Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức chuỗi chương trình văn hóa, nghệ thuật nhân kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 – 24/11/2026) và chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) lần đầu tiên.

PGS.TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam nhấn mạnh đây là dịp đặc biệt để ôn lại một dấu mốc lịch sử trọng đại của nền văn hóa cách mạng Việt Nam, đồng thời tri ân những thế hệ văn nghệ sĩ đã cống hiến tài năng, tâm huyết, trí tuệ và cả cuộc đời cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

vanhoa1.jpg
Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân

Nhìn lại chặng đường 80 năm trước, vào ngày 24/11/1946, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất tại Nhà hát Lớn Hà Nội quy tụ tinh hoa trí thức, văn nghệ sĩ 3 miền về Thủ đô hiến kế xây dựng nền văn hóa mới. Khắc ghi lời hiệu triệu lịch sử của Bác Hồ rằng "văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi" và văn nghệ sĩ là những "chiến sĩ trên mặt trận ấy", nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân khẳng định mỗi thời kỳ đất nước vươn tầm rực rỡ đều gắn liền mật thiết với sự phát triển đỉnh cao của văn hóa.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam đặc biệt nhấn mạnh tầm vóc của Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết đã đưa ra tuyên ngôn mang tính thời đại khi xác định văn hóa và con người không chỉ là nền tảng, nguồn lực nội sinh mà còn trở thành trụ cột, hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh, bền vững và là sức mạnh mềm của quốc gia. 

Đứng trước yêu cầu của kỷ nguyên mới, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cho rằng hơn 4.000 văn nghệ sĩ dưới mái nhà chung của Liên hiệp cần tiếp tục đổi mới, bám sát thực tiễn đời sống để sáng tạo nên những tác phẩm xứng tầm, vừa đấu tranh loại trừ cái xấu, cái ác, vừa tôn vinh cái đẹp và khơi dậy lòng yêu nước. Đặc biệt, giới văn nghệ sĩ phải chủ động thực hiện chuyển đổi số, kiến tạo không gian văn hóa số và xác lập chủ quyền văn hóa trên không gian mạng.

Việc số hóa di sản của 54 dân tộc anh em, xây dựng thư viện số, bảo tàng mở, nhà hát di động hay ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cần đi đôi với bảo vệ bản quyền và giữ gìn bản sắc dân tộc. Bên cạnh đó, toàn Liên hiệp đặt quyết tâm đưa các chuyên ngành văn học, điện ảnh, âm nhạc, sân khấu, mỹ thuật, nhiếp ảnh trở thành mũi nhọn, góp phần đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030.

Tôn vinh 50 văn nghệ sĩ tiêu biểu và mở ra không gian nghệ thuật giàu bản sắc

Điểm nhấn xúc động của sự kiện là lễ tôn vinh 50 văn nghệ sĩ tiêu biểu có nhiều đóng góp xuất sắc cho nền văn học nghệ thuật nước nhà, được lựa chọn từ 10 hội chuyên ngành trung ương.

Ở lĩnh vực văn học và điện ảnh, danh sách tôn vinh quy tụ nhiều tên tuổi lớn như các nhà thơ Hữu Thỉnh, Bằng Việt, Vũ Quần Phương, nhà văn Lê Minh Khuê, Chu Lai, Anh hùng Lao động Nguyễn Minh Chuyên, NSND Đặng Nhật Minh, Đặng Xuân Hải, Lương Đức và nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát.

Lĩnh vực kiến trúc và văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số ghi nhận cống hiến của GS.TS.KTS Hoàng Đạo Kính, GS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông, KTS Nguyễn Thúc Hoàng, Phạm Thanh Tùng, Nguyễn Tiến Thuận, họa sĩ Chu Thị Thánh, Trương Thị Mai San, Vi Ngọc Linh và hai nhà thơ Vi Hồng Nhân, Ngô Quang Hưng.

Ở khối nghệ thuật sân khấu và âm nhạc tôn vinh TS, nhà viết kịch, đạo diễn Trần Đình Ngôn, NSND Diễm Lộc, Mẫn Thu, Nguyễn Thị Tâm Chính, Vũ Thanh Tú, Trần Hiếu, nhạc sĩ Doãn Nho, Cát Vận, PGS.TS.NSƯT Nguyễn Minh Cầm và PGS.TS Nguyễn Thị Nhung.

Lĩnh vực nhiếp ảnh và mỹ thuật vinh danh các nghệ sĩ Hồng Trọng Mậu, Trịnh Hải, Hoàng Kim Đáng, Trần Mạnh Thường, nhà nghiên cứu Vũ Huyến, nhà điêu khắc Tạ Quang Bạo, họa sĩ Lê Anh Vân, Lưu Danh Thanh, Nguyễn Thành Chương và Lê Huy Tiếp.

Gương mặt gạo cội của ngành văn nghệ dân gian và nghệ thuật múa được vinh danh gồm: GS.TS Trần Lâm Biền, GS.TS Vũ Anh Tuấn, PGS.TS Nguyễn Xuân Đức, PGS.TS Trần Đức Ngôn, nhà nghiên cứu Phan Ngọc Khuê cùng các NSND Nguyễn Thị Hiền, Nguyễn Công Nhạc, Phùng Hồng Quỳ, Chu Thúy Quỳnh và Ứng Duy Thịnh.

vanho2.jpg
Nhạc sĩ Doãn Nho.

Chia sẻ với phóng viên báo VietNamNet, nhạc sĩ Doãn Nho xúc động, bồi hồi: "Nhớ lại những ngày Bác Hồ về thăm Đền Hùng và căn dặn câu nói bất hủ đã đi vào lịch sử dân tộc: 'Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước'. Bên cạnh đó, Người cũng từng khẳng định sâu sắc rằng văn học nghệ thuật là một mặt trận và anh chị em văn nghệ sĩ chính là những chiến sĩ trên mặt trận ấy.

Ở tuổi 94, tôi luôn đặt trọn niềm tin vào thế hệ trẻ mai sau. Tôi tin các bạn sẽ tiếp tục kế thừa và phát huy truyền thống quý báu của cha ông, luôn mang trong tim niềm tự hào của dòng giống con Rồng cháu Tiên để không ngừng vươn lên, cống hiến và làm được nhiều điều lớn lao hơn thế hệ chúng tôi".

W-trienlam.jpg
Triển lãm "80 năm đồng hành cùng dân tộc"

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam đã khai mạc không gian triển lãm mỹ thuật – nhiếp ảnh chủ đề 80 năm đồng hành cùng dân tộc do Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam và Hội Mỹ thuật Việt Nam phối hợp thực hiện.

Trưng bày trải dài từ khu vực cổng chính, sân trước đến sảnh tầng 1 và tầng 2 của trụ sở Liên hiệp, giới thiệu những tác phẩm giàu giá trị lịch sử và thẩm mỹ. Chuỗi hoạt động ý nghĩa này không chỉ khẳng định vai trò tập hợp, đoàn kết đội ngũ văn nghệ sĩ của Liên hiệp mà còn tiếp thêm nguồn cảm hứng để giới văn nghệ sĩ kế thừa truyền thống 80 năm vẻ vang, tiếp tục sáng tạo nên những tác phẩm làm giàu thêm đời sống tinh thần của nhân dân.

Không gian triển lãm

Ảnh: Ngọc Châm
Video: T.Lê