Dưới chân hồ Pha Đay, ở độ cao khoảng 1.200m, bản Bút nằm giữa núi rừng xanh ngút ngàn. Khí hậu mát mẻ, cảnh quan nguyên sơ cùng không gian sống truyền thống của đồng bào Thái đang tạo sức hút riêng cho điểm đến vùng cao này.
Từ trên cao nhìn xuống, những mái nhà sàn nép mình bên ruộng lúa, giữa những dãy núi trùng điệp, tạo nên bức tranh bình dị của miền sơn cước. Từ những nếp nhà sàn này, người dân bản Bút đã cải tạo thành các homestay phục vụ khách du lịch, tạo sinh kế ngay tại địa phương.
Bà Phạm Thị Tuyết, chủ cơ sở homestay, cho biết bản Bút hiện có hơn 100 hộ dân sinh sống, toàn bộ là đồng bào dân tộc Thái. Qua nhiều thế hệ gắn bó với núi rừng, người dân nơi đây vẫn gìn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống, đặc biệt là những ngôi nhà sàn cổ có tuổi đời hàng trăm năm.
“Đến bản Bút, du khách không chỉ tìm đến cảnh quan mà còn có cơ hội trải nghiệm đời sống văn hóa của người Thái. Nhiều ngôi nhà sàn bằng gỗ có tuổi đời hàng trăm năm vẫn được người dân gìn giữ, trở thành nơi lưu giữ kiến trúc, nếp sống và ký ức của nhiều thế hệ”, bà Tuyết cho biết.
Theo bà Tuyết, cùng với không gian nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm truyền thống được duy trì và đưa vào các hoạt động trải nghiệm. Du khách có thể tìm hiểu cách làm các sản phẩm thủ công, thưởng thức những món ăn mang đậm hương vị núi rừng như xôi ngũ sắc, cá suối nướng, thịt lợn cỏ, gà đồi.
Trong những đêm giao lưu, các tiết mục văn nghệ truyền thống cũng trở thành điểm nhấn. Du khách được thưởng thức những câu hát, điệu múa và có thể trực tiếp tham gia các hoạt động sinh hoạt văn hóa cùng người dân.
Nhờ đó, mỗi năm gia đình bà Tuyết đón khoảng 1.000 lượt khách, trong đó có cả khách trong nước và quốc tế.
Ông Hoàng Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Xuân, cho biết từ năm 2020, địa phương lựa chọn một số nhà sàn truyền thống để cải tạo thành homestay phục vụ du khách. Từ những hộ làm du lịch đầu tiên, mô hình du lịch cộng đồng từng bước được nhân rộng.
Đến nay, bản Bút có 5 hộ làm du lịch. Mỗi năm, địa phương đón từ 10.000-15.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm và nghỉ dưỡng, mang lại nguồn thu hàng tỷ đồng cho người dân.
Không chỉ tạo thêm nguồn thu, du lịch cộng đồng còn mở ra hướng sinh kế mới cho người dân vùng cao. Những ngôi nhà sàn vốn chỉ phục vụ sinh hoạt gia đình nay trở thành nơi lưu trú; các món ăn truyền thống, nghề dệt thổ cẩm, văn nghệ dân gian được đưa vào chuỗi trải nghiệm phục vụ du khách.
Theo ông Hùng, từ những gì gần gũi nhất với cuộc sống, người dân bản Bút đang từng bước tạo dựng các sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Khi những nếp nhà sàn không chỉ được gìn giữ mà còn tạo ra thu nhập, văn hóa truyền thống cũng có thêm động lực để được bảo tồn và trao truyền cho các thế hệ sau.
.svg){kind=icon}
