
Trong tháng 8/2026, Phạm Tuấn và Nguyễn Văn Thùy, biệt danh “Tế Điên - Nam Định”, lần lượt bị cơ quan công an khởi tố trong hai vụ án liên quan đến nội dung đăng tải, phát tán trên mạng xã hội.
Đáng chú ý, trong thông tin cơ quan chức năng công bố về cả hai vụ việc đều xuất hiện những video, livestream đã được đăng tải từ nhiều năm trước.
Phạm Tuấn (25 tuổi, quê Bắc Ninh) sử dụng kênh YouTube “Phạm Tuấn ENTERTAINMENT” với hơn 1 triệu người đăng ký, thường xuyên đăng video về băng nhóm, giang hồ, bạo lực học đường.
Video “Đường cùng 3 - Lật mặt” được đăng từ năm 2020, thu hút gần 3 triệu lượt xem. Nhóm của Phạm Tuấn còn bị xác định tự ý sử dụng hình ảnh một trường THPT tại Bắc Ninh, gắn với nội dung “một ngôi trường ưa bạo lực”, gây ảnh hưởng đến uy tín nhà trường. Hoạt động sản xuất, đăng tải video được xác định mang lại khoản thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng.
Phạm Tuấn bị bắt tạm giam về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”, quy định tại Điều 288 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, ngày 18/8, Công an tỉnh Ninh Bình bắt giữ Nguyễn Văn Thùy, sinh năm 1976, biệt danh “Tế Điên - Nam Định”. Cơ quan chức năng nhắc đến phiên livestream ngày 11/7/2022 trên tài khoản Facebook “Tế Điên Official”, trong đó Thùy nói về thời gian chấp hành án tại Trại giam Ninh Khánh.
Công an tỉnh Ninh Bình xác định các thông tin này là bịa đặt, sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín cán bộ và cơ quan liên quan. Thùy bị khởi tố, bắt tạm giam theo khoản 2 Điều 331 Bộ luật Hình sự. Tại cơ quan công an, Thùy thừa nhận các phát ngôn được nêu là xuyên tạc, không đúng sự thật.
Video đăng nhiều năm trước có còn thời hiệu xử lý?
Dưới góc độ pháp lý, trước hết cần phân biệt thời điểm cơ quan chức năng phát hiện hành vi với thời điểm tội phạm được thực hiện.
Khoản 3 Điều 27 Bộ luật Hình sự quy định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày tội phạm được thực hiện. Khoản 2 Điều này quy định thời hiệu là 5 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng; 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng; 15 năm đối với tội phạm rất nghiêm trọng và 20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Đối với Điều 288 Bộ luật Hình sự, khoản 1 có mức hình phạt cao nhất 3 năm tù, thời hiệu 5 năm; khoản 2 có mức cao nhất 7 năm tù, thời hiệu 10 năm. Điều 331 cũng có khung cơ bản cao nhất 3 năm tù và khung tăng nặng cao nhất 7 năm tù.
Vì vậy, với video của Phạm Tuấn đăng từ năm 2020, không thể chỉ nhìn vào thời điểm đăng tải rồi kết luận còn hay hết thời hiệu. Cơ quan tố tụng phải làm rõ hành vi bị xem xét thuộc khoản nào của Điều 288; video có được chỉnh sửa, đăng lại, tái phát tán, quảng bá hoặc tiếp tục khai thác doanh thu hay không.
Nếu hành vi chỉ xảy ra và chấm dứt từ năm 2020 đồng thời thuộc khoản 1 Điều 288 thì vấn đề thời hiệu 5 năm phải được xem xét thận trọng. Nếu có căn cứ áp dụng khoản 2, thời hiệu là 10 năm.
Không nên mặc nhiên coi việc video vẫn còn hiển thị hoặc tiếp tục có lượt xem là hành vi phạm tội đang kéo dài. Hậu quả còn tồn tại không phải lúc nào cũng đồng nghĩa hành vi vẫn đang được thực hiện. Muốn xác định hành vi liên tục hoặc kéo dài cần có căn cứ về việc chủ động duy trì, khai thác, chỉnh sửa hoặc tái phát tán nội dung.

Đối với Nguyễn Văn Thùy, cơ quan điều tra công bố bị can bị khởi tố theo khoản 2 Điều 331, có mức hình phạt cao nhất 7 năm tù. Nếu nội dung livestream được thực hiện từ tháng 7/2022 và vụ án được khởi tố tháng 8/2026, khoảng thời gian hơn 4 năm vẫn nằm trong thời hiệu 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng.
Trách nhiệm hình sự phải được đánh giá theo từng phát ngôn, bối cảnh, mức độ sai sự thật và hậu quả thực tế. Điều 7 Bộ luật Hình sự cũng yêu cầu hành vi xảy ra năm 2020 hoặc 2022 trước hết phải được xem xét theo quy định có hiệu lực tại thời điểm thực hiện; quy định mới không được áp dụng hồi tố theo hướng bất lợi.
Việc khởi tố mới là bước đầu tố tụng. Người bị khởi tố vẫn được suy đoán vô tội cho đến khi có bản án kết tội có hiệu lực.
Ranh giới của quyền tự do ngôn luận trên mạng
Điều 25 Hiến pháp ghi nhận công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và tiếp cận thông tin. Khoản 4 Điều 15 đồng thời quy định việc thực hiện quyền con người, quyền công dân không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.
Từ ngày 1/7/2026, Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 có hiệu lực. Điểm c, điểm d khoản 1 Điều 7 nghiêm cấm việc sử dụng không gian mạng để bịa đặt, vu khống, đưa thông tin sai sự thật xâm phạm nhân phẩm, danh dự, uy tín của người khác hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt hành chính đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với hành vi đã xảy ra và kết thúc trước ngày 1/7/2026, việc xử phạt hành chính phải tuân theo quy định chuyển tiếp tại Điều 115 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, không áp dụng quy định mới theo hướng bất lợi cho người vi phạm.
Khi hành vi đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, tùy tính chất, phương thức, mục đích và hậu quả, người thực hiện có thể bị xem xét theo Điều 288, Điều 331 hoặc các tội danh khác như làm nhục người khác tại Điều 155, vu khống tại Điều 156 Bộ luật Hình sự. Không thể đồng nhất mọi phát ngôn sai sự thật hoặc gây tranh cãi trên mạng với một tội danh cụ thể.
Theo tôi, người sử dụng mạng xã hội có quyền phản ánh, góp ý, phê bình và nêu quan điểm nhưng phải chịu trách nhiệm về thông tin đưa ra. Cần kiểm chứng nguồn tin, phân biệt sự kiện với nhận định cá nhân và không cắt ghép làm sai lệch bản chất.
Không nên biến nghi vấn thành kết luận hoặc quy chụp người khác “tham nhũng”, “lừa đảo”, “bảo kê”, “phạm tội” khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Những cụm từ như “theo tôi”, “nghe nói”, “nghi vấn” cũng không đương nhiên loại trừ trách nhiệm nếu nội dung vẫn mang tính khẳng định, dẫn dắt sai lệch hoặc xúc phạm.



