Dù với bất kỳ định nghĩa nào - ngoại trừ của bản thân và có lẽ những người hàng xóm ở Silicon Valley - trung tâm công nghệ cao của nước Mỹ và cả thế giới - Hal Steger là một triệu phú. Tài khoản hơn 2 triệu USD ở ngân hàng. 1,3 triệu USD trị giá ngôi nhà và một số tài sản khác, tất cả cộng lại thì tổng tài sản của gia đình Steger, 51 tuổi, khoảng 3,5 triệu USD. Điều đó có nghĩa nhà Steger lọt vào 2% gia đình hàng đầu ở Mỹ.

Vài triệu USD chẳng có nghĩa lý gì

Mỗi ngày ông Steger, giám đốc tiếp thị một công ty công nghệ, vẫn tranh đấu vì sự thành công của mình. Người ta thường thấy ông ở bàn làm việc vào lúc 7 giờ sáng hầu hết các ngày trong tuần. Ông đặc biệt làm việc 12 giờ một ngày và làm thêm 10 giờ vào cuối tuần.

"Tôi biết những người ngoài nhìn vào sẽ hỏi tại sao tôi cứ làm việc vất vả như vậy", ông Steger nói, "Nhưng vài triệu USD không còn đáng kể so với trước đây. Có thể ở những năm 1970, một vài triệu USD có nghĩa là "Cuộc sống của sự giàu có và danh tiếng", hay Richie Rich sống trong một ngôi nhà lớn với một viên quản gia. Nhưng nay không còn như vậy được nữa".

Ở Silicon Valley đậm đặc những triệu phú như ông Steger - những người vẫn đang làm việc vất vả như thể họ chưa tìm thấy mình ở đâu trong số những người giàu. Những con người đầy tham vọng và thành công này trong kỷ nguyên số vẫn không nghĩ họ là người giàu có bởi xung quanh họ có nhiều người giàu hơn - giàu hơn rất nhiều.

Khi những giám đốc điều hành thường nhận lương hàng chục triệu USD/năm, một quản lý quỹ đầu tư mạo hiểm có thể kiếm được 1 tỷ USD một năm thì những người mới chỉ có vài triệu USD thường thấy sự giàu có của họ là nhỏ bé so với tài sản nhà người chất đống.

"Mọi người ở xung quanh đây nhìn vào người ở trên họ", Gary Kremen, 43 tuổi, sáng lập trang Web mai mối Match.com nói, "Giống như dân tài chính ở Phố Wall "giá" 7 triệu USD luôn tự hỏi họ có gì đặc biệt khi có nhiều người xung quanh có hàng trăm triệu USD".

Ông Kremen ước tính gia tài của mình khoảng 10 triệu USD. Điều đó, ông chắc chắn ở nửa trên của 1% dân Mỹ 'thượng hạng', theo số liệu về sự giàu có của Cục Dự trữ Liên bang, nhưng lại hiếm có trong top mức độ giàu có của các thị trấn đầy ảnh hưởng của Silicon Valley như Paolo Alto, Menlo Park và Atherton. Vì vậy, ông làm việc từ 60 - 80 giờ một tuần bởi vì như ông nói, ông không nghĩ ông có đủ tiền để sống một cuộc sống thư thả.

"Anh chẳng là gì ở đây với 10 triệu USD", ông Kremen nói rất thành thực. Tất nhiên, không phải mọi triệu phú ở Silicon Valley đều chia sẻ quan điểm đó.

Celeste Balansky, một kỹ sư 49 tuổi với tài sản ròng khoảng 5 triệu USD sống với chồng ở Menlo Park không còn phải cáu bẳn vì lo tiền cho con cái ăn học. Từ lâu, bà đã không còn phải lo lắng cân bằng quyển séc. Khi những ngày làm việc 18 tiếng quá nhiều để lại cho bà sự trống rỗng và kiệt sức, bà bỏ ra đi và tự cho phép mình 12 tháng nghỉ ngơi.

Nhưng giống các triệu phú khác ở Silicon Valley, bà cũng lo lắng về tương lai tài chính của mình. Bà đã từng có đến 200 triệu USD nhưng đến nay tiền mặt đã ra đi chỉ còn lại 1 triệu USD sau vụ bong bóng dot.com. Bà Balanski đã quay trở lại làm việc từ tháng Ba năm nay.

Cùng với hai đối tác, bà lập một công ty phần mềm - Vitamin D - và như vậy bà lại gắn với những đêm mất ngủ cùng nhiều áp lực khác. "Tôi luôn tự hỏi tại sao mình làm như vậy?", bà Balanski nói. Chồng bà, 62 tuổi, cũng đang làm việc. Gần đây, hai người có một thoả thuận: Bà sẽ làm việc 5 năm nữa vì lợi ích của cả gia đình.

"Mọi người ở đây, nếu họ chỉ có 2 - 3 triệu USD không cảm thấy an toàn", ông David W. Hettig, một người làm việc ở Silicon Valley hai mươi năm qua cho biết.

Yếu tố may mắn

Rất nhiều triệu phú 'khiêm tốn' ở đây cảm thấy ăn năn, thậm chí tội lỗi về đống bạc của họ. Tài năng đóng một vai trò trong thành công về tiền bạc của họ, nhưng nó cũng phải đến đúng lúc, đúng nơi.

"Họ nhận ra rằng nếu mình bước vào một văn phòng khác, mọi thứ sẽ trở thành rất khác", theo nhà tâm lý học Marilyn Holland, người đã làm công việc tư vấn ở Silicon Valley 25 năm. Theo bà, đó là điểm khác giữa các triệu phú "giai cấp công nhân" so với các trùm tư bản, những người có xu hướng xem mình là trụ cột trong cộng đồng giàu có hàng trăm, hàng tỷ USD.

"Có nhiều tiền ở đây là tiền bất ngờ. Người ta không được chuẩn bị trở thành triệu phú", ông Bruce Karsh, một kỹ sư 51 tuổi nói. Ông ước tính tài sản của ông trị giá từ 2 - 3 triệu USD.

Bà Balanski là một trong số đó. Năm 12 tuổi, cha bà mất. Bà đã định theo học âm nhạc nhưng vì lo lắng cho những khoản nợ đã thôi thúc bà khi ấy chuyển sang học trường kỹ thuật. Nay với tài sản 5 triệu USD, nghĩ lại ngày đó bà nói "không thể tưởng tượng được".

"Tôi luôn tự hỏi tôi có xứng đáng như vậy. Nó không như anh nghĩ đâu, bởi đó là rất nhiều tiền", bà nói. Nhiều triệu phú 'giai cấp công nhân' khác ở đây cũng hỏi câu hỏi tương tự. Bà Holland từng làm việc với nhiều triệu phú cho biết họ hay tự hỏi tại sao họ được trả thù lao quá tốt như vậy trong khi những người khác như giáo viên, người có đóng góp nhiều cho thế giới, lại không được như vậy.

Thời khắc may mắn đến trong sự nghiệp của bà Balanski khi năm 1999 bà nhận công việc trưởng bộ phận kỹ thuật của Handspring, một nhà sản xuất thiết bị cầm tay. Đến cuối năm 2000, số cổ phiếu bà có đã đưa bà trở thành một trong những phụ nữ giàu có ở Silicon Valley.

Nhưng giàu có như vậy, gia đình bà Balanski nhìn vẻ ngoài vẫn sống một cuộc sống khiêm tốn. Bà đi chiếc xe Subaru đời 2006, còn chồng lái chiếc Saab 6 năm tuổi. Kỳ nghỉ của gia đình chủ yếu là đi thăm người thân. Bản thân bà cũng không để ý đến trang phục hay trang sức. Song gia đình bà cũng có một chiếc hồ bơi, là giấc mơ của bà từ khi còn ở Nam California.

Bỏ Silicon Valley? Không thể

Với số tài sản các triệu phú kiếm được ở Silicon Valley, ở nơi khác họ sẽ có cuộc sống vương giả. Nhưng khi được hỏi, tất cả đều chấp nhận ở lại Silicon, tiếp tục làm việc quần quật chứ không phải đến những nơi khác để hưởng thụ.

David Koblas, một lập trình viên máy tính với tài sản ròng từ 5 đến 10 triệu USD nói ông có thể giàu có ở thành phố Kansas và người ta sẽ mời ông vào vị trí hội đồng quản trị, nhưng ở Silicon Valley ông mới thấy mình thực sự là mình: làm việc và thực sự cạnh tranh.

Hoặc như ông Umberto Milletti, tài sản 5 triệu USD có lý do: "Chúng tôi có thể chuyển đi. Nhưng nếu anh làm như vậy có nghĩa anh thừa nhận bị đánh bại. Không ai muốn bị tụt lại".

Với ông, và chắc chắn nhiều triệu phú ở Silicon Valley khác nữa, đó như một cuộc chạy marathon nhưng không có đích. "Ở đây, 1% hàng đầu đuổi theo thứ hạng 1-10 của 1% hàng đầu đó và 1-10 hạng đầu của 1% đuổi theo vị trí cao hơn. Anh cố gắng bắt kịp họ nhưng khó có thể đạt được", ông Milletti nói.

Hà Lan

Theo NYT