Người vợ tài hoa của Bộ trưởng Giáo dục tại vị 29 năm

Những bức ảnh riêng tư của người từng đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Giáo dục Việt Nam trong thời gian dài nhất (29 năm) đã được giới thiệu.

 - Tại bảo tàng về cố GS Nguyễn Văn Huyên được con cháu thành lập trên chính quê hương của ông (làng Lai Xá, Hoài Đức, Hà Nội), người xem được chứng kiến những bức ảnh riêng tư của người từng đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục Việt Nam trong thời gian dài nhất: 29 năm.

Bảo tàng trưng bày nhiều tư liệu quý giá của cố GS Nguyễn Văn Huyên (1905 - 1975) - nhà sử học, nhà dân tộc học, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam. Rất nhiều trong số đó lần đầu tiên được gia đình đưa ra trước công chúng.

Đặc biệt, nhiều hình ảnh về người vợ "nổi tiếng xinh đẹp" và tài hoa của ông, cùng các con, là do chính cố giáo sư tự tay chụp.

Qua những hình ảnh và tư liệu riêng tư mà gia đình mới công bố, người xem có thể thấy rõ tình cảm thắm thiết của ông với phu nhân Vi Kim Ngọc và 4 người con.

Nguyễn Văn Huyên sang Pháp du học từ năm 1926. Về nước năm 1935, năm 1936 ông cưới vợ là bà Vi Kim Ngọc, con gái của nguyên Tổng đốc Thái Bình Vi Văn Định.

Là con gái tổng đốc nhưng bà Vi Kim Ngọc theo “làn gió mới”, và nổi tiếng xinh đẹp.

  {keywords}

"Cô Kim Ngọc và cô Kim Phú, hai ngôi sao sáng của phiên chợ Thái Bình không dự thi sắc đẹp" (trích từ một bài báo), Thái Bình 1936

Cái làm tôi thích thú nhất là Ngọc đánh dương cầm hay, lại biết vẽ, tính tình ý nhị, nhẹ nhàng. Theo tôi, thật là một người lý tưởng… Tôi còn nhớ đã đọc được một quyển sách Pháp với một tấn học thức có khi chưa chắc đã mua được một gam thông minh”. (Cô giáo Nguyễn Thị Thịnh) 

Theo ông Nguyễn Văn Huy, con trai cố GS Nguyễn Văn Huyên, "Mẹ kể rằng ông bà ngoại muốn bà trở thành người con gái toàn bích “cầm kỳ thi họa”, nên khi còn ở Hưng Yên, hàng tuần mẹ được ông cho ô tô đưa về Hà Nội học piano, học vẽ. Sau khi bà ngoại mất, mẹ là người quán xuyến gia đình họ Vi, mặc dù lúc đó mẹ đã đi lấy chồng. Hôn nhân của bố mẹ ghi dấu một sự chuyển đổi quan trọng của xã hội, từ quan niệm “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” sang “tự do yêu đương”.

 {keywords}

Ảnh cưới 1936

"Ước mơ của em khi đôi tám xuân xanh quyết chọn được người tài đức mới dám trao gửi thân…Thế là em đã được toại nguyện" - Hồi ức của bà Vi Kim Ngọc, năm 1975.

Ông bà có với nhau 4 người con: Nguyễn Kim Nữ Hạnh (1937-2010) (hay Nguyễn Kim Hạnh) nguyên kỹ sư thông tin của Tổng cục Đường sắt, tác giả cuốn hồi ký "Tiếp bước chân cha"; Nguyễn Kim Bích Hà (hay Nguyễn Bích Hà), Phó giáo sư, Tiến sĩ hóa học, Hiệu trưởng Trường dân lập Nguyễn Văn Huyên (Hà Nội); Nguyễn Kim Nữ Hiếu, Đại tá, Phó giáo sư, Tiến sĩ y khoa, Thầy thuốc nhân dân, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; Nguyễn Văn Huy, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, nguyên giám đốc bảo tàng dân tộc Việt Nam.

Những bức ảnh dưới đây do chính cố GS Nguyễn Văn Huyên chụp cho vợ con.

  {keywords}

Ảnh chụp khi bà Vi Kim Ngọc vừa sinh con đầu Nữ Hạnh, năm 1937.

Bà Vi Kim Ngọc đã viết những dòng này trong nhật ký: “Khi mẹ có thai lần đầu, cha mẹ vừa mừng vừa lo. Cha chăm sóc mẹ từng ly từng tý. Mẹ ốm nghén liền 4 tháng, gầy sút từ 48kg - 49kg xuống còn 41kg. Bà ngoại của các con thương xót mẹ quá".

  {keywords}

  Bà Vi Kim Ngọc và Nữ Hạnh, 20 Trần Bình Trọng, 1938

Mẹ nhắc tôi nhớ đến tên mình có chữ đầu của tên cha và mẹ: N-H (Nữ Hạnh). Sau này tôi nhìn thấy cha mẹ có bộ cốc bằng bạc có khắc chữ N-H rất đẹp. Tôi cảm nhận được mối tình đằm thắm của cha mẹ nên càng cố gắng góp phần giữ gìn hạnh phúc” (Nguyễn Kim Nữ Hạnh) 

{keywords}  

Bích Hà sinh ra lúc đó đang Chiến tranh thế giới thứ hai. Mọi việc có nhiều thay đổi. Con đã biết thiếu thốn rồi, chị Hạnh và cha con lại bị thương hàn. Ôi, ba tháng trời lo âu, vất vả của mẹ, con lại đau bụng, ho gà, người chỉ còn da bọc xương. Bao bác sĩ Tây, Ta giỏi đều chữa mà vô hiệu. Sâu đành mời ông lang chữa cho một tháng thì bệnh lui. Mẹ cha mới đỡ lo” (Trích Nhật ký của bà Vi Kim Ngọc).

  {keywords}
 Có thể nhận ra niềm hạnh phúc tràn ngập trên gương mặt người mẹ trẻ.

  {keywords}

Vợ và các con qua góc nhìn của người chồng - người cha.

Về con trai út, cố GS Nguyễn Văn Huyên đã có những dòng thư đầy xúc động:“Chú Huy ra đời trong thời buổi tuy cái nguy đầy rẫy nhưng ánh sáng huy hoàng đã bắt đầu bao phủ cả một góc trời Nam. Chúng ta muốn ánh sáng ấy đầy hạnh phúc và hòa bình trong thế hệ tương lai này nên gọi chú Huy là Văn Huy. Bố là Văn Huyên một ánh sáng nhẹ nhàng, mẹ là Kim Ngọc một vật quý không vết, con Văn Huy phải tiến một bước dài trong các nguồn hạnh phúc của các chị lớn”. (Thư của GS Nguyễn Văn Huyên, 1946).

  {keywords}

  Nữ Hạnh (ngoài cùng bên phải), Bích Hà (đứng), Nữ Hiếu và Văn Huy. Ảnh chụp tại Đông phương Bác cổ Viện, năm 1946

GS Nguyễn Văn Huyên còn là một người cha vô cùng thấu hiểu và chia sẻ với con cái. “Năm nay là năm học đầu tiên của một ngành lớn. Nên tất con gặp nhiều khó khăn (…) Chắc con sẽ cố gắng. Cậu còn nhớ khi cậu bằng tuổi con thì cậu có một sự thay đổi rất lớn trong học tập. Cậu hiểu biết nhiều hơn, tin ở mình, tin nhất là ở chỗ chỉ có bản thân mới giải quyết được thật sự vấn đề của mình. Mà muốn giải quyết được thì phải quyết tâm (…) Và nhờ sự tự luyện đó, cậu kiên trì, nhẫn nại, tin tưởng sâu sắc nên sau này gặp biết bao trở ngại, cậu cứ bám chặt mà cố sửa mình để tiến lên góp phần tích cực vào cách mạng được…” (Thư gửi Nữ Hạnh đang học ở Bắc Kinh 1958 – 1959).

  {keywords}
Nhân chuyến công tác đến Trung Quốc, GS Nguyễn Văn Huyên đến thăm Nữ Hạnh đang học ở Băc Kinh (1962 - 1963)

Với cô con gái thứ hai Bích Hà, khi con đi học xa nhà, GS Nguyễn Văn Huyên cùng bày tỏ những thương nhớ, lo lắng của một người cha: “Hiện con dọn ra ngoài, không ở MGU nữa, như vậy có khó khăn không (…) Năm nay con đã vào năm thứ hai đại học rồi. Cố gắng học, sửa những cái bỡ ngỡ năm ngoái mà tiến (…). Hôm nay cậu nói chuyện cho đài Ra-đi-ô Mát-xcơ-va, nói với sinh viên Liên Xô, nên nhớ các con đi học nước ngoài. Con cố gắng cho thật xứng đáng” (Thư gửi Bích Hà).

  {keywords}
   GS Nguyễn Văn Huyên và Bích Hà, năm 1957

  {keywords}

Cả nhà chụp ảnh kỷ niệm cùng anh Nguyễn Huy Phan - sinh viên y khoa, con nuôi của ông Huyên, bà Ngọc. Ảnh chụp tại Thanh Thúy, Phú Thọ, năm 1947.

Trong thư của bà Kim Ngọc gửi cháu ngoại Kim Hiền, bà đã truyền cho cháu kinh nghiệm để gây dựng nên một gia đình, như bà đã có: “Với gia đình ta, bà đã xây đắp những viên gạch nhỏ đầu tiên. Cứ thế cần cù, kiên trì, tin tưởng, phấn khởi, bằng mọi khả năng của mình xây đắp tổ ấm hạnh phúc…”.

  • Ngân Anh - Ảnh từ tư liệu của Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên

tin nổi bật

Hơn 10 vạn người xem livestream phụ huynh tố con bị đánh ở trường quốc tế

Đến 15h30 ngày 28/5, trong livestream mới nhất của mình, bà T.H.T cho biết Ốc (con gái của bà) đã bị sang chấn tâm lý nặng nề ngay sau khi sự việc.

Trường quốc tế học phí 600 triệu bị dân mạng tràn vào vote 1 sao

Sau khi phụ huynh livestream, cộng đồng mạng đã tràn vào đánh giá 1 sao trên nền tảng Google đối với Trường Quốc tế TP.HCM - American Academy (ISHCMC-AA, An Phú, TP Thủ Đức). ISHCMC là ngôi trường có học phí hơn nửa tỷ, khá nổi tiếng ở TP.HCM.

Vụ học sinh trường quốc tế ở TP.HCM bị đánh gây bão mạng xã hội

Đoạn video livestream cách xử lí của nhà trường khi bị tố có học sinh bị “bạo lực học đường” đã gây phẫn nộ cho cộng đồng mạng 2 ngày vừa qua.

Sĩ tử Hà Nội bắt đầu cuộc đua giành suất vào các trường chuyên

Từ ngày 29/5, các sĩ tử sẽ bắt đầu tranh suất vào 4 trường THPT chuyên “hot” tại Hà Nội. Ngoài ra, 4 trường chuyên, trường có lớp chuyên thuộc Sở GD-ĐT sẽ tổ chức thi tuyển vào ngày 20/6.

'Bộ GD-ĐT cần giải thích đã, đang và sẽ làm gì với môn Lịch sử'

Bộ GD-ĐT cần giải thích rõ cho nhân dân lý do tổ chức dạy học lựa chọn môn Lịch sử, và những người muốn môn Lịch sử là bắt buộc đối với học sinh THPT cũng phải có lý lẽ chặt chẽ và khảo sát thực tế.

Tuyển sinh đại học ngày một dễ, ít người trẻ chịu đi học nghề

Nhiều đại biểu bày tỏ lo lắng cho giáo dục nghề nghiệp khi mà việc tuyển sinh vào đại học ngày một dễ dàng, các trường mở thêm nhiều ngành, xét tuyển bằng nhiều phương thức.

Thủ tướng ra Chỉ thị về kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022

Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị số 06/CT-TTg về tăng cường chỉ đạo, phối hợp tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2022.

Nữ sinh lớp 11 bị bạn dùng dao cạo rạch mặt

Một nữ sinh ở Gia Lai cho rằng bạn cùng lớp học giỏi nên kiêu ngạo, dẫn đến mâu thuẫn. Trong quá trình xô xát, chính nữ sinh này đã bị bạn dùng dao cạo lông mày rạch trúng mặt.

Tuyển sinh 2022: Xét học bạ giảm áp lực thi cử vào HAU

Tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội (HAU), thời hạn cuối (17/6) xét học bạ đang tới gần. Các thí sinh khối A00, A01, D01, D07, V00, H00 có thể chọn phương thức xét tuyển này để an tâm “vượt vũ môn”, giảm áp lực thi cử…

Cô bé 11 tuổi ra sách về những câu chuyện đáng yêu hàng ngày

Đầu tháng 5/2022, bạn nhỏ Nguyễn Thị An Phương (sinh năm 2011), học sinh trường Liên cấp Tiểu học & THCS Ngôi sao Hà Nội đã xuất bản cuốn sách đầu tay của mình, là tuyển tập những mẩu truyện ngắn cho thiếu nhi, mang tên Chuyện phiếm của Miu.

'Nhiều trường ép học sinh không thi lớp 10 vì thành tích'

Sở GD&ĐT TP Hải Phòng khẳng định tình trạng nhiều nhà trường ép học sinh không thi vào lớp 10, để đảm bảo thành tích cho đơn vị.

Trường ĐH Mở Hà Nội nhận hồ sơ xét tuyển học bạ

Năm 2022, Trường ĐH Mở Hà Nội có 4 ngành xét tuyển học bạ gồm: Công nghệ thực phẩm, Công nghệ sinh học, Kiến trúc, Thiết kế công nghiệp. Trường nhận hồ sơ xét tuyển theo học bạ THPT đến 17h ngày 7/7.

Quán quân Solve For Tomorrow 2021 ‘truyền lửa’ đam mê công nghệ đến học sinh vùng cao

Nhóm The Eco Warriors cùng “Máy tái chế khẩu trang thành sản phẩm nhựa” - dự án đã giành chiến thắng thuyết phục tại Solve For Tomorrow 2021 -  tiếp tục truyền lửa STEM đến các bạn trẻ vùng cao đồng thời thúc đẩy những ý tưởng nổi bật trong mùa mới.

Lễ tốt nghiệp đặc biệt ở TH School

Hệ thống trường TH School vừa kết thúc năm học 2021 - 2022 một cách trọn vẹn với lễ tốt nghiệp đặc biệt dành cho học sinh khối 12 của cả hai năm học 2020 - 2021 và 2021 - 2022.

Đại biểu Quốc hội phản biện Bộ trưởng Giáo dục về giá sách giáo khoa

Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục băn khoăn: SGK có cần dùng vật liệu tốt, in đẹp quá hay không?. Còn đại biểu Nguyễn Anh Trí đánh giá: "Bộ trưởng nói thế là đúng quá rồi nhưng giá sách như vậy đã trở thành gánh nặng với nhân dân".