Nạn nhân mua bán người được hỗ trợ học nghề

Liên quan đến chính sách dành cho nạn nhân mua bán người, Bộ Công an cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định 162/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống mua bán người. Trong đó, Điều 24 của Nghị định quy định cụ thể về “Hỗ trợ học văn hóa, học nghề và trợ cấp khó khăn ban đầu” đối với nạn nhân.

Theo quy định, đối tượng được hỗ trợ bao gồm nạn nhân là công dân Việt Nam, người không quốc tịch thường trú tại Việt Nam và người dưới 18 tuổi đi cùng nạn nhân. Đây là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, cần sự trợ giúp kịp thời về học tập, nghề nghiệp và sinh kế sau khi được giải cứu hoặc trở về địa phương.

Hỗ trợ học văn hóa cho nạn nhân dưới 18 tuổi

Một trong những nội dung trọng tâm của chính sách là bảo đảm quyền học tập cho nạn nhân dưới 18 tuổi. Cụ thể, nạn nhân dưới 18 tuổi và người dưới 18 tuổi đi cùng, trong thời gian lưu trú tại cơ sở trợ giúp xã hội hoặc cơ sở hỗ trợ nạn nhân, nếu có nhu cầu sẽ được hỗ trợ học văn hóa. Việc này nhằm giúp các em không bị gián đoạn học tập, hạn chế những hệ lụy lâu dài do quá trình bị mua bán gây ra.

Trường hợp nạn nhân dưới 18 tuổi và người dưới 18 tuổi đi cùng trở về cộng đồng, nếu tiếp tục đi học, các em sẽ được miễn học phí. Đồng thời, các em còn được hỗ trợ tiền mua sách giáo khoa và đồ dùng học tập theo chương trình học trong năm học đầu tiên và năm liền kề. Việc miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập được thực hiện theo quy định của Chính phủ về cơ chế thu, quản lý học phí đối với các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Chính sách này được đánh giá là có ý nghĩa thiết thực, góp phần bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục của trẻ em là nạn nhân mua bán người, đồng thời giảm gánh nặng kinh tế cho gia đình trong giai đoạn khó khăn ban đầu.

Trợ cấp khó khăn ban đầu cho nạn nhân

Đối với nạn nhân là công dân Việt Nam hoặc người không quốc tịch thường trú tại Việt Nam, khi trở về nơi cư trú sẽ được hỗ trợ một lần tiền trợ cấp khó khăn ban đầu. Mức hỗ trợ bằng một lần mức lương tối thiểu vùng theo quy định của Chính phủ tại thời điểm nạn nhân được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy xác nhận là nạn nhân.

Khoản trợ cấp này nhằm giúp nạn nhân có nguồn tài chính tối thiểu để trang trải các chi phí sinh hoạt thiết yếu ban đầu, từng bước ổn định cuộc sống sau khi trở về địa phương. Đây cũng là cơ sở quan trọng để nạn nhân có điều kiện tiếp cận các dịch vụ xã hội khác, tránh nguy cơ tái rơi vào hoàn cảnh bị bóc lột, mua bán.

Hỗ trợ học nghề, tạo sinh kế bền vững

Bên cạnh hỗ trợ học văn hóa và trợ cấp khó khăn ban đầu, Nghị định 162/2025/NĐ-CP đặc biệt nhấn mạnh chính sách hỗ trợ học nghề cho nạn nhân. Theo đó, nạn nhân là công dân Việt Nam hoặc người không quốc tịch thường trú tại Việt Nam, khi trở về nơi cư trú, nếu có nhu cầu học nghề sẽ được bố trí học nghề hoặc hỗ trợ một lần chi phí học nghề.

Mức hỗ trợ căn cứ theo chi phí đào tạo nghề ngắn hạn tương ứng tại các cơ sở đào tạo nghề ở địa phương, nhưng tối đa không vượt quá mức quy định của Bộ Tài chính về quản lý và sử dụng kinh phí hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng. Chính sách này hướng tới mục tiêu giúp nạn nhân có kỹ năng nghề nghiệp phù hợp, tăng cơ hội tìm việc làm, tạo thu nhập ổn định và hòa nhập bền vững với cộng đồng.

Phân công rõ trách nhiệm thực hiện

Về cơ quan thực hiện, Nghị định 162/2025/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của từng đơn vị. Cơ sở trợ giúp xã hội và cơ sở hỗ trợ nạn nhân có trách nhiệm thực hiện việc hỗ trợ học văn hóa cho nạn nhân dưới 18 tuổi trong thời gian lưu trú. Trong khi đó, Sở Y tế là cơ quan chủ trì thực hiện các nội dung hỗ trợ còn lại, bao gồm miễn học phí, hỗ trợ chi phí học tập, trợ cấp khó khăn ban đầu và hỗ trợ học nghề cho nạn nhân khi trở về cộng đồng.

Việc phân công này nhằm bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo, đồng thời tạo điều kiện để nạn nhân được tiếp cận chính sách một cách nhanh chóng, thuận lợi.

Về thủ tục, hồ sơ đề nghị hỗ trợ bao gồm đơn đề nghị hỗ trợ học văn hóa của gia đình nạn nhân dưới 18 tuổi hoặc gia đình người đi cùng dưới 18 tuổi; đơn đề nghị hỗ trợ học nghề, trợ cấp khó khăn ban đầu của nạn nhân hoặc gia đình nạn nhân (đối với trường hợp nạn nhân dưới 18 tuổi). Các đơn này được lập theo Mẫu số 07 ban hành kèm theo Nghị định.

Nạn nhân hoặc gia đình nạn nhân gửi đơn đến UBND cấp xã nơi cư trú. Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi nhận được đơn, Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm lập hồ sơ và gửi đến cơ quan chuyên môn thuộc Sở Y tế. Tiếp đó, trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan chuyên môn thuộc Sở Y tế sẽ thẩm định và trình Giám đốc Sở Y tế xem xét, quyết định. Riêng đối với hỗ trợ học văn hóa, Sở Y tế sẽ phối hợp với cơ quan chuyên môn thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo trước khi trình quyết định.

Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi nhận được tờ trình, Giám đốc Sở Y tế sẽ xem xét và quyết định chi hỗ trợ. Với quy trình rõ ràng, thời hạn cụ thể, chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp nạn nhân sớm tiếp cận các quyền lợi chính đáng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người.