Nguy cơ tuyệt chủng vô số loài do "bùng nổ" xây đập thủy điện

Các nhà khoa học đang lên tiếng cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng của tình trạng xây đập thủy điện tràn lan ở một số nơi trên thế giới.

Các nhà khoa học đang lên tiếng cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng của tình trạng xây đập thủy điện tràn lan ở một số nơi trên thế giới. Và những gì đang diễn ra ở khu vực Amazon, một trong những nơi có trữ lượng nước sông lớn nhất thế giới, là minh chứng sống động cho cảnh báo đó.

{keywords}

Nếu tính đến việc khu vực Amazon chiếm tới gần 1/5 tổng trữ lượng nước của các con sông trên khắp toàn cầu, chúng ta sẽ không ngạc nhiên khi biết rằng hệ thống sông ở nơi này được coi là có tiềm năng rất lớn về thủy điện. Điều đó đã dẫn tới việc 9 quốc gia trong vùng, nơi có sông Amazon chảy qua, đã xây tới 191 đập nước và dự kiến sẽ còn xây dựng thêm 243 đập nữa.

Tất cả khiến xu hướng "bùng nổ" xây đập thủy điện ở khu vực Amazon dường như không có dấu hiệu giảm tốc trong tương lai gần. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện, mặc dù các dự án thủy điện này có khả năng mang lại nhiều lợi ích về "năng lượng xanh", có thể tái tạo được trên giấy tờ, nhưng chúng cũng có thể góp phần dẫn tới sự tuyệt chủng của vô số loài.

Theo các chuyên gia, rừng nhiệt đới Amazon là nhà của hàng trăm, nếu không muốn nói là hàng ngàn, loài động vật khác nhau (từ cá tới dơi và động vật linh trưởng) và chỉ được tìm thấy ở các nơi nhất định trong khu vực. Các loài đặc hữu này đôi khi chỉ phân bố ở một diện tích hẹp, vài km2.

Khi các đập nước được xây dựng và các đầm phá hình thành sau đó làm ngập lụt những vạt rừng lớn, chúng sẽ hủy hoại môi trường sống đã biết của các loài nhất định, xóa sạch hoàn toàn chúng.

{keywords}

Hậu quả một đập thủy điện ở Rio Candeis là sự ngập chìm của hàng trăm km rừng nguyên sinh.

"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, sự mở rộng mạng lưới đập nước sẽ dẫn đến các thay đổi lớn đối với những con sông của Amazon do ngăn cản sự dịch chuyển của quần thể động thực vật dưới nước cả ở thượng lưu và hạ lưu, nhấn chìm các thác, ghềnh xuống các hồ lớn và làm ngập lụt các rừng sát kề cũng như tạo ra các đảo rừng không thể nuôi dưỡng các quần thể động vật và thực vật tồn tại độc lập", giáo sư Carlos Peres đến từ Đại học East Anglia (Anh), người đứng đầu nghiên cứu, giải thích.

Trớ trêu là, nhiều loài có thể chịu tác động tiêu cực và thậm chí dẫn đến tuyệt chủng do các dự án xây đập thủy điện "khủng" ở khu vực Amazon lại đang bị cấm buôn bán quốc tế. Do vậy, hiện không có giải pháp gì bảo vệ chúng nếu các đập nước được xây dựng và môi trường sống của chúng bị vô số dự án năng lượng tái tạo, phục vụ nhu cầu sản xuất điện giá rẻ của con người, hủy hoại.

Đây không phải là lần đầu tiên lợi ích "xanh" của đập thủy điện bị hoài nghi. Một nghiên cứu trước đây từng cho thấy việc xây dựng đập nước lớn nhất Brazil, tạo thành hồ chứa 2.360km2, đã làm suy giảm đáng kể số lượng các loài sống ở đó, với phần lớn khu vực này hiện hoàn toàn không có sự sống hoang dã. Ngoài ra, các loài còn sống sót lại thường là những loài không đặc hữu hoặc các loài xâm hại, gây tổn hại hơn nữa đến sự đa dạng sinh học của vùng.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện, các đập nước là nguồn góp phần gây phát thải các khí độc hại CO2 và methane, khi các cây cối và vật liệu hữu cơ chìm lấp trong hồ chứa bị thối rữa và bắt đầu phân hủy. Một báo cáo ước tính rằng, năm 1990, hiệu ứng nhà kính từ sự phát thải khí của một đập thủy điện ở Brazil thực tế gấp 3,5 lần hiệu ứng nhà kính từ việc khai thác cùng lượng điện đó từ dầu mỏ. Sự phát thải khí độc hại này đặc biệt rõ thấy ở các khu vực nhiệt đới như Amazon, do nhiệt độ thúc đẩy sự phân hủy của cây cối và cả sự hình thành khí methane.

Tất nhiên, các nước như Brazil không nhất thiết phải lĩnh hậu quả nghiêm trọng như nguy cơ cảnh báo. "Các dự án đập thủy điện không phải là phần thiết yếu trong sự phát triển tương lai của Brazil, vì chúng không cần thiết. Brazil còn có nhiều lựa chọn khác, kể cả đầu tư vào việc sử dụng hiệu quả năng lượng và khai thác tiềm năng nhiệt điện cũng như năng lượng từ sức gió dồi dào của mình. Các ảnh hưởng nghiệm trọng của các đập nước ở vùng Amazon khiến việc theo đuổi các giải pháp thay thế khác mang lại lợi ích tốt nhất cho Brazil", tiến sĩ Phillip Fearnside, đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh.

Tuấn Anh (Theo IFLScience)

tin nổi bật

Những điện thoại nào sử dụng được ứng dụng định danh điện tử quốc gia?

Công an thành phố Hà Nội biết, hiện ứng dụng định danh điện tử quốc gia – VNEID yêu cầu thiết bị di động của người dân sử dụng hệ điều hành Android 5 hoặc iOS 9 trở lên.

Mối quan hệ giữa Elon Musk và Trung Quốc có ảnh hưởng tới Twitter?

Mối quan hệ giữa Elon Musk và Trung Quốc vốn rất tốt thông qua các hoạt động sản xuất ô tô điện của Tesla. Tuy nhiên, sự phụ thuộc ngày càng lớn của Tesla tại thị trường tỷ dân đang đặt ra nhiều câu hỏi về thương vụ mua lại Twitter.

Các lệnh cấm vận phương Tây bộc lộc điểm yếu công nghệ Nga

Theo tờ Cnews, vào tháng 2, Bộ Nội vụ Nga thừa nhận gặp rắc rối trong việc tìm kiếm các con chip “cây nhà lá vườn” và hệ quả là phải chuyển sang các con chip do Intel sản xuất.

Giá Dogecoin lại tăng vọt vì Elon Musk

Thông tin Tesla chấp nhận thanh toán bằng Dogecoin và sớm áp dụng với cả SpaceX đã khiến giá Dogecoin bật tăng.

Nga đã chuẩn bị cho kịch bản bị ngắt khỏi Internet thế giới

Trong số các biện pháp trừng phạt của phương Tây dành cho Nga, các chuyên gia nhắc đến khả năng loại bỏ hoàn toàn Nga khỏi Internet toàn cầu.

Quân đội Ukraine sử dụng xe đạp điện làm phương tiện trinh sát và vận tải

Trong chiến tranh, bất cứ thứ gì đem lại lợi thế, đều có thể được sử dụng.

Philippines chính thức cấp phép dịch vụ Internet vệ tinh của Elon Musk

Uỷ ban viễn thông quốc gia (NTC) Philippines vừa chấp thuận hồ sơ đăng ký nhà cung cấp dịch vụ Internet cho chi nhánh của Starlink đặt tại quốc gia Đông Nam Á này.

Thương vụ lịch sử ngành chip trị giá 61 tỷ USD, cổ đông Twitter kiện Elon Musk

Cổ đông Twitter kiện Elon Musk; Broadcom thôn tính VMware, thương vụ trị giá 61 tỷ USD;... là những thông tin nổi bật trong bản tin Công nghệ thứ 7 tuần này.

Facebook bị lỗi không hiển thị danh sách người tương tác

Ứng dụng Facebook đang gặp lỗi không hiển thị danh sách người dùng tương tác bằng biểu tượng cảm xúc trên bài đăng.

Trang bị kiến thức, kỹ năng số cho trẻ em Lạng Sơn theo từng độ tuổi

Một mục tiêu được UBND tỉnh Lạng Sơn đặt ra trong kế hoạch triển khai chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng là trang bị kiến thức, kỹ năng số cho trẻ em theo từng độ tuổi.

'Cải cách hành chính là nhiệm vụ của tất cả các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ TT&TT'

Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, cải cách hành chính (CCHC) không chỉ là nhiệm vụ của Lãnh đạo Bộ, cơ quan thường trực CCHC, các đơn vị theo dõi lĩnh vực CCHC mà là nhiệm vụ của tất cả cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.

Tập luyện hiệu quả với HLV cá nhân ảo trên Huawei Watch Fit 2

Huawei vừa ra mắt tại thị trường Việt Nam chiếc Watch Fit 2 dành cho những tín đồ mê thể thao với tính năng hỗ trợ tập luyện và theo dõi sức khỏe cần thiết.

Bộ Công an áp dụng nhiều giải pháp bảo mật cho hệ thống định danh điện tử

Cho biết Bộ Công an đã áp dụng nhiều giải pháp bảo mật và luôn cập nhật thường xuyên cho hệ thống định danh điện tử quốc gia, Công an Thành phố Hà Nội khẳng định dữ liệu của người dân luôn được đảm bảo an toàn.

Ứng dụng định danh điện tử chỉ truy cập danh bạ khi người dùng cho phép

Ứng dụng định danh điện tử (VNEID) yêu cầu quyền truy cập danh bạ và hình ảnh đối với một số dịch vụ và phải được người dùng cho phép.