Phó tổng giám đốc BHXH: Không nước nào tính lương hưu như VN

Với thời gian đóng bảo hiểm như Việt Nam, các nước chỉ cho hưởng lương hưu 40-60% nhưng mình lên tới 75%.

- Với thời gian đóng bảo hiểm như Việt Nam, các nước chỉ cho hưởng lương hưu 40-60% nhưng mình lên tới 75% - Phó TGĐ Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam Trần Đình Liệu phân tích.

Trong đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu dự kiến trình QH vào năm tới có nói 2 lý do sợ “vỡ quỹ” BHXH và do tuổi thọ tăng, vậy đâu là căn cứ chính, thưa ông?

Về nguyên tắc, bất cứ quốc gia nào cũng phải xây dựng cân đối quỹ BHXH giữa thời gian đóng, mức đóng, mức hưởng và thời gian hưởng, phải xây dựng chính sách dài hơi, có kế tiếp và chuyển tiếp.

Do đó khi đất nước phát triển, GDP tăng, mức sống cao hơn, thể chất, thể lực cao hơn, tuổi thọ cao hơn thì đương nhiên phải tăng tuổi hưu. Hai cái này luôn song hành.

Từ khi xây dựng chính sách BHXH có đóng có hưởng từ 1995 đến nay, nền nguyên tắc của mình chưa chuẩn. Với thời gian đóng bảo hiểm như Việt Nam, các nước chỉ cho hưởng lương hưu 40-60% nhưng mình lên tới 75%.

{keywords}
Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu: Nên làm từ từ, không để bị sốc

Bây giờ phải điều chỉnh dần để tránh tình trạng những người chịu tác động bị sốc.

Theo tôi, mình nên làm từ từ, nữ lên 58 tuổi, nam 62. Có thể 5-10 năm nữa lại điều chỉnh.

Chúng tôi cũng đã đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu theo loại hình lao động, nhóm lao động nặng tăng ít hơn.

Nếu vẫn giữ nguyên tuổi nghỉ hưu 55 và 60 như hiện tại, cán cân quỹ BHXH sẽ thay đổi như thế nào trong những năm tới? Nếu đề xuất nâng tuổi hưu được thông qua thì nguồn quỹ này sẽ biến động như thế nào?

Bài toán này đã được tính toán rất cụ thể. Kết dư quỹ đang giảm dần, nếu không nâng tuổi hưu thì đến 2037 mức thu sẽ bằng mức chi, sau đó sẽ phải lấy ngân sách bù vào. 

Theo công thức từ 1995, thời gian đóng trung bình đang là 25 năm, hưởng 13 năm và tuổi thọ trung bình khi về hưu là 54 tuổi.

Giờ tuổi thọ tăng lên 73, vậy cần tới 19 năm hưởng lương thì rõ ràng đang mất cân đối 6 năm. Khi điều chỉnh nhích thêm tuổi như đề xuất thì khoảng hụt sẽ chỉ còn 1,5-2 năm thay vì 6 năm.

Lâu nay, dùng từ vỡ quỹ là chưa đúng, vì trong luật đã nói ngân sách nhà nước đứng đằng sau BHXH. Nhưng khi hết thì phải lấy từ thuế, từ ngân sách ra. Quỹ này là nguồn lực bổ sung cho xã hội đầu tư cơ sở vật chất.

Làm gì có nước nào đóng 26%, hưởng 75%

BHXH có từng tính đến những phương án thay thế khác cho việc tăng tuổi hưu chưa, thưa ông? Như tăng tỉ lệ người tham gia BHXH, hiện mới có 23%?

Quỹ này là quỹ hạch toán cân đối chung nhưng là quản lý riêng cho từng người nên tỉ lệ tham gia đóng nhiều hay ít cũng không ảnh hưởng.

Anh đóng cao hưởng cao, nhiều người đóng nhiều người hưởng. Nên nếu tăng tỉ lệ đóng sẽ tốt cho người mới vào, tăng quỹ thời gian đầu nhưng khi cân bằng tính cả quá trình đóng thì không tác động.

Ông đánh giá như thế nào về mức đóng BHXH so với các nước trong khu vực. Hiện đang ở mức 32,5%, trong khi Nhật Bản 29%, Singapore 37%?

Đó là mọi người mới biết mức đóng còn chưa biết mức hưởng thế nào. 

Ví dụ Thái Lan đóng 10% là chỉ tính riêng quỹ hưu trí nhưng họ chỉ hưởng 20%. Mình 32,5% là cả BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, hưu trí còn các nước họ tách riêng, với nhiều tổ chức bảo hiểm riêng biệt.

Ở mình, hưu trí đang là 26% nhưng lại gồm cả tử tuất. Đóng không hết thời gian hưởng thì người thừa kế vẫn được hưởng.

Làm gì có đất nước nào đóng 26% được hưởng 75%, nên việc phải cân đối quỹ là tất yếu.

Làm 11-12 tiếng/ngày

Người lao động phàn nàn rằng BHXH giữ quỹ hộ nhưng vận hành chưa minh bạch, cách quản lý quỹ chưa hiệu quả, còn tình trạng trục lợi, bộ máy phình to? Ông bình luận như thế nào về việc này?

Quỹ BHXH hạch toán độc lập từ các quỹ thành phần gồm quỹ hưu trí, BHYT, thất nghiệp, tai nạn lao động...

Quỹ hưu trí, về cơ bản gần như không có lạm dụng vì anh có đóng mới có hưởng, đầu vào đầu ra rõ ràng, công khai minh bạch.

Về bộ máy, tôi dám khẳng định, BHXH Việt Nam là tổ chức duy nhất có sử dụng lao động ít nhất thế giới với khoảng 20.000, phục vụ 73 triệu người. Hiện 1 cán bộ đang quản lý thu chi quỹ cho khoảng 4.000 người, thu chi mỗi năm 400.000 tỉ đồng. Theo đúng định mức phải 30.000 cán bộ mới đáp ứng được.

Trong khi thế giới 1 cán bộ quản lý khoảng 1.000 người đã là cao.

Mỗi cán bộ BHXH lao động trực tiếp đang phải làm 11-12 tiếng/ngày, trong khi thu nhập bình quân chỉ 6-6,2 triệu đồng/tháng. Ở Hà Nội, mức đó đâu có cao.

Cứ nói công chức BHXH đang cao hơn 1,8 lần nhưng công chức hiện tại cũng 1,3-1,4 chứ có ít đâu, cái này là bù đắp xã hội.

Tôi đã từng đi Nhật, Đức, chi phí quản lý của họ chiếm tới 10-12%. Ở mình không thể trả cao hơn được nhưng rõ ràng công việc rất vất vả. Giờ 1 cán bộ chuyển sang làm doanh nghiệp họ sẵn sàng trả 10-15 triệu đồng ngay.


Mời bạn đọc gửi phân tích góp ý cho chính sách mới. Ý kiến gửi về banxahoi@vietnamnet.vn. Những bài viết phù hợp sẽ được lựa chọn đăng tải.

Thúy Hạnh 

tin nổi bật

Chủ tịch Quốc hội: Ngành Y tế cần sự đồng hành để tháo gỡ những khó khăn

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ: "Ngành y tế cần sự đồng hành, đóng góp chung của xã hội, của Quốc hội, của Chính phủ, các cấp, các ngành để tháo gỡ những khó khăn hiện nay".

Mỹ yêu cầu hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam cần có bị chú về nơi sinh

Với công dân có hộ chiếu mẫu mới, Đại sứ quán Mỹ khuyến cáo cần bổ sung thông tin bị chú về nơi sinh trước ngày phỏng vấn xin thị thực.

6.177 cán bộ, công viên chức TP.HCM nghỉ việc trong 6 tháng đầu năm

Theo UBND TP.HCM, các nguyên nhân tác động đến việc cán bộ, công chức, viên chức thôi việc bao gồm thu nhập, chính sách đãi ngộ, cơ hội thăng tiến và áp lực công việc.

Chủ tịch nước quyết định ân giảm án tử hình cho 21 bị án

21 phạm nhân được ân giảm án tử hình xuống tù chung thân, trong đó có 2 bị án là người nước ngoài.​

Việt Nam lần đầu cử sĩ quan công an tham gia gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc

4 sĩ quan công an Việt Nam được Liên Hiệp Quốc lựa chọn tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình tại trụ sở Liên Hiệp Quốc và Phái bộ Nam Sudan.

Nghiên cứu hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng của giá xăng, dầu tăng cao

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành vừa giao Bộ LĐTB&XH chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu các kiến nghị về hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng của giá xăng, dầu tăng cao.

Thêm 1.155 tỷ từ kết dư Quỹ bảo hiểm thất nghiệp hỗ trợ người lao động

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý sử dụng khoảng 1.155 tỷ đồng từ kết dư Quỹ bảo hiểm thất nghiệp đến hết năm 2021 để tiếp tục chi trả hỗ trợ người lao động.

TP.HCM tụt 20 bậc cải cách hành chính, Chủ tịch TP Phan Văn Mãi chỉ đạo nóng

Theo Chủ tịch TP.HCM Phan Văn Mãi, muốn bộ máy hiệu lực, hiệu quả để phục vụ người dân tốt hơn, để thành phố phát triển hơn thì phải cải cách hành chính mạnh mẽ hơn.

Bí thư Nguyễn Văn Nên làm Trưởng BCĐ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực TP.HCM

Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM vừa có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực TP.HCM, do Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Nên làm Trưởng ban.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật và đề nghị kỷ luật hàng loạt cán bộ

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật và đề nghị kỷ luật hàng loạt cán bộ; trong đó có xem xét kỷ luật Bí thư Hải Dương Phạm Xuân Thăng; đề nghị kỷ luật Chủ tịch tỉnh Gia Lai; cách tất cả chức vụ trong Đảng Cục trưởng Quản Lý giá...

Cục trưởng Cục Quản lý giá bị cách tất cả chức vụ trong Đảng

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng nhiệm kỳ 2015 - 2020 và nhiệm kỳ 2020 - 2025 đối với ông Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính.

Ứng xử của Việt Nam khi phát sinh căng thẳng Mỹ-Trung liên quan đến Đài Loan

Chiều 11/8, báo chí nước ngoài hỏi về ứng xử của Việt Nam trước căng thẳng Mỹ - Trung hiện nay, người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng khẳng định Mỹ và Trung Quốc "đều là các cường quốc và những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam".

Đề nghị Ban Bí thư kỷ luật Chủ tịch tỉnh Gia Lai Võ Ngọc Thành

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Ban Bí thư xem xét kỷ luật Ban cán sự đảng UBND tỉnh Gia Lai các nhiệm kỳ 2016 - 2021, 2021 - 2026 và ông Võ Ngọc Thành, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai.

Đức, Séc, Tây Ban Nha nêu điều kiện khi xin thị thực hộ chiếu mới

Bộ Ngoại giao và Bộ Công an Việt Nam đề nghị các nước phối hợp với Việt Nam trong việc tháo gỡ các khó khăn, sớm cấp thị thực cho hộ chiếu phổ thông mẫu mới của Việt Nam.

Xem xét kỷ luật Bí thư Hải Dương Phạm Xuân Thăng do liên quan đến Việt Á

Ông Phạm Xuân Thăng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Hải Dương và nhiều cán bộ tỉnh này vi phạm đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật; trong đó có việc tạo điều kiện Việt Á độc quyền bán bộ kít xét nghiệm Covid-19.