3 mẹ con cùng mắc một bệnh ung thư, bác sĩ ‘giải mã’ nguyên nhânSau khi người mẹ phát hiện ung thư vú, các bác sĩ tư vấn khám sàng lọc 2 người con gái. Kết quả, họ đều mắc căn bệnh này.
Ngày 12/11, Cục Thống kê chính thức công bố báo cáo Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025.
Gần 20% số ca tử vong là do suy yếu tuổi già
Theo đó, cả nước ghi nhận 2,8 triệu hồ sơ khai tử trong 5 năm qua, trong đó bệnh tật là nguyên nhân tử vong chủ yếu của cả giai đoạn, chiếm 64,5% tổng số trường hợp tử vong. Trong nhóm tử vong do bệnh tật, chỉ có 28% trường hợp được xác định rõ nguyên nhân bệnh, trong khi 72% trường hợp chưa xác định được nguyên nhân cụ thể.
Các nhóm nguyên nhân tử vong khác gồm suy yếu do tuổi già (20,6%), tử vong không xác định được nguyên nhân (10,2%) và tử vong do các biến cố bên ngoài (4,8%).
Dù bệnh tật là nguyên nhân tử vong chủ yếu nhưng số liệu Cục Thống kê cung cấp cho thấy tỷ trọng này có xu hướng giảm dần qua các năm, từ 71,1% năm 2021 xuống còn 54,2% năm 2025, phần nào phản ánh xu hướng thay đổi về mô hình sức khỏe - bệnh tật trong cộng đồng.
Trong khi đó, tỷ trọng tử vong do suy yếu tuổi già tăng đều từ 15,7% lên 29,6% (năm 2025), cho thấy quá trình già hóa dân số đang thể hiện rõ trong cơ cấu tử vong.
'Gánh nặng tử vong do ung thư đang ở mức đáng lo ngại'
Trong số các trường hợp tử vong do bệnh tật, ung thư, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, xơ gan và suy thận là những nguyên nhân đáng chú ý, với số trường hợp tử vong có xu hướng gia tăng trong cả giai đoạn nghiên cứu.
Đặc biệt, nếu năm 2021, số trường hợp tử vong do ung thư là 19.400 trường hợp (tỷ lệ 5% tổng số ca tử vong vì bệnh tật) thì đến năm 2025, con số này tăng lên 46.800 trường hợp (chiếm 15,2%). Như vậy, sau 5 năm, số tử vong vì ung thư tăng gấp khoảng 2,4 lần. Trung bình, cứ 3 người chết vì ung thư thì có 2 người là nam giới.
"Gánh nặng tử vong do ung thư đang ở mức đáng lo ngại", báo cáo nhấn mạnh dù không thể loại trừ khả năng một phần mức tăng này phản ánh sự cải thiện trong ghi nhận, xác định và mã hóa nguyên nhân chết. Cục Thống kê cho rằng tỷ lệ 15,2% này "là một tín hiệu cảnh báo mạnh", đòi hỏi sự quan tâm ngày càng lớn đối với công tác phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị ung thư.
Báo cáo của Cục Thống kê cũng nêu các trường hợp tử vong do các bệnh của hệ tuần hoàn, bao gồm: Đột quỵ, tâm phế mạn, nhồi máu cơ tim, suy tim, thiếu máu cơ tim cục bộ, tăng huyết áp biến chứng và các bệnh mạch máu não.
Theo đó, số liệu từ đăng ký khai tử cho thấy tỷ trọng số ca tử vong vì nhóm bệnh này trong cơ cấu tử vong do bệnh tật còn cao hơn cả ung thư, với 15,4% năm 2025 (tương đương 47.300 ca). Trong khi 4 năm trước đó, tử vong vì các bệnh của hệ tuần hoàn là 29.700 trường hợp (7,7%).
Trong đó, số trường hợp tử vong do đột quỵ có xu hướng tăng mạnh, từ 16.000 trường hợp năm 2021 lên 33.100 trường hợp năm 2025, gấp hơn 2 lần sau 4 năm.
"Những kết quả này cho thấy gánh nặng tử vong do các bệnh không lây nhiễm đang là vấn đề cần được quan tâm trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân", Cục Thống kê nhận định.
Nam giới chiếm hơn 78% số ca tử vong vì tai nạn giao thông và tự tử
Đối với các trường hợp tử vong do nguyên nhân bên ngoài, tai nạn giao thông là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và có sự chênh lệch giới rất lớn khi nam giới chiếm 78,2% tổng số trường hợp.
Bên cạnh tai nạn giao thông, đuối nước và tự tử cũng là những nguyên nhân tử vong đáng chú ý. Tử vong do đuối nước tập trung nhiều ở trẻ em, đặc biệt là nhóm dưới 15 tuổi, trong khi nam giới chiếm khoảng 3/4 số trường hợp.
Đối với tự tử, cả nước ghi nhận khoảng 13.800 trường hợp trong giai đoạn 2021 - 2025, trong đó nam giới chiếm 78,8%. Phần lớn các trường hợp tử vong do tự tử ở nam giới tập trung trong độ tuổi lao động (20-54 tuổi).
.svg){kind=icon}
