Ngày này năm xưa: Huyền thoại kéo nước Mỹ thoát Đại suy thoái

Ngày 4/3/1933, Franklin Delano Roosevelt đọc diễn văn nhậm chức Tổng thống Mỹ thứ 32, ông được coi là nhân vật trung tâm của nhiều sự kiện thế giới giữa thế kỷ 20 và được biết đến như một huyền thoại của lịch sử.

Ngày 4/3/1933, Franklin Delano Roosevelt đọc diễn văn nhậm chức Tổng thống Mỹ thứ 32, ông được coi là nhân vật trung tâm của nhiều sự kiện thế giới giữa thế kỷ 20 và được biết đến như một huyền thoại của lịch sử.

Thường được gọi tắt là FDR, ông là Tổng thống Mỹ duy nhất được bầu hơn 2 nhiệm kỳ và đã góp phần tạo ra một liên minh bền vững giúp tái tổ chức nền chính trị của nước này trong nhiều thập niên.

{keywords}
Hình màu Roosevelt, lúc ông được bầu chọn là "Nhân vật của năm" của Tạp chí Time, tháng 1/1933.

FDR đắc cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11/1932 khi cuộc Đại khủng hoảng đang ở thời điểm tồi tệ nhất. Với sự lạc quan và năng động, ông đã làm sống dậy tinh thần quốc gia và chèo lái con thuyền Mỹ vượt qua khó khăn, từ năm 1933 tới năm 1945. Ông qua đời khi đang bắt đầu nhiệm kỳ thứ 4.

{keywords}
FDR và mẹ, bà Sara Ann Delano.

Sinh ngày 30/1/1882 trong một gia đình cả cha và mẹ đều xuất thân nhà giàu, Franklin là con một và được chiều chuộng hết mức. Ông ảnh hưởng nhiều từ người mẹ nghiêm khắc, dành cả tuổi trẻ cho việc học tập chăm chỉ và miệt mài. Ngày nhỏ, ông không học ở trường mà học tại nhà, được cha mẹ thuê các giáo viên giỏi chuyên dạy cho con cái các gia đình quý tộc.

{keywords}
Franklin D. Roosevelt lúc 3 tuổi

Ông được rèn luyện nhiều trò thể thao như cưỡi ngựa, bắn súng, chèo thuyền và tennis. Ông thường xuyên được cha mẹ đưa đi du lịch châu Âu. Vốn sống phong phú và sự thành thạo cả tiếng Đức và tiếng Pháp đã giúp ích cho FDR rất nhiều khi ông trở thành người lãnh đạo cao nhất của Mỹ.

{keywords}
Franklin D. Roosevelt, đi thuyền với cha và Helen R. Roosevelt năm 1899.

Năm 1990, ông học tại Đại học Harvard và là một sinh viên nổi bật. Ông lấy bằng cử nhân chỉ trong 3 năm và từng giữ chức vụ biên tập cho tờ báo Havard Crimson. Trong thời gian này, người anh họ năm đời của Franklin là ông Theodore đắc cử Tổng thống. Với phong thái lãnh đạo cương quyết và lòng tâm huyết cho sự nghiệp cải cách xã hội Mỹ, vị Tổng thống này trở thành tấm gương sáng để Franklin học tập, noi theo. Sau này, chính Theodore đã giúp Franklin đến với con đường tiến vào Nhà Trắng với bệ đỡ là gia tộc Roosevelt giàu có.

{keywords}
Franklin D. Franklin Roosevelt và vợ, Eleanor Roosevelt.

FDR kết hôn với Eleanor, một người họ hàng xa, vào năm 1905. Ông là một người tài hoa và giỏi giao tiếp trong khi Eleanor sống kín đáo, không thích đời sống xã hội mà chỉ muốn ở nhà chăm nuôi con cái. Họ có 6 người con.

Với khẩu hiệu Chính sách Kinh tế Mới (New Deal), Franklin đã đắc cử Tổng thống và nhậm chức trong bối cảnh nước Mỹ gần như đang chìm dưới đáy của cuộc Đại suy thoái. Tỉ lệ thất nghiệp lên tới 25% (khoảng 13 triệu người) trong khi nông phẩm hạ giá tới 60%. Sản xuất công nghiệp chỉ còn hơn một nửa so với cùng kỳ năm 1929. Hai triệu người vô gia cư. Vì thiếu việc làm nên các tổ chức tội phạm và giới sống ngoài pháp luật ngày càng gia tăng.

{keywords}
Áp phích vận động tranh cử của liên danh Cox/Roosevelt

Vào chiều ngày 4/3/1933, tất cả ngân hàng tại 32 trên 48 tiểu bang và đặc khu Columbia đều đóng cửa. Ngày 5/3/1933, Ngân hàng Dự trữ Liên bang tại New York không thể mở cửa, do khách hàng hốt hoảng đã rút một khối lượng lớn tiền mặt.

Nhưng FDR là điển hình của những chính khách biết tận dụng những khó khăn chung để làm nổi bật thế mạnh của mình. Ông biết đưa ra những lời hứa tuy hào nhoáng nhưng khả thi. Ông khởi động nhiều chương trình lớn, hướng dẫn Quốc hội thông qua chương trình Kinh tế Mới nhằm cứu nước Mỹ phá vỡ khủng hoảng và cải cách kinh tế. Ngay lập tức, kinh tế Mỹ được cải thiện nhanh chóng và vượt qua được cuộc khủng hoảng lịch sử.

{keywords}
Franklin D. Roosevelt cùng gia đình

Với tầm nhìn xa trông rộng và trí tuệ hơn người, những kết quả tích cực trong 4 năm đầu làm Tổng thống Mỹ đã giúp FDR tái đắc cử thêm 3 nhiệm kỳ nữa vào các năm 1936, 1940 và 1944.

{keywords}
Franklin D. Roosevelt - huyền thoại kéo nước Mỹ thoát Đại suy thoái.Franklin D. Roosevelt, FDR, huyền thoại, Tổng thống Mỹ, Đại suy thoái, Mỹ

FDR đột ngột qua đời ngày 12/4/1945 khiến người dân Mỹ bàng hoàng và thương tiếc.


Thanh Hảo

Những siêu vũ khí hiện đại của TQ khiến Nga, Mỹ 'hoảng hốt'

Những siêu vũ khí hiện đại của TQ khiến Nga, Mỹ 'hoảng hốt'

Trung Quốc đang ngày càng đuổi kịp Nga, Mỹ, trở thành một lực lượng quân đội hiện đại nhất thế giới. Dưới đây là những vũ khí của tương lai của Trung Quốc, có thể khiến các cường quốc khác phải bất ngờ.

Ngày này năm xưa: Trận chiến biên giới Trung-Xô 1969

Ngày này năm xưa: Trận chiến biên giới Trung-Xô 1969

Cuộc chiến tranh biên giới giữa Liên Xô và Trung Quốc bùng nổ trên hòn đảo tranh chấp mà Liên Xô gọi là Damansky, Trung Quốc gọi là Trân Bảo vào 2/3/1969.

Điểm danh các ứng viên Tổng thống Nga trước 'giờ G'

Điểm danh các ứng viên Tổng thống Nga trước 'giờ G'

Các ứng viên sẽ tham gia cuộc chạy đua vào cương vị tổng thống Nga ngày 18/3 tới.

Vị tướng có thể thành Bộ trưởng Quốc phòng TQ

Vị tướng có thể thành Bộ trưởng Quốc phòng TQ

Một vị tướng "ít nói" đang được dự đoán nhiều khả năng trở thành Bộ trưởng Quốc phòng mới của Trung Quốc.

Putin tiết lộ vũ khí vượt âm mới nhất của Nga

Putin tiết lộ vũ khí vượt âm mới nhất của Nga

Sarmat, tên lửa đạn đạo liên lục địa mới nhất của Nga, nhanh gấp 5 lần tốc độ âm thanh, đã được thử nghiệm thành công, Tổng thống Nga Putin tuyên bố hôm 1/3.

tin nổi bật

Chân dung nhà khoa học tên lửa hàng đầu Nga vừa qua đời

Pavel Kamnev, nhà khoa học tên lửa quân sự hàng đầu Nga và là “cha đẻ” của tên lửa hành trình Kalibr uy lực, vừa qua đời, hưởng thọ 86 tuổi.

Mánh khóe kiếm tiền của trùm buôn người 'tàn bạo nhất thế giới' vừa bị bắt

Giam giữ bằng vũ lực và tống tiền là mánh khóe kiếm lời của trùm buôn người 'tàn bạo nhất thế giới' vừa bị bắt ở Sudan.

Công chúa Thái Lan vẫn bất tỉnh, bác sĩ nghi bị nhiễm khuẩn

Công chúa Thái Lan Bajrakitiyabha Narendiradebyavati vẫn bất tỉnh sau hơn ba tuần nhập viện và các bác sĩ hoàng gia cho rằng căn bệnh của bà là do nhiễm vi khuẩn.

Bà Hillary Clinton có công việc mới

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton vừa được trường Đại học Columbia ở New York mời làm giáo sư giảng dạy về các vấn đề công chúng và chính trị toàn cầu.

Hoàng tử Anh Harry tiết lộ nhiều 'chuyện động trời' trong hồi ký mới

Một loạt tuyên bố và cáo buộc động trời từ cuốn hồi ký Spare của Hoàng tử Anh Harry đã bị rò rỉ. Cuốn sách tiết lộ những bất bình và cay đắng trong hoàng gia Anh như việc Harry bị anh trai đánh, bị nghi không phải con ruột của Vua Charles.

Chân dung công tố viên đặc biệt phụ trách các vụ điều tra ông Trump

Jack Smith, công tố viên đặc biệt phụ trách các cuộc điều tra cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, nổi tiếng vì thắng các vụ án chống tội phạm chiến tranh, các trùm băng đảng và sĩ quan cảnh sát biến chất.

Người đàn ông Mỹ cứu sống hàng chục người mắc kẹt giữa bão tuyết

Nếu không có hành động dũng cảm của anh Jay Withey, hàng chục người dân bị kẹt trong ô tô giữa trời bão tuyết ở bang New York, Mỹ có thể sẽ gặp nguy hiểm tới tính mạng.

Chân dung những tỷ phú giàu nhất châu Âu

Trong số 5 người giàu nhất châu Âu có một phụ nữ và tới 3 công dân Pháp.

Messi và những câu chuyện từ thiện đáng nhớ

Không chỉ là một cầu thủ vĩ đại, Lionel Messi đã nhiều lần chứng minh anh là một con người có nhân cách cao đẹp, thông qua rất nhiều hành động từ thiện đáng nhớ.

Phong cách mới đầy ấn tượng của bà Michelle Obama

Cựu đệ nhất phu nhân Mỹ Michelle Obama đang trong chuyến đi giới thiệu sách kéo dài cả tháng và như mọi khi những lựa chọn phong cách của bà luôn gây chú ý.

Chân dung kẻ tự nhận ‘hoàng tử’ âm mưu gây chính biến ở Đức

Chính quyền Đức hôm 7/12 đã bắt giữ 25 thành viên và những người ủng hộ một nhóm cực hữu mà các công tố viên cho biết đang có kế hoạch lật đổ chính phủ đương nhiệm bằng vũ lực.

Màn đối đáp sắc sảo của hai nữ Thủ tướng New Zealand và Phần Lan

Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern và người đồng cấp Phần Lan Sanna Marin đã nhận được sự tán thưởng về cách họ trả lời một câu hỏi khó của phóng viên về tuổi tác và giới tính.

Ông Biden là Tổng thống đương nhiệm 80 tuổi đầu tiên trong lịch sử Mỹ

Tổng thống Mỹ Joe Biden vừa mừng sinh nhật 80 tuổi vào ngày 20/11, hơn 3 tuổi so với người nắm giữ kỷ lục Tổng thống Mỹ lớn tuổi nhất trước đó là ông Ronald Reagan.

Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un dẫn con gái đi thị sát bãi phóng tên lửa

Con gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng tại buổi phóng thử tên lửa đạn đạo Hwasong-17.

Chân dung người đàn ông làm tổng thống chỉ trong 45 phút

Ngược lại những nhiệm kỳ tổng thống dài kỷ lục trên thế giới thì có người chỉ giữ chức trong vẻn vẹn 45 phút. Đó là ông Pedro Lascurain, Tổng thống thứ 38 của Mexico.