Người già cũng thạo mạng xã hội, nhưng theo cách rất khác

Thế giới kỹ thuật số cũng dành cho người già cũng nhiều như bất kỳ ai khác.

Đã đến lúc chúng ta phải ngừng nghĩ rằng người già là những người ngoài cuộc trong thời đại của Internet.

Nếu những người sinh sau năm 1990 được coi là người “bản xứ” trong không gian kỹ thuật số, thì người cao tuổi thường bị thế hệ trẻ coi là những người “tị nạn”. Người già thường bị coi là bảo thủ, không thể hoặc không muốn chạy theo những tiến bộ trong công nghệ kỹ thuật số, hoặc tệ hơn, dễ dàng bị thu hút bởi mọi tin đồn và những trò lừa đảo qua mạng.

{keywords}

Người cao tuổi ở Trung Quốc ngày càng quen thuộc hơn với cuộc sống trên mạng.

Ở Trung Quốc, sự khác biệt về công nghệ và hành vi đã thúc đẩy sự gia tăng xung đột giữa các thế hệ. Theo dữ liệu từ cuộc điều tra dân số năm ngoái, Trung Quốc là nơi sinh sống của 260 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Trong số này, chỉ 110 triệu người - hoặc chưa đến 1/3 - tự mô tả mình là “người trực tuyến”.

Tuy nhiên, nếu để ý, bạn sẽ thấy ngạc nhiên về nhóm này. Không chỉ nhiều người cao tuổi ở Trung Quốc đam mê và thành thạo công nghệ kỹ thuật số, họ còn tìm ra cách để Internet trở nên thú vị và thậm chí là có ý nghĩa hơn. Từ năm 2018 đến năm 2020, nhóm nghiên cứu của tôi đã phỏng vấn gần 200 người trên khắp Trung Quốc, tất cả đều 60 tuổi trở lên. Chúng tôi nhận thấy mức độ hạnh phúc ở những người lớn tuổi sử dụng internet cao hơn đáng kể so với những người không sử dụng.

Đối với nhiều người, động lực ban đầu để họ lên mạng xuất phát từ con cái. Con cái có chủ đích muốn giữ liên lạc với bố mẹ, hoặc vì họ đang thừa một chiếc điện thoại cũ. Nhưng khi truy cập Internet, họ lại thấy mình có nhiều cơ hội để giao lưu và giúp đỡ người khác. Thậm chí, họ thấy tác động tích cực đáng kể của nó đối với sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. 

Người cao niên thường có một cuộc sống chậm rãi sau khi nghỉ hưu, với nhiều thời gian giải trí hơn và mong muốn tương tác nhiều hơn với mọi người. Không gian trực tuyến cho phép họ duy trì và mở rộng các tương tác xã hội của mình theo những cách mới, đôi khi là độc đáo.

Lấy ví dụ như WeChat - ứng dụng được sử dụng nhiều nhất ở Trung Quốc. Những người trẻ tuổi dùng nó cho mọi thứ, từ công việc đến tán gẫu với bạn bè. Những người cao niên cũng vậy, WeChat trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội của họ, nhưng theo những cách khác nhau.

Ở Trung Quốc, người cao tuổi thường chuyển đến các thành phố để sống với con cái và giúp các con chăm cháu. Với họ, WeChat vừa là nơi để giữ liên lạc với những người bạn cũ đang sống cùng con rải rác trên khắp đất nước, vừa là một cách để mở rộng mạng lưới xã hội trong cộng đồng mới của mình.

Người cao tuổi sẽ trò chuyện nhóm và tổ chức các cuộc gặp gỡ với những người ở cùng độ tuổi của họ. Họ rủ nhau đưa cháu đi dạo, thông báo cho nhau về giá cả hàng hoá hay trao đổi các mẹo về nuôi dạy trẻ. Những kết nối này có thể giúp họ thích nghi với cuộc sống thành phố nhanh chóng hơn.

Không giống như tình bạn “dựa trên lượt thích” mà nhiều người trẻ có trên phương tiện truyền thông xã hội, người cao tuổi thường có mối quan hệ chặt chẽ giống như trong xã hội nông thôn. Trong khi danh sách bạn bè của những người trẻ tuổi đầy những người lạ mà họ hầu như không biết, thì người cao niên nói chung có thể cho bạn biết về hầu như tất cả quê quán, gia đình và lịch sử công việc của những người bạn trên WeChat của họ.

Điều này là do các mối quan hệ trực tuyến của họ được phát triển dựa trên thế giới thực. Người cao tuổi sử dụng công nghệ kỹ thuật số để duy trì mối quan hệ và tổ chức các hoạt động thực tế, do đó tăng cơ hội giao tiếp trong đời thực chứ không phải ngược lại.

{keywords}

Người cao tuổi thường có mối quan hệ sâu sắc với bạn trên mạng.

Chúng tôi nhận thấy rằng một số người cao tuổi ở Trung Quốc thậm chí còn nhiệt tình lên mạng hơn những người trẻ tuổi. Ví dụ, một người dùng mạng 64 tuổi tên Xu nói với chúng tôi rằng ông để ý đến bất kỳ ứng dụng hoặc công nghệ mới “thời thượng” nào mà ông ấy thấy những người trẻ đang sử dụng.

Ông xem các ứng dụng video ngắn, chỉnh sửa ảnh và chơi game mỗi ngày - thậm chí ông còn là người đầu tiên trong gia đình sử dụng ứng dụng mua sắm phổ biến hiện nay Pinduoduo. Ông Xu nói: “Trong thời đại kỹ thuật số, lướt Internet là điều cơ bản giống như biết đọc, biết viết. Nếu bạn không học hỏi, bạn sẽ bị bỏ lại phía sau”.

Với những người cao niên như ông Xu, học hỏi điều mới trên Internet là một nguồn vui sống của họ. Thói quen này không chỉ thách thức những định kiến ​​của nhiều người trẻ về người cao tuổi, mà còn mang lại cho người cao niên sự tự tin và cởi mở khi trò chuyện với các thành viên trong gia đình cũng như người quen của họ về các sự kiện đang diễn ra hàng ngày.

Ông Fu, 63 tuổi, nói với chúng tôi: “Trong thời gian diễn ra dịch Covid-19, tôi đã giao tiếp với các con mình nhiều hơn. Chúng nhận ra tôi biết nhiều như thế nào, từ đó khiến chúng sẵn sàng chia sẻ với tôi hơn”.

Khi quen thuộc hơn với công nghệ kỹ thuật số, người cao tuổi có thể truy cập vào một loạt các lợi ích giúp họ mở rộng cuộc sống sau khi nghỉ hưu. Quan trọng hơn, nếu gặp sự cố, họ có thể yêu cầu sự giúp đỡ từ gia đình hoặc bạn bè bằng cách gửi tin nhắn thoại hoặc ảnh. Trong các cuộc phỏng vấn của chúng tôi, nhiều người đã ví điện thoại thông minh như một vệ sĩ riêng.

Tất nhiên, những tiện ích này không làm giảm đi các vấn đề thực tế của cuộc sống trên mạng. Đối với những người online quá nhiều, họ có nguy cơ thiếu đi sự kết nối xã hội thực tế và có nguy cơ phụ thuộc vào Internet lâu dài vì họ coi nó như là cách để giảm bớt sự cô đơn.

Lừa đảo trực tuyến hay tin giả nhằm vào người cao tuổi cũng là những vấn đề phổ biến. Tuy nhiên, nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, truy cập Internet là một điều tích cực đối với người cao niên. Nó mở ra một thế giới mới, cho phép họ tìm bạn, tiếp cận các hỗ trợ tinh thần, tìm kiếm thông tin đa dạng và có cuộc sống hạnh phúc hơn.

Đã đến lúc ngừng coi người cao tuổi là người “tị nạn” kỹ thuật số. Thế giới kỹ thuật số cũng dành cho họ, nhiều như bất kỳ ai khác.

Bài viết của tác giả Jiang Qiaolei - Phó giáo sư Trường Báo chí và Truyền thông thuộc Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc

Đăng Dương (Theo Sixth Tone)

Khi người cao tuổi muốn tiếp tục làm việc

Khi người cao tuổi muốn tiếp tục làm việc

Người già chưa có nhiều cơ hội việc làm và chưa có nhiều chính sách, kênh thông tin hỗ trợ.

tin nổi bật

Thầy Thích Thọ Lạc: Vu lan mùa báo ân, nên làm việc thiện, nói lời ái ngữ

"Đối với Phật giáo, chỉ có tu mới chuyển được nghiệp. Mùa Vu lan nên làm việc thiện, nói lời ái ngữ để cầu sự bình an cho bản thân, gia đình, hồi hướng cho tổ tiên", Thượng tọa Thích Thọ Lạc chia sẻ.

Chồng đòi 'bố mẹ ai người ấy tự lo'

Sự vô trách nhiệm của chồng khiến Phương dần dần lạnh lòng. Càng nói nhiều, hai vợ chồng chỉ càng cãi vã hơn mà thôi.

Người phụ nữ làm nghề thương thuyết với tiểu tam kiếm bộn tiền

Vương Chấn Hy dùng kinh nghiệm cá nhân của mình để thuyết phục các cô gái yêu đàn ông có vợ sớm từ bỏ chuyện tình cảm ngang trái.

Bài cúng Rằm tháng 7 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Rằm tháng 7 là một trong những ngày lễ quan trọng của người Việt. Vào ngày này, nhiều gia đình làm mâm cơm cúng thần linh, gia tiên và chúng sinh.

Nghìn người đội mưa về dự lễ Vu lan tại chùa Tam Chúc

Dù trời mưa nhưng hàng nghìn phật tử khắp nơi đã đổ về chùa Tam Chúc để tham dự đại lễ Vu lan báo hiếu.

Cách dạy con biết quý trọng gia đình của người Nhật

Nhật Bản được biết đến với bề dày lịch sử văn hóa lâu đời và những cách ứng xử tốt đẹp, trong đó nhấn mạnh cách dạy con gắn kết với gia đình.

Bố mẹ bị bắt vì cho con nhỏ uống vodka

Cảnh tượng bà mẹ cố ép con nhỏ uống hết chai rượu khiến người xem sửng sốt. Cộng đồng mạng còn lo ngại hơn khi cặp phụ huynh vẫn tiếp tục có quyền nuôi con sau khi được thả ra.

Vì tiền, cha gả bán con gái thiểu năng cho 3 người

Vì hám tiền, người cha này đã nhiều lần gả bán con gái bị thiểu năng trí tuệ cho những người đàn ông lớn tuổi.

Mối tình ngang trái chàng Mỹ - nàng Nhật tái ngộ sau 7 thập kỷ day dứt

Ông Mann phải về Mỹ khi bà Yamaguchi đang mang bầu. Những bức thư của bà gửi đến bị mẹ ông giấu đi và mang đốt.

Con nhà nghèo chơi với bạn giàu sẽ tăng cơ hội thoát nghèo

Nghiên cứu cho thấy nếu trẻ em nghèo lớn lên ở những khu dân cư có 70% bạn bè là người giàu - tỷ lệ kết bạn điển hình của những đứa trẻ có thu nhập cao sau này - thì thu nhập trung bình của chúng sẽ tăng 20% trong tương lai.

U50 lấy chồng kém 17 tuổi và cái kết bất ngờ

Không chỉ nhiều hơn chồng 17 tuổi, người phụ nữ này còn từng ly hôn, có 2 con riêng.

Quốc gia Đông Nam Á đầu tiên đòi quyền cho người độc thân

Lý do đằng sau đề xuất này ở Philippines là nhóm người độc thân như cha, mẹ đơn thân thường phải gánh nhiều trách nhiệm hơn, không có ai san sẻ.

4 câu của chồng còn đau gấp ngàn lần chữ 'ly hôn', đừng nói ra với vợ

Bị đánh chắc chắn sẽ rất đau, nhưng nỗi đau thể xác sẽ không bao giờ so được với nỗi đau của trái tim.

Ngôi làng trên đỉnh núi, dân xây nhà lầu, tiêu tiền tỷ nhờ loại cây đắt hơn vàng

Trên rẻo cao Ngọc Linh có ngôi làng được mệnh danh là làng tỷ phú, người dân nơi đây dựng nhà lầu, tậu ô tô nhờ cây sâm - loài biệt dược “đắt hơn vàng”.

Nữ đại gia từng ngủ nghĩa địa xây khách sạn, nuôi trăm trẻ bị bỏ rơi

Hơn 30 năm qua, người phụ nữ U50 được nhiều người gọi bằng cái tên thân thương “mẹ Hương”. Để xứng đáng với cái tên ấy, chị quên lấy chồng, quyết dành cả đời nuôi con người dưng.