Ngắn hạn có thể chấp nhận tăng bội chi, nợ công để phục hồi kinh tế

Các gói hỗ trợ phục hồi kinh tế, trong ngắn hạn có thể chấp nhận tăng nợ công, bội chi ngân sách; trong dài hạn phải cân đối với khả năng vay, trả nợ và khả năng hấp thụ của nền kinh tế.

Tại phiên tọa đàm cấp cao trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế 2021 diễn ra ngày 5/12, nhiều ý kiến đặt vấn đề về khả năng hấp thụ của nền kinh tế khi tung ra các gói hỗ trợ phục hồi. 

Tăng cường giám sát từ sớm từ xa

Đại biểu Quốc hội, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó hiệu trưởng trường ĐH kinh tế quốc dân, bày tỏ băn khoăn “chúng ta tăng cường nguồn lực nhưng nền kinh tế có hấp thụ được hay không. Làm thế nào để nguồn lực tăng cường ấy đi vào phát triển nhưng không tạo ra những hậu quả".

Theo ông, việc đánh giá nền kinh tế hấp thụ thế nào thường nhìn trên hai khía cạnh. Đó là tốc độ luân chuyển vốn vào các hoạt động đầu tư phát triển như tốc độ giải ngân vốn đầu tư công và tốc độ tăng trưởng tín dụng có đạt được như kỳ vọng.

{keywords}
GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó hiệu trưởng trường ĐH kinh tế quốc dân

GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, cả hai vấn đề này đều đang chậm. Giải ngân vốn đầu tư công đến thời điểm này chưa đạt được 70%, chỉ còn 1 tháng nữa thì khó có thể “về đích”. Còn vốn tín dụng, tốc độ tăng trưởng tín dụng đến thời điểm này chỉ khoảng trên 8%, so với kỳ vọng đưa vốn vào nền kinh tế cũng là thấp.

“Nguy hiểm hơn là chuyển vốn vào nhưng có đi vào hoạt động sản xuất hay nằm ở đâu đó”, ông Cương đặt vấn đề và cảnh báo dòng vốn đang đẩy sang các khu vực đầu cơ, rõ nhất là đầu tư khiến giá bất động sản tăng lên, giá chứng khoán tăng lên.

Về vấn đề tăng tiếp cận vốn tín dụng, ông Cường cho biết, không phải doanh nghiệp chỉ trông chờ giảm lãi suất, mà chỉ cần tiếp cận được vốn. Vì vậy, ngân hàng nên thay đổi các phương thức tiếp cận, đẩy mạnh theo hướng đồng hành cùng doanh nghiệp, bám sát theo các hợp đồng để đưa vốn vào sản xuất. Qua đó xem dòng tiền đi đâu, cho vay làm việc gì.

"Trong bối cảnh Covid-19, chúng ta chuyển đổi mạnh sang không dùng tiền mặt. Tức là dòng tiền đi đâu kiểm soát được, tránh chuyện trục lợi", ông Cường gợi ý.

Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cũng lưu ý đến việc giám sát khi thực hiện gói hỗ trợ.

Dẫn lại bài học kích cầu năm 2008-2009, ông Hồng Anh cho biết, nguyên nhân chính nằm ở vấn đề kiểm soát. Kích cầu quy mô lớn nhưng dòng tiền ít vào sản xuất, mà chảy vào bất động sản, chứng khoán, hậu quả lạm phát tăng cao, gây bất ổn kinh tế vĩ mô.

Do vậy, với gói kích thích lần này, ông Đặng Hồng Anh kiến nghị cần tăng cường giám sát từ sớm từ xa. Mô hình giám sát chính sách từ sớm từ xa ngay từ khâu xây dựng chính sách. Cách này giúp tránh sự bất cập trong quá trình triển khai.

Các gói hỗ trợ phải có khả năng hấp thụ nhanh, có tính lan tỏa rộng 

Khái quát lại một số định hướng, nguyên tắc lớn mà các diễn giả, chuyên gia đề cập, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh lưu ý, phải tập trung cả về cung và cầu. Theo đó, về phía cung, phải tập trung hỗ trợ, giảm thuế cho doanh nghiệp, hỗ trợ cho người sử dụng lao động và người lao động; về phía cầu, phải kích cầu cả thị trường và đầu tư.

Cùng với đó là phối hợp một cách linh hoạt, hài hòa, hiệu quả chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác, như chính sách đầu tư, thương mại, dịch vụ…

"Cần có sự phối hợp hài hòa, hiệu quả các chính sách kinh tế vĩ mô này thì mới sử dụng hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ cho chương trình phục hồi kinh tế - xã hội", Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu rõ.

{keywords}
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cũng lưu ý, các chính sách phải đủ lớn, có trọng tâm, trọng điểm. Nếu không đủ lớn sẽ không tạo ra sự thống lĩnh giải quyết bất cập của nền kinh tế, không tạo ra sự thay đổi cần thiết cho nền kinh tế, thậm chí làm lãng phí.

Ngoài ra, cần bảo đảm gói kích thích này phải khả thi và thực thi nhanh, tập trung vào ngành, lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm, có khả năng hấp thụ nhanh, có tính lan tỏa rộng để kích thích nền kinh tế phục hồi phát triển và phải nhanh ngay trong năm 2022 - 2023.

"Có ý kiến cho rằng năm 2022 phục hồi, giảm thiểu thiệt hại của đại dịch Covid - 19, năm 2023 tập trung cho kích thích đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế", Chủ nhiệm UB Vũ Hồng Thanh nêu rõ.

Theo ông Vũ Hồng Thanh, dù chính sách hỗ trợ thế nào vẫn phải bảo đảm dài hạn và an toàn tài chính quốc gia. Chính sách đưa ra phải được đánh giá tác động kỹ lưỡng với các cân đối lớn của nền kinh tế với các chính sách kinh tế vĩ mô.

"Có thể chấp nhận trong một giai đoạn ngắn hạn, có thể các chỉ tiêu thay đổi, nhưng về dài hạn, phải bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia và cũng phải cân đối với khả năng vay, trả nợ và khả năng hấp thụ của nền kinh tế", ông Thanh nhấn mạnh.

Chủ nhiệm UB Vũ Hồng Thanh cũng lưu ý, các chính sách huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực phải bảo đảm công khai, minh bạch, tránh lạm dụng, trục lợi chính sách, lợi ích nhóm, tham nhũng. Muốn nhanh thì phải có cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm toán, để chính sách này phát huy hiệu quả trong thời gian tới.

Chấp nhận bội chi, tăng nợ công trong ngắn hạn
Trong tham luận trình bày tại phiên toàn thể trước đó, Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam Nguyễn Minh Cường đưa ra một số hàm ý chính sách cho Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Minh Cường, do khủng hoảng kinh tế - xã hội xuất phát từ đại dịch Covid-19, không phải xuất phát từ khủng hoảng kinh tế - tài chính, nên các giải pháp chuyên môn về y tế mang tính chất quyết định và chủ yếu.
Chính sách tài khóa đóng vai trò lớn hơn, phối hợp với chính sách tiền tệ nhằm tạo ra nguồn lực hỗ trợ lớn nhất cho nền kinh tế. Trong bối cảnh Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, trong ngắn hạn, Việt Nam có thể chấp nhận chi ngân sách nhà nước cao hơn, nợ công tăng trong giai đoạn 2021 - 2023.
Tuy nhiên, về dài hạn, khi nền kinh tế dần phục hồi, vai trò hỗ trợ của chính sách tài khóa giảm dần, Việt Nam cần có các biện pháp mở rộng cơ sở thu, tăng cường quản lý thu, siết chặt kỷ cương chính sách tài khóa.
Đối với các gói hỗ trợ phục hồi của Việt Nam, ông Nguyễn Minh Cường đề nghị, cần ưu tiên các giải pháp ngắn hạn hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động; phân loại và xác định các mục tiêu phù hợp với từng giai đoạn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn; tăng cường hợp tác quốc tế về y tế và phục hồi kinh tế.
“Điều quan trọng nhất là Việt Nam có dư địa áp dụng các chính sách tài khóa, tiền tệ thì liệu Việt Nam có còn dư địa thời gian để thực hiện các biện pháp ngắn hạn”, ông Nguyễn Minh Cường đặt vấn đề.

Thu Hằng

Lo nền kinh tế 'lỡ nhịp', đề xuất gói hỗ trợ hơn 843.000 tỷ đồng

Lo nền kinh tế 'lỡ nhịp', đề xuất gói hỗ trợ hơn 843.000 tỷ đồng

Cảnh báo không có chương trình đặc biệt sẽ 'lỡ nhịp', ông Cấn Văn Lực đề xuất gói hỗ trợ bao gồm cả tài khóa, tiền tệ, an sinh xã hội lên tới 843.845 tỷ đồng, chiếm 10,38% GDP.

 

tin nổi bật

Ông Nguyễn Hòa Bình: Hàng trăm điện thoại livestream, phiên tòa sẽ bị sao nhãng

Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình cho rằng, hàng trăm điện thoại đưa lên livestream thì sự toàn tâm toàn ý cho nhiệm vụ chính của phiên tòa là đưa ra bản án đúng pháp luật sẽ bị sao nhãng.

Xác định việc gì 'xin ý kiến' khi ban hành kết luận thanh tra

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị đoàn thanh tra, cơ quan thanh tra, chánh thanh tra không cứ “tự nhiên xin ý kiến”. Vì đây là biểu hiện của sợ trách nhiệm, đùn đẩy công việc.

Đề xuất quy định tình trạng khẩn cấp về phòng thủ dân sự

Chính phủ đề xuất quy định tình trạng khẩn cấp về Phòng thủ dân sự, tạo cơ sở luật định quan trọng cho việc thực hiện các giải pháp trong tình huống xảy ra thảm họa, sự cố.

Vợ lấy thẻ ATM của chồng có là bạo lực gia đình?

Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính, ngân sách Nguyễn Phú Cường nêu hiện trạng vợ lấy luôn ATM của chồng và đặt vấn đề đó có phải bạo lực gia đình khi Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi).

Bộ trưởng Công thương: Sửa luật để bảo vệ tối đa thông tin của người tiêu dùng

Bộ trưởng Công thương Nguyễn Hồng Diên cho hay, các quy định đưa ra nhằm bảo vệ tối đa thông tin của người tiêu dùng, vừa không tạo gánh nặng, phát sinh chi phí không hợp lý của tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Nhà báo livestream phiên tòa có thể bị phạt đến 30 triệu

Theo dự thảo Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng, nhà báo có thể bị phạt tới 30 triệu, luật sư có thể bị xử phạt tới 40 triệu nếu vi phạm.

Chủ tịch Quốc hội: Ngành Y tế cần sự đồng hành để tháo gỡ những khó khăn

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ: "Ngành y tế cần sự đồng hành, đóng góp chung của xã hội, của Quốc hội, của Chính phủ, các cấp, các ngành để tháo gỡ những khó khăn hiện nay".

Thêm 1.155 tỷ từ kết dư Quỹ bảo hiểm thất nghiệp hỗ trợ người lao động

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý sử dụng khoảng 1.155 tỷ đồng từ kết dư Quỹ bảo hiểm thất nghiệp đến hết năm 2021 để tiếp tục chi trả hỗ trợ người lao động.

'Phần lớn tổ chức tín dụng đen có quan hệ với đối tượng tội phạm hình sự'

Theo Đại tướng Tô Lâm, phần lớn tổ chức tín dụng đen có quan hệ với đối tượng tội phạm hình sự. Khi người dân vay tín dụng đen nếu không thanh toán sẽ bị các đối tượng cướp nhà, tài sản thế chấp.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Ứng xử của văn nghệ sĩ có rất nhiều phiền toái

Theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, thời gian vừa qua cách ứng xử của văn nghệ sĩ có rất nhiều vấn đề phiền toái, không đẹp, phản văn hóa.

Đại biểu hỏi Bộ trưởng suy nghĩ về việc học sinh giỏi trượt tốt nghiệp vì ngủ quên

Cho rằng nhiều vụ việc xảy ra đều nói đúng quy trình nhưng lại có hậu quả như chuyện học sinh giỏi ngủ quên trong kỳ thi vừa qua và bị trượt tốt nghiệp, Đại biểu Quốc hội đề nghị Bộ trưởng VH-TT&DL cho biết suy nghĩ về vấn đề này.

Bộ trưởng Công an: Không ai buộc người dân dùng hộ khẩu vào việc khác, đây là bệnh giấy tờ

Bộ trưởng Công an khẳng định: Không vì hộ khẩu mà các cháu không được đến trường; không ai bắt buộc người dân phải sử dụng hộ khẩu vào việc khác, đây là bệnh giấy tờ.

Bộ trưởng Công an ủng hộ cá cược hợp pháp để tránh cá cược ‘chui’ trên mạng

Bộ trưởng Tô Lâm nêu quan điểm đã có nghị định của Chính phủ về cá cược là phải thực hiện và 'chúng tôi ủng hộ" cần thực hiện để giảm những việc cá cược bất hợp pháp trên mạng.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: Lên mạng xã hội phải định danh để phát ngôn có trách nhiệm hơn

Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng chia lửa cùng Bộ trưởng Công an trả lời 4 vấn đề, trong đó nhấn mạnh việc lên mạng xã hội không phải là vô danh, phải định danh để các phát ngôn có trách nhiệm hơn.

Bộ Công an đang điều tra vụ bán 30 triệu dữ liệu cá nhân

Bộ trưởng Công an khẳng định, hộ chiếu mẫu mới đúng theo quy định của luật và phù hợp với thông lệ quốc tế và "Bộ Công an là cơ quan chủ trì xin nhận trách nhiệm" về việc một số nước không công nhận hộ chiếu mới.