lịch sử".

Tuy nhiên, dù ban đầu cảnh báo Mỹ đã "khóa mục tiêu và lên đạn", ông Trump nhanh chóng dịu giọng khi gạt bỏ cảnh báo từ một số nhân vật diều hâu Đảng Cộng hòa rằng nếu Mỹ không phản ứng bằng vũ lực thì sẽ bị Iran coi là yếu ớt.

Cuối tuần qua, Tổng thống Trump đã siết thêm cấm vận đối với Iran và triển khai quân tới Vùng Vịnh để "tăng cường phòng thủ" cho Ảrập Xêút và UAE (Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất).

Theo giới phân tích, nguy cơ chiến tranh bùng nổ đang khiến tất cả các bên thận trọng

Thanh Hảo

tin nổi bật

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?