Năm 2025 là một năm có nhiều dấu ấn đối với công tác tư pháp của tỉnh Lào Cai, đặc biệt là sau khi hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái. Trong bối cảnh đó, công tác trợ giúp pháp lý vẫn luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện rõ tính nhân văn của chính sách pháp luật.
Dân số Lào Cai sau sáp nhập là 1.778.489 người với hơn 30 dân tộc cùng sinh sống, trong đó trên 60% là người dân tộc thiểu số nên nhu cầu trợ giúp pháp lý khá cao trong khi số lượng người thực hiện trợ giúp pháp lý thì có hạn. Hiện tại, Trung tâm có 3 phòng chuyên môn nghiệp vụ và 05 chi nhánh, biên chế có mặt 47 viên chức

Với diện tích lớn và địa hình địa hình đồi núi hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn, đặc biệt là đối với các xã, thôn, bản vùng cao, khu vực giáp biên giới, địa bàn hoạt động của Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước rất rộng nên việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ trợ giúp pháp lý của người dân sẽ gặp nhiều khó khăn nếu như toàn bộ viên chức của Trung tâm phải về làm việc tại trung tâm hành chính của tỉnh. Do vậy Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Lào Cai được tổ chức thành một trung tâm thống nhất nhưng đặt trụ sở làm việc tại 2 cơ sở thuộc 02 địa phương như trước khi tiến hành sáp nhập tỉnh và thành lập 5 Chi nhánh trực thuộc tại các địa bàn nơi đặt trụ sở Tòa án nhân dân khu vực, Viện kiểm sát nhân dân khu vực.
Việc duy trì trụ sở làm việc như hiện trạng trước khi sáp nhập và các Chi nhánh trực thuộc có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân, đặc biệt là đối với các nhóm yếu thế như người nghèo, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, phụ nữ và trẻ em; qua đó đảm bảo không gián đoạn trong việc cung cấp dịch vụ pháp lý cho người dân, đảm bảo quyền được trợ giúp pháp lý, giúp duy trì sự liên tục trong công tác trợ giúp pháp lý, đặc biệt là đối với người yếu thế tại vùng sâu, vùng xa.
Để giải quyết trở ngại địa lý, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động trợ giúp pháp lý. Trung tâm thực hiện việc chỉ đạo, điều hành, trao đổi thông tin thông suốt, kịp thời thông qua môi trường mạng internet; sử dụng phần mềm quản lý văn bản để gửi văn bản, báo cáo đến các sở, ban, ngành; để xử lý, giải quyết văn bản đi, đến; cập nhật, theo dõi tiến độ giải quyết công việc.
Trung tâm đã vận hành, khai thác, sử dụng hiệu quả các tính năng của “Hệ thống trợ giúp pháp lý”; kết nối, tích hợp dữ liệu người thuộc diện được trợ giúp pháp lý với cơ sở dữ liệu quốc gia và các bộ, ngành có liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý điều hành cũng như hỗ trợ người dân yêu cầu trợ giúp pháp lý trực tuyến, đơn giản hóa và giảm tải thủ tục hành chính trong hoạt động trợ giúp pháp lý nhằm tiết kiệm chi phí đi lại, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ.
Hiện nay, có 12 thủ tục hành chính trong lĩnh vực trợ giúp đã được công khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia nhưng chưa phát sinh hồ sơ được tiếp nhận và xử lý dịch vụ công trực tuyến.
Nhờ những nỗ lực vượt khó, luôn là điểm tựa vững chắc cho người dân yếu thế đến 31/10, toàn tỉnh đã thực hiện trợ giúp pháp lý 1.070 vụ việc cho 1.070 người trong đó số vụ việc tham gia tố tụng chiếm tỷ lệ cao với 1.027 vụ việc (chiếm tỷ lệ 95,9%); tư vấn pháp luật 43 vụ việc; ngoài ra trung tâm trợ giúp pháp lý còn thực hiện trợ giúp pháp lý 532 việc cho 532 người thuộc diện trợ giúp pháp lý tại trụ sở. Các vụ việc tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng thuộc các lĩnh vực pháp luật Hình sự, Dân sự, Hôn nhân và gia đình, Hành chính và lĩnh vực pháp luật khác, trong đó: Trợ giúp viên pháp lý thực hiện 996 vụ việc; Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý 74 vụ việc.
Nhung Tuyết