Nỗi lo 'hụt bước' tái cơ cấu ngân hàng

Một trong những mục tiêu của đề án tái cơ cấu hệ thống ngân hàng (NH) Việt Nam là tăng cường sự an toàn cho hệ thống.

Một trong những mục tiêu của đề án tái cơ cấu hệ thống ngân hàng (NH) Việt Nam là tăng cường sự an toàn cho hệ thống. Tuy nhiên, đang có những dấu hiệu cảnh báo về vấn đề này. Nếu không được cải thiện, lộ trình tái cơ cấu có thể bị ảnh hưởng.

Những cảnh báo

Câu chuyện nóng về việc Bộ Tài chính “truy” cổ tức tiền mặt tại 2 ngân hàng (NH) thương mại có cổ phần nhà nước chi phối đã làm lộ ra một vấn đề đáng lo ngại, vượt ra ngoài những tranh cãi khoản cổ tức nộp về ngân sách.

Mấy ngàn tỷ là lớn nhưng nếu so sánh mấy phần trăm cổ tức tiền mặt với tổng thu ngân sách quốc gia thì là một tỷ lệ rất nhỏ. Bộ Tài chính cũng đã khẳng định, 'truy' cổ tức không phải vì ngân sách khó khăn. Đồng quan điểm này, một chuyên gia tài chính cho rằng, ‘cơm không ăn gạo còn đó’. Hàng loạt NH cổ phần không chia cổ tức trong nhiều năm nay để dành nguồn lực phát triển dài hạn với sự đồng thuận từ phần lớn các cổ đông.

Câu chuyện chia hay không chia cổ tức tiền mặt, nhìn từ góc độ gia tăng năng lực tài chính, đáp ứng các chuẩn mực quốc tế của NH Việt trong bối cảnh hội nhập và áp lực cạnh tranh, đang gia tăng hơn bao giờ hết thực sự là một vấn đề đáng nói.

{keywords}

Đang có những dấu hiệu cảnh báo cho thấy chỉ số an toàn của NH không những không được cải thiện mà đang suy giảm.

Trên thực tế, số tiền cổ tức mà Bộ Tài chính có thể thu được từ 2 NH này khoảng 4.700 tỷ đồng so với dự kiến thu ngân sách năm nay khoảng 1 triệu tỷ.

Các NH trong cuộc cho biết, họ có thể sẵn sàng trả khi có ý kiến của cấp thẩm quyền. Tuy nhiên, điều mong muốn nhất của các NH này là để lại cổ tức, nói đúng hơn là nhà nước tiếp tục đầu tư vào NH, để nâng cao năng lực tài chính. Đại diện phía các NH cho rằng, việc trích tiền mặt trả cổ tức vào thời điểm này là không phù hợp và có thể gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực. Một trong số đó là xu hướng suy giảm nghiêm trọng hệ số an toàn vốn (CAR) của các NHTMNN.

Trong một báo cáo vừa công bố của trung tâm nghiên cứu độc lập BIDV, đến cuối 2015, khối NN quốc doanh và NH có vốn NN chi phối (gồm 4 NH: Agribank, BIDV, VietinBank, Vietcombank) chiếm trên 45% hoạt động của hệ thống nhưng có hệ số an toàn CAR giảm nhanh từ mức 10,8% năm 2011 xuống mức 9,4% hiện nay - gần chạm ngưỡng tối thiểu 9% theo quy định của NHNN, thấp hơn mức bình quân của ASEAN là 10,3%.

Thậm chí, một chuyên gia cho biết, các chỉ số này mới chỉ tiệm cận tiêu chuẩn an toàn theo Base II và sẽ xuống thấp hơn nếu áp dụng Base III. Đây thực sự là một điều đáng cảnh báo về sức khỏe của các NH lớn.

Theo một báo cáo của Trung tâm nghiên cứu độc lập BIDV, nếu tận thu sẽ dẫn đến hệ quả là vốn tự có của khối NHTMNN không tăng. Khi nền tảng năng lực tài chính không cải thiện thì không thể tăng cho vay và dự báo dư nợ tín dụng thiếu hụt 280 ngàn tỷ đồng. Điều này khiến nền kinh tế giảm đi gần 50 ngàn tỷ đồng vốn đầu tư, GDP giảm gần 70 ngàn tỷ đồng trong giai đoạn 2016-2020.

Hụt bước tái cơ cấu?

Con số vài ngàn tỷ đồng so với kế hoạch thu ngân sách cả triệu tỷ đồng năm nay chiếm một tỷ trọng nhỏ, chỉ khoảng 0,47%. Trong khi đó, nếu phần cổ tức để lại đầu tư tiếp sẽ góp phần quan trọng gia tăng thêm năng lực tài chính của NH. Mặc dù, chừng đó vẫn chưa thể thỏa mãn được năng lực tài chính đáp ứng theo quy định và chuẩn quốc tế.

{keywords}

Việc suy giảm chỉ số an toàn, không đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ có rất nhiều bất lợi cho NH Việt Nam khi hội nhập.

Vì thế, nhiều chuyên gia lo ngại, nếu cứ "vắt chanh" mà không nuôi dưỡng thì đến lúc sẽ ‘kiệt’. Bởi, nếu không củng cố và gia tăng năng lực, đến mức nào đó thì các NH sẽ không đạt được mục tiêu gia tăng tiềm lực, cùng cố an toàn để tái cơ cấu, tiếp tục đổi mới và phát triển. Đáng ngại hơn, việc suy giảm chỉ số an toàn, không đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ có rất nhiều bất lợi cho NH Việt Nam khi hội nhập.

Chuyên gia Cấn Văn Lực cho rằng, hiện đang có chủ trương tăng thu cho ngân sách nhưng cần tận thu chỗ nào, đầu tư nuôi dưỡng chỗ nào và thời điểm nào mới là vấn đề. Ví dụ, việc thoái vốn nhà nước ở nhiều DN đang làm rất chậm. Nhiều nơi bán được giá nhưng không chịu thoái. Bên cạnh đó, nợ đọng thuế là 73 ngàn tỷ của năm 2015 đã thu được bao nhiêu?.

Bà Nguyễn Thùy Dương, Phó Tổng giám đốc phụ trách Dịch vụ Tài chính ngân hàng của Ernst & Young Việt Nam, nhìn nhận, “cơm không ăn gạo còn đấy”. Vấn đề quan trọng là phải tăng được vốn cho NH, phải có thêm nguồn vốn thì mới giải quyết được vấn đề. Nâng cao năng lực sẽ giúp NH trở nên hấp dẫn hơn.

Ông Gary Hwa Tổng giám đốc điều hành Dịch vụ Tài chính ngân hàng của Ernst & Young Châu Á - Thái Bình Dương khẳng định, việc Việt Nam hội nhập với khu vực và thế giới, nhất là với sự hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) và sắp tới là TPP thì áp lực cạnh tranh trong ngành NH sẽ rất lớn. Đây cũng là thách thức đối với NH Việt Nam.

Ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch BIDV, nhấn mạnh, việc đáp ứng tiêu chuẩn tài chính, củng cố hệ số an toàn là rất quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh NH. Ngược lại NH lớn mạnh sẽ ảnh hưởng tích cực tới kế hoạch tăng trưởng kinh tế. Với nội tại NH, nâng cao năng lực giúp không phải tiết giảm, sa thải lao động, không chảy máu chất xám trong một AEC được dịch chuyển tự do lao động.

Trên thực tế, lộ trình về tái cơ cấu ngân hàng như đã nêu tại Đề án 254 của Chính phủ về cơ cấu lại các TCTD và Thông báo số 249/TB-VPCP cũng đã đặt ra yêu cầu tăng vốn, đảm bảo các chỉ số an toàn, nâng cao năng lực cạnh tranh đối với các TCTD, đặc biệt NH thương mại quốc doanh và các NH nhà nước nắm cổ phần chi phối. Nếu việc này không được thực thi tốt, rất có thể lộ trình tái cơ cấu sẽ bị hụt bước.

M. Hà

tin nổi bật

Tại sao các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng?

Các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng vì nhiều lý do khác nhau.

Giá vàng hôm nay 3/12: Tuột mốc 1.800 USD/ounce

Giá vàng thế giới giảm sau khi tăng lên mức cao nhất trong gần 4 tháng. Thị trường chờ đợi công bố báo cáo việc làm tháng 11/2022.

Giá vàng thế giới lập đỉnh 4 tháng, giá vàng miếng trong nước đi xuống

Giá vàng thế giới hôm nay (2/12) tăng lên ngưỡng quan trọng 1.800 USD/ounce, mức cao nhất trong vòng 4 tháng qua. Còn giá vàng miếng trong nước lại quay đầu đi xuống.

Quy định ghi âm nội dung tư vấn bán bảo hiểm là 'bất khả thi'?

Việc yêu cầu ghi âm toàn bộ nội dung tư vấn bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm phải kiểm tra độc lập nội dung cung cấp thông tin, theo VCCI, là chưa thực sự rõ ràng, rất khó để áp dụng trên thực tế, cần quy định rõ hơn.

Cổ phiếu bất động sản, chứng khoán bứt phá: VN-Index vọt thêm gần 44 điểm

Thị trường chứng khoán ghi nhận nhóm cổ phiếu bất động sản rung lắc sau vài phiên tăng giá. Tuy nhiên, thanh khoản cao và thị trường đã sôi động trở lại với phiên giao dịch có giá trị tỷ USD.

Nhóm ngân hàng thay nhau bứt phá, triển vọng dài hạn cho ‘cổ phiếu vua’

Nhóm cổ phiếu ngân hàng thay nhau tăng trần rồi điều chỉnh và phân hóa trong nhiều phiên gần đây. Nhìn chung, hầu hết đã hồi phục 20-40% từ đáy. Khối ngoại tiếp tục mua vào nhóm này và triển vọng các nhà băng tương đối tích cực.

Giá vàng hôm nay 2/12: Vàng thế giới tăng sốc, trong nước quay đầu giảm

Giá vàng hôm nay 2/12 trên thị trường thế giới tăng dựng đứng do đồng USD tụt giảm sau tuyên bố của chủ tịch Fed Jerome Powell. Giá vàng trong nước cũng tăng theo, nhưng đến đầu giờ chiều lại quay đầu giảm.

Giá vàng miếng và vàng nhẫn biến động trái chiều

Giá vàng miếng của SJC hôm nay (1/12) giảm trong khi giá vàng nhẫn lại tăng khá mạnh. Trái lại, giá vàng thế giới đột ngột tăng phi mã lên đỉnh 2 tuần.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu báo cáo giao dịch đáng ngờ dịp World Cup

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các đơn vị cần rà soát hạn mức giao dịch của khách hàng, quy mô hoạt động, ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh và báo cáo nếu có dấu hiệu đáng ngờ.

Đề xuất nhân viên ngân hàng bán bảo hiểm phải ghi âm nội dung tư vấn

Trong dự thảo mới, doanh nghiệp bảo hiểm phải kiểm tra định kỳ nhằm đảm bảo chất lượng tư vấn bảo hiểm của các nhân viên ngân hàng.

Cổ phiếu bất động sản tiếp tục dậy sóng, blue-chips níu VN-Index

Nhóm cổ phiếu bất động sản tiếp tục nổi sóng với nhiều mã tăng trần như Novaland, Phát Đạt, DIC Corp. theo những tín hiệu tích cực trong và ngoài nước. Tuy nhiên, nhóm blue-chips diễn biến kém tích cực hơn.

Giá vàng hôm nay 1/12: Vàng thế giới tăng mạnh, trong nước giảm sâu

Giá vàng hôm nay 1/12 trên thị trường thế giới tăng trở lại do đồng USD giảm. Giá vàng trong nước cũng tăng theo, nhưng đến chiều lại quay đầu giảm mạnh.

Một cơn bão tố, đại gia bất ngờ sụt tỷ USD

Nhiều đại gia gây dựng cơ đồ tỷ USD ấn tượng trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, tham vọng giúp doanh nghiệp tăng trưởng thần tốc có thể khiến một số doanh nhân chứng kiến tài sản sụt giảm mạnh.

Hạn chế đầu cơ, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu thu thuế nhà đất

Bộ Tài chính cho biết sẽ nghiên cứu hoàn thiện theo hướng tăng mức điều tiết đối với đất và bổ sung thu thuế đối với nhà nhằm khuyến khích sử dụng nhà, đất có hiệu quả, góp phần hạn chế đầu cơ nhà đất.

Bất ngờ ‘tay chơi’ bất động sản miền Bắc: 50% cổ phiếu sang tay sáng 30/11

Doanh nghiệp bất động sản có tiếng tại miền Bắc ghi nhận gần 50% cổ phiếu được chuyển nhượng trong buổi sáng 30/11. Cổ phiếu tăng trần sau 12 phiên giảm sàn liên tiếp.