Ngân hàng Nhà nước chỉ 4 rào cản tiếp cận vốn cho CNHT

Việt Nam có tới 40 quỹ tài chính nhà nước đã được thành lập để hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, gồm cả doanh hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Tuy nhiên, hầu như doanh nghiệp không tiếp cận được.

Công nghiệp hỗ trợ (CNHT ) là các ngành công nghiệp sản xuất nguyên vật liệu, phụ kiện, phụ tùng, linh kiện, bán thành phẩm để cung cấp cho ngành công nghiệp sản xuất, chế biến lắp ráp các sản phẩm hoàn chỉnh.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, công nghiệp hỗ trợ có vai trò quyết định đến quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, củng cố an ninh quốc phòng; là nền tảng để các ngành công nghiệp chính phát triển nhanh, bền vững, tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư từ các thành phần kinh tế và đầu tư nước ngoài. Phát triển CNHT góp phần nâng dần tỷ lệ nội địa hóa của ngành công nghiệp lắp ráp, giảm bớt tỷ lệ linh kiện, phụ tùng phải nhập khẩu từ nước ngoài.

Tuy nhiên, cho đến nay, CNHT của Việt Nam vẫn chưa phát triển. Một báo cáo của Ngân hàng Nhà nước phân tích sâu về các khó khăn, thách thức đối với CNHT trong tiếp cận vốn cho thấy có tới 4 rào cản.

{keywords}
CNHT cần vốn lớn
{keywords}
Năng lực sản xuất CNHT Việt Nam còn nhiều hạn chế

Thứ nhất, vấn đề vốn đầu tư cho phát triển CNHT rất lớn; ví dụ như chi phí đầu tư cho công nghiệp dệt, nhuộm, hồ vải thường lớn gấp 6-7 lần so với chi phí đầu tư cho công nghiệp may mặc có cùng quy mô; sản xuất sản phẩm da đòi hỏi vốn đầu tư nhiều hơn từ 8-10 lần so với công nghiệp may giày, dép, túi xách… Trong khi đó, hơn 90% doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ, khả năng tiếp cận nguồn vốn rất hạn chế, nguồn ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, chưa đủ sức hỗ trợ kịp thời cho các doanh nghiệp.

Hiện nay, Việt Nam có tới 40 quỹ tài chính nhà nước đã được thành lập để hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, gồm cả doanh hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Tuy nhiên việc tiếp cận vay vốn từ các Quỹ đang rất vướng đối với doanh nghiệp.

Theo Nghị định/Quyết định của Chính phủ về việc hình thành Quỹ tài chính nhà nước đều được khẳng định rõ, Quỹ được mở tài khoản tại Kho bạc hoặc các ngân hàng thương mại.

Tuy nhiên, theo quy định quản lý và cách hiểu còn khác nhau nên hầu hết các Quỹ (nhất là ở các bộ, ngành đang quản lý) đều chỉ được mở tài khoản tại Kho bạc nhà nước. Hệ thống Kho bạc nhà nước không thực hiện chức năng cho vay theo hình thức tín dụng, nguồn ngân sách nhà nước được bố trí cho Quỹ để thực hiện hỗ trợ theo hình thức vay (Kể cả có lãi hoặc không lãi) cần phải được hiểu là đã được chuyển từ nguồn ngân sách sang hình thức hoạt động tín dụng, theo đó phải được thực hiện theo Luật các tổ chức tín dụng.

Đây đang là vướng mắc lớn nhất khiến cả cơ quan quản lý nhà nước dù rất muốn nhưng không thể vận hành được và các doanh nghiệp cũng không thể đủ điều kiện để vay (về bản chất hai loại thủ tục hồ sơ vì thực hiện theo hai Luật nên đang khác nhau).

Về hồ sơ, do việc hình thành các Quỹ theo các mục tiêu khác nhau nên mỗi Quỹ đều có Điều lệ quy định riêng, theo đó Thông tư về quản lý (cả nội dung và tài chính) cũng được ban hành riêng kèm theo các mẫu biểu hướng dẫn theo yêu cầu của từng loại hình (Có sự khác nhau do quy định của Luật ngân sách và Luật các tổ chức tín dụng).

Điều này dẫn đến các doanh nghiệp đang rất khó tiếp cận để diễn dải nội dung chi tiết, phụ thuộc khá nhiều về cơ quan quản lý dẫn đến việc xem xét, giải quyết các thủ tục hồ sơ bị kéo dài (nhiều khi mất cơ hội đầu tư) dẫn đến doanh nghiệp không còn mặn mà với các chính sách ưu đãi trong khi nhu cầu về vốn của doanh nghiệp lại rất lớn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp khó thu xếp được nguồn vốn thương mại cho dự án CNHT, do lãi suất ở ngân hàng quá cao khiến cho dự án không khả thi về lâu dài.

Thứ hai là khả năng cạnh tranh của sản phẩm của doanh nghiệp còn thấp. Sản phẩm CNHT Việt Nam có giá thành cao, không đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và tương thích kỹ thuật. Ví dụ như tỉnh Quảng Nam hiện có đến 82 doanh nghiệp may công nghiệp, thu hút hơn 21 nghìn lao động, nhưng các doanh nghiệp may của tỉnh phải nhập khẩu 80% nguyên phụ liệu từ nước ngoài trong khi tỉnh lại nổi tiếng với các làng nghề truyền thống ươm tơ dệt vải, toàn tỉnh có 1.600 cơ sở ươm tơ, dệt vải nhưng lại có đến 95% sản lượng vải sản xuất ra không thể cung cấp cho ngành may do chất lượng không ổn định và giá thành cao…

Thứ ba, về bản thân các doanh nghiệp CNHT còn nhiều yếu kém, thể hiện qua năng lực tổ chức, quản lý và công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam còn rất nhiều hạn chế, khó đáp ứng được các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật cao và yêu cầu hợp tác kinh doanh của nhiều doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam; tính liên kết giữa các doanh nghiệp thấp, rất ít doanh nghiệp tạo dựng được mối quan hệ hợp tác chiến lược với đối tác, bạn hàng; các nhà quản trị chưa quan tâm đến tạo dựng chuỗi liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm CNHT.

Các doanh nghiệp thiếu thông tin về các nhà sản xuất có khả năng cung cấp nguyên vật liệu phụ trợ, không biết nơi nào cần sản phẩm của họ; còn các doanh nghiệp có nhu cầu lại không tìm được nhà cung cấp.

Thứ tư, vấn đề công nghệ, ngành CNHT liên quan đến sản xuất linh kiện, phụ tùng đòi hỏi nguyên, vật liệu, nhất là vật liệu mới, như: thép chế tạo, chất dẻo, vật liệu bán dẫn… Để phát triển công nghiệp vật liệu đòi hỏi các doanh nghiệp phải thực hiện nội dung nghiên cứu khoa học rất lớn và có nhiều rủi ro, trong khi các doanh nghiệp Việt Nam phần lớn là nhỏ và vừa, chưa thể có điều kiện để thực hiện những công việc nêu trên. Với tiềm năng về tài nguyên của Việt Nam, nguồn nguyên liệu thô khá dồi dào, vấn đề là chưa tạo ra được nguồn nguyên liệu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để cung ứng cho các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm CNHT cần, cho nên phải nhập, kéo theo đó giá thành sản xuất các sản phẩm CNHT này khó có thể cạnh tranh với những nhà sản xuất nước ngoài.

Vì không có nguyên liệu đầu vào nên các doanh nghiệp CNHT nước ta, ngoài đầu tư dây chuyền công nghệ sản xuất linh kiện, phụ kiện, phải nhập hầu hết nguyên liệu từ nước ngoài, do đó lợi nhuận doanh nghiệp đôi khi chỉ còn lại giá trị gia công…

Để khắc phục các hạn chế này, hiện Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương đang phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ KHĐT tìm giải pháp tháo gỡ, trong đó nổi lên là giải pháp cấp bù lãi suất cho doanh nghiệp.

Băng Dương

tin nổi bật

Triển lãm quốc tế về Công nghiệp hỗ trợ và Chế biến chế tạo chính thức khai mạc tại Hà Nội

Triển lãm quốc tế về Công nghiệp hỗ trợ và Chế biến chế tạo Việt Nam (VIMEXPO 2022) đã khai mạc sáng nay 16/11 với sự tham dự của hơn 200 doanh nghiệp với gần 300 gian hàng được trưng bày trên diện tích gần 5.000m2.

Cải thiện vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu cho Việt Nam

Việt Nam đã lựa chọn 6 ngành ưu tiên phát triển CNHT gồm: dệt may, da giày, điện tử, ô tô, cơ khí và công nghệ cao, và cần thúc đẩy cầu nối giữa các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI để cải thiện vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bắt tay với Samsung, nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt

Nền kinh tế thế giới đang phục hồi trở lại sau đại dịch Covid-19 tạo cơ hội cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Để chớp thời cơ, các doanh nghiệp cần tập trung nâng cao năng lực và đổi mới sáng tạo sản xuất.

Bỏ quy định về tính tỷ lệ nội địa hóa ô tô từ 1/10

Bộ KHCN đã ban hành Thông tư 11 bãi bỏ 3 văn bản quy phạm pháp luật quy định về phương pháp xác định tỷ lệ nội địa hóa đối với ô tô, áp dụng từ 1/10/2022.

VASI làm việc với THACO: Doanh nghiệp lớn phải là trụ cột liên kết chuỗi cung ứng

Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ (CNHT) Việt Nam (VASI) vừa đến tham quan KCN THACO Chu Lai và làm việc với THACO Industries về định hướng phát triển ngành CNHT trong thời gian tới.

Triển lãm công nghiệp hỗ trợ và chế biến chế tạo Vimexpo 2022 sắp diễn ra

Triển lãm quốc tế lần thứ 3 về Công nghiệp hỗ trợ, Công nghiệp chế biến và chế tạo tại Việt Nam - VIMEXPO 2022 sẽ diễn ra vào tháng 11/2022. Đây là sự kiện quan trọng nhằm tăng cường kết nối các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.

12 doanh nghiệp phía Nam tham gia Dự án hỗ trợ phát triển nhà máy thông minh đợt 2/2022

Dự án “Hỗ trợ phát triển nhà máy thông minh” đợt 2 sẽ tiếp tục được thực hiện tại khu vực phía Nam từ tháng 8/2022, để tư vấn cho 12 doanh nghiệp.

14 hãng xe tham gia Vietnam Motor Show 2022

Tính đến tháng 7/2022, đã có 14 hãng xe xác nhận đăng ký tham gia triển lãm Ô tô Việt Nam 2022 – Vietnam Motor Show 2022 và quy tụ nhiều thương hiệu uy tín thuộc nhiều lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ cho ô tô.

Chủ tịch Quốc hội: THACO cần đẩy mạnh nghiên cứu R&D xứng tầm quốc tế

Ngày 27/7, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dẫn đầu đoàn công tác Trung ương đến thăm và làm việc tại THACO Chu Lai. Cùng đi với đoàn có đại diện lãnh đạo tỉnh, các sở, ban, ngành tỉnh Quảng Nam.

Bí quyết để gia nhập chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Nhật

Theo Tham tán thương mại Việt Nam tại Nhật Bản, để tiếp cận và gia nhập chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp Nhật Bản, doanh nghiệp Việt cần phải có hiểu biết thấu đáo về văn hóa, tập quán kinh doanh của nước này.

Vốn cho CNHT: Chủ trương đúng nhưng vẫn chưa tới được doanh nghiệp

Ghi nhận của VietNamNet cho thấy, nhiều doanh nghiệp hoan hỉ trước thông tin lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ sẽ được ưu đãi vốn một cách trực tiếp qua việc cấp bù lãi suất. Vấn đề còn lại là cách triển khai.

Thúc đẩy cụm ngành công nghiệp hỗ trợ và cơ khí tại KCN THACO Chu Lai

“Đề án thí điểm cơ chế khuyến khích hợp tác liên kết sản xuất theo cụm ngành công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp cơ khí tại KCN THACO Chu Lai” của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thươngsẽ trình Thủ tướng Chính phủ vào Quý III năm 2022.

Doanh nghiệp Hải Dương nỗ lực trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Tỉnh Hải Dương đặt mục tiêu đến năm 2030, các doanh nghiệp về công nghiệp hỗ trợ (CNHT) của tỉnh trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia.

Hiệu quả cho doanh nghiệp sản xuất công nghiệp hỗ trợ

Mặc dù đã đạt được bước tiến dài, nhưng để ngành CNHT đủ sức tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, cần tập trung triển khai nhiều giải pháp thiết thực hơn nữa.

Tầm nhìn công nghiệp hoá

Câu hỏi là thế nào là nước công nghiệp (hay nói cách khác đã hoàn thành công nghiệp hoá) và để thực hiện mục tiêu công nghiệp hoá thì ai làm. Nhà nước làm việc gì, doanh nghiệp làm việc gì?