Phút chạnh lòng của BTV là hoa hậu, thủ khoa VTV9 nhưng lên sóng cuối cùng

Năm 2023, Trần Thị Ban Mai - người đẹp đăng quang Miss Peace Vietnam 2022 chỉ mới học MC vài tháng đã vượt qua hơn 60 thí sinh để trở thành thủ khoa kỳ thi tuyển BTV - dẫn chương trình của VTV9 với 89/100 điểm. Nhưng hành trình từ kết quả ấy đến những dấu ấn trong nghề thật sự dài hơn nhiều người tưởng và những bài học lớn nhất lại không đến từ trường quay.

Mới học MC vài tháng, không ngờ sẽ đứng đầu

Chia sẻ với phóng viên VietNamNet, điều Ban Mai muốn làm rõ đây là kỳ thi tuyển biên tập viên dẫn chương trình. Một biên tập viên truyền hình phải biết viết, biên tập, đi hiện trường, phân tích vấn đề và truyền tải thông tin chính xác.

Hiểu rõ điều đó, cô không tự đặt kỳ vọng lớn vào phần thi dẫn khi biết mình chưa thể "đọ" kinh nghiệm với những người đã làm nghề nhiều năm. Trước kỳ thi, Ban Mai học thêm vài khóa MC nhưng hiểu rất rõ chừng đó chưa thể so sánh với những anh chị đã làm nghề lâu năm. Thay vào đó, cô kỳ vọng nhiều hơn vào thế mạnh mình tự tin nhất đó là khả năng viết.

Từ năm 2 đại học, Ban Mai đã làm sản xuất nội dung - những công việc đòi hỏi tư duy rõ ràng và sản lượng văn bản liên tục. Vòng viết của kỳ thi được tổ chức theo hình thức rọc phách để xác định thí sinh. Kết quả đây là phần thi Ban Mai đạt được số điểm 90/100 cao nhất trong cả 3 vòng (viết-dẫn-phỏng vấn) và cũng là người có số điểm vòng thi viết cao nhất trong 60 thí sinh.

Dù vậy, kết quả thủ khoa vẫn là điều ngoài dự tính của Ban Mai. Được ngồi chung phòng thi với những người trước đây chỉ thấy trên truyền hình đã là trải nghiệm đặc biệt với cô. Người đẹp không nghĩ kết quả đó đến từ việc mình giỏi hơn ai mà mỗi người là một mảnh ghép khác nhau tạo nên thế hệ người làm truyền hình mới của VTV9. Cô nghĩ có lẽ ban giám khảo nhìn thấy ở mình một màu sắc khác: người trẻ có nền tảng nội dung, có ngoại ngữ, có tư duy của thế hệ lớn lên cùng môi trường số.

Điều Ban Mai nhớ nhất từ buổi phỏng vấn không phải câu hỏi về kỹ năng dẫn. Ban giám khảo hỏi: "Nếu vào đài mà không được làm người dẫn, phải làm phóng viên hay công việc phía sau máy quay, bạn có sẵn sàng không?". Câu trả lời của Ban Mai là có vì cô thật lòng nghĩ rằng truyền hình là công việc của cả tập thể, không có vị trí nào kém quan trọng hơn.

Ở vòng ghi hình, Ban Mai bốc trúng chủ đề y tế. Thay vì dẫn theo lối mòn thông thường, Ban Mai chọn kể một câu chuyện cá nhân - về cây kim tiêm. Với cô, vật dụng bé nhỏ ấy mang 2 ý nghĩa trái ngược: gắn với hy vọng khi người thân nằm viện và gắn với nỗi đau mất mát khi một người thân khác ra đi vì ma túy. Cô kết lại, bản thân cây kim tiêm không tốt hay xấu, điều quan trọng là nó được đặt vào tay ai và được sử dụng như thế nào. Đó là lần đầu tiên Ban Mai chia sẻ câu chuyện riêng tư về bản thân và cũng là phần thi khiến cô xúc động nhất.

Chạnh lòng khi lên sóng cuối cùng và lần đầu dẫn trực tiếp khó quên

Đậu thủ khoa không có nghĩa là con đường phía trước thênh thang. Trong hơn một năm, Ban Mai vừa làm toàn thời gian vừa theo học thạc sĩ truyền thông từ xa. Cô bắt đầu từ những công việc hậu trường như: biên tập tin tức, làm bảng chữ, hỗ trợ sản xuất.... sau đó mới đến giai đoạn đi hiện trường làm phóng viên, các chương trình ghi hình rồi mới chạm đến các bản tin trực tiếp.

Trong nhóm được tuyển cùng năm, Ban Mai là người lên sóng sau cùng: người dẫn thời tiết sau cùng, người được duyệt dẫn trực tiếp sau cùng. Lý do hoàn toàn dễ hiểu vì cô cũng là người đến với lĩnh vực dẫn chương trình muộn nhất. Tuy vậy, cũng có những khoảnh khắc Ban Mai chạnh lòng, thất vọng về bản thân khi nhìn đồng nghiệp lần lượt lên sóng trước mình. Song Ban Mai đã không ngừng vố gắng với suy nghĩ mỗi người sẽ có một lộ trình riêng, không phải ai lên sóng trước hay sau mà là khi cơ hội đến có đủ năng lực để hoàn thành tốt hay không. 

Áp lực lớn nhất dồn vào dịp Tết đầu tiên làm nghề. Ban ngày Ban Mai đi làm, tối học online vì lệch múi giờ với Mỹ, làm bài tập, viết luận. Có những hôm cô làm việc đến 3-4 giờ sáng rồi tiếp tục ngày mới. Nhưng ký ức đọng lại từ giai đoạn đó không phải những đêm thức trắng mà là đêm giao thừa ở Bệnh viện Từ Dũ, khi cô thực hiện phóng sự về em bé tuổi Rồng đầu tiên chào đời.

Tiếng khóc đầu tiên của một sinh linh đúng thời khắc năm mới, ánh mắt hạnh phúc của những người lần đầu làm cha làm mẹ - đó là lúc Ban Mai lần đầu tiên cảm nhận thật rõ đặc quyền của nghề báo: được có mặt ở những thời khắc quan trọng trong cuộc đời người khác.

Để được ngồi trước camera trong một bản tin trực tiếp, mỗi biên tập viên phải trải qua bước dẫn thử một bản tin hoàn chỉnh, ghi hình lại để lãnh đạo đánh giá. Lần đầu dẫn thử - chỉ là bản tin 10 phút - chân Ban Mai run đến mức các thành viên ê-kíp nhìn thấy rõ khi xem lại hình. Cô nói đó là khoảnh khắc run nhất trong toàn bộ hành trình làm nghề.

Nghịch lý là buổi lên sóng trực tiếp thật sự đầu tiên lại không phải lúc cô run nhất. Bởi khi ấy, cô đã chuẩn bị đủ lâu cho khoảnh khắc đó. Chỉ đến khi bản tin kết thúc, Ban Mai mới thật sự thở phào.

Nụ cười không thành lời và câu hỏi ám ảnh

Nếu được chọn một chương trình gắn bó nhất, Ban Mai sẽ chọn Alo Doctor - chương trình cô đồng hành trong một khoảng thời gian dài, thường xuyên làm việc cùng các bệnh viện, bác sĩ và tiếp cận những câu chuyện sức khỏe cộng đồng. Niềm vui đơn giản nhất là đi tác nghiệp và được bác sĩ nhận ra từ chương trình, biết rằng thông tin mình truyền tải đã đến đúng nơi cần đến.

Nhưng bài học lớn nhất trong hơn 2 năm làm nghề của Ban Mai đến từ một buổi tác nghiệp tưởng như bình thường nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi tại bệnh viện. Khi đã đủ tư liệu và chuẩn bị kết thúc, có người nhà ngỏ ý muốn cô phỏng vấn thêm một cậu bé đang điều trị bệnh nặng rất mong được tham gia chương trình.

Cậu bé đến trong trạng thái tươi tắn, đáng yêu, cố gắng hết mức để có mặt. Nhưng khi Ban Mai bắt đầu trò chuyện, em chỉ còn đủ sức để cười, không thể trả lời. Cô nhìn nụ cười ấy và tự hỏi: Không biết năm sau quay lại, mình còn cơ hội gặp lại em? Câu hỏi đó theo Ban Mai từ đó đến nay. Đằng sau mỗi cuộc phỏng vấn là một cuộc đời thật. Trách nhiệm của người làm báo không chỉ là đưa thông tin đến khán giả mà còn là sự trân trọng với những con người đã tin tưởng chia sẻ câu chuyện của mình.

Ban Mai dẫn Bản tin "Alo Doctor" ngày 14/6:

Đón đọc bài 3: Điều khiến á hậu Thụy Vân ở lại VTV gần 20 năm và giấu kín chồng

Ảnh: FBNV, video: VTV

BTV Thời sự VTV Điệp Anh: Lúc tôi muốn bỏ cuộc nhất thì nhận được tin nhắn của sếpBTV Điệp Anh - cựu Á khôi Ngoại thương - chia sẻ hành trình gần một thập kỷ từ cô cử nhân kinh tế "rẽ ngang" vào VTV24, từng muốn bỏ cuộc đến BTV Ban Thời sự của VTV.