'Quản trị biển' chứ không phải ‘Quản lý biển”

Trong bối cảnh hiện nay phải thiết lập tư duy 'Quản trị biển' chứ không chỉ 'Quản lý biển'.

Trong bối cảnh hiện nay phải thiết lập tư duy 'Quản trị biển' chứ không chỉ 'Quản lý biển'.

Biển mạnh trước hết là phải sống được nhờ biển

Chiến lược biển Việt Nam năm 2007 và Luật Biển năm 2012 đã thể hiện rõ quyết tâm của Việt Nam trong việc tiến ra biển để phát triển. Đây là những văn bản pháp lý, định hướng phát triển biển, là cơ sở, cẩm nang cho việc chỉ đạo xây dựng các chính sách, sử dụng biển cũng như các kế hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên, quản lý không gian biển và huy động tổng lực các khả năng thực hiện. Song, từ những định hướng tổng thể này, chúng ta vẫn chưa đề xuất được các giải pháp khả thi cũng như phương pháp đánh giá, giám sát, kiểm soát các hoạt động trên biển.

Chiến lược biển của chúng ta “nói”, phải xây dựng một quốc gia mạnh về biển. Nhưng, mạnh về biển là như thế nào? Ở các nước phát triển, người ta nói rất rõ, biển mạnh trước hết là phải sống được nhờ biển, phải bảo vệ được môi trường biển và bảo vệ được những người dân ở trên biển. Rồi tiếp nữa là trên trường quốc tế, phải có tiếng nói, đồng thời, phải giữ được biển, đó là không gian tâm linh mà cha ông để lại.

{keywords}
Ảnh: sggp

Để sống được nhờ biển, phát triển bền vững từ biển, chúng ta phải có phương thức quản lý đúng, có sách lược, quy hoạch phát triển phù hợp, rõ ràng, có định hướng mục tiêu cụ thể là phải đạt gì, vào thời gian nào. Chẳng hạn, với ngư dân, Nhà nước phải chỉ cho dân là cần khai thác cái gì, khai thác ở đâu, khai thác bao nhiêu, rồi bán như thế nào, thị trường ở đâu, Nhà nước cần hỗ trợ cái gì cho ngư dân; cần làm gì để gìn giữ, tái tạo nguồn lợi từ biển, giữ biển cho cuộc mưu sinh lâu dài.

Xây dựng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực biển

Thế kỷ  XXI là thế kỷ của đại dương và biển. Để đáp ứng với công cuộc hướng mạnh ra biển, chinh phục và khai thác nguồn tài nguyên lợi thế của biển, các quốc gia ven biển cần hội đủ ba thế mạnh “tổng lực”: Mạnh về kinh tế biển; mạnh về khoa học, công nghệ biển; và mạnh về thực lực quân sự biển.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ khoa học (PGS, TSKH) Nguyễn Tác An, Phó Chủ tịch Hội Khoa học - Kỹ thuật biển Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang được báo chí dẫn lời khuyến cáo, trong bối cảnh hiện nay, muốn phát triển bền vững biển đảo, muốn làm chủ biển, đảo, chúng ta rất cần phải thiết lập tư duy'Quản trị biển' chứ không chỉ 'Quản lý biển'. Do vậy cần tạo ra kỷ cương, xây dựng một hành lang chính sách và luật pháp trong công tác quản lý biển, bảo đảm chặt chẽ, minh bạch và toàn xã hội đều hoạt động, vận hành trong khuôn khổ hành lang quy tắc đó'.

{keywords}
Ảnh: Zing.vn

Bằng phương thức quản trị, ta sẽ xây dựng quy hoạch không gian phát triển trên cơ sở các tính toán, phân tích từ nghiên cứu khoa học, dựa trên tiếp cận hệ sinh thái và tiếp cận thích nghi. Từ quy hoạch tổng thể, chúng ta triển khai quy hoạch đối với từng khu vực, địa phương, ngành nghề cụ thể với các mối liên kết và hài hòa lợi ích. Đồng thời, xây dựng kỷ cương, hành lang chính sách và luật pháp về lĩnh vực biển, bảo đảm chặt chẽ, minh bạch. Dưới vai trò điều phối của bộ phận quản lý chiến lược, cơ chế quản trị sẽ huy động hiệu quả toàn bộ nguồn lực của hệ thống chính trị, vận hành trong khuôn khổ những quy tắc và chuẩn mực đã thống nhất. Theo guồng quay đó, cái gì không đúng quy tắc thì nó sẽ tự động bị loại ra.

Chính phương thức quản trị sẽ giúp chúng ta khắc phục 3 hạn chế lâu nay thường mắc phải: Không quản lý được đồng vốn, xã hội không vận hành theo đúng quy luật, không tạo ra được sự liên kết, phối hợp và đột phá trong phát triển. Tất cả những điều đó rất cần trong quản lý biển, đảo.

Chúng ta phải đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, công nghệ, xác định đột phá về sáng tạo trong nhận thức, sáng tạo công nghệ; đào tạo nhân tài chuyên môn về biển và các ngành liên quan. Đồng thời, cần xây dựng các giải pháp sử dụng biển, đảo hợp lý và hiệu quả; nâng cao vai trò và định hướng của công tác phân vùng chức năng, của quy hoạch; nâng cao trình độ, kỹ năng, hiệu quả khai thác, sử dụng và bảo vệ mội trường biển, tăng cường khả năng thăm dò, điều tra đánh giá các giá trị phát triển của biển, hải đảo.

Mặt khác, cần sinh thái hóa và phát triển xanh ở Biển Đông, nỗ lực tối đa hóa phúc lợi kinh tế, xã hội và văn hóa, không chỉ từ khai thác tài nguyên biển, đảo, mà còn từ đầu tư cung cấp các dịch vụ, tạo sự công bằng trong việc phân bổ nguồn tài nguyên khan hiếm và các dịch vụ giữa các nhóm kinh tế và xã hội khác nhau, duy trì phát triển bền vững tài nguyên biển, đảo theo các nguyên lý cân bằng sinh thái.

PGS, TSKH Nguyễn Tác An cũng cho rằng, yếu tố nhân lực cũng là vấn đề thách thức lớn trong phát triển bền vững biển đảo của ta hiện nay. Nếu giải quyết được nhu cầu nhân lực sẽ tạo được đột phá...

Việt Nam cần hướng tới đào tạo các chuyên gia thực sự hiểu thấu đáo bản chất biển, đảo trên những nền tảng khoa học cơ bản, để giải quyết tốt các vấn đề liên quan đến phát triển cũng như kỹ năng công nghệ và các mối quan hệ biện chứng. Họ có năng lực xây dựng quy trình đưa ra quyết định và chính sách tổng hợp; các thể chế quản trị và phát triển, đáp ứng các yêu cầu của công cuộc quản lý biển, nhất là trong bối cảnh nóng của Biển Đông hiện nay.

“Tiềm năng đất nước còn nhiều nhưng tùy thuộc vào dân chúng và Nhà nước có quyết tâm chính trị, tiếp nhận những phương thức quản lý có tính thời đại thì mới phát triển lâu dài và thịnh vượng đồng đều cho mọi người”, ông Nguyễn Tác An nhấn mạnh.

Hằng Tâm - Hoàng Oanh

tin nổi bật

Việt Nam lên tiếng khi Trung Quốc tập trận tại quần đảo Hoàng Sa

Việt Nam kiên quyết phản đối các hành động vi phạm chủ quyền Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Trung Quốc diễn tập quân sự ở Biển Đông

Cơ quan An toàn hàng hải (MSA) Hải Nam, Trung Quốc cuối tuần trước đã đưa ra cảnh báo rằng nước này tiến hành các cuộc diễn tập quân sự từ 16-20/7 tại phía đông đảo Hải Nam và phía bắc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.

Hoà mình vào biển đảo quê hương bằng công nghệ thực tế ảo

Triển lãm về biển đảo Việt Nam tạo hiệu ứng không gian số hiện đại, người xem chỉ cần thao tác trên điện thoại di chuyển trong không gian thực tế ảo, hòa mình vào hơi thở cuộc sống của ngư dân miền biển, đắm mình vào sự hùng vĩ của trời đất.

Trung Quốc mong muốn đối thoại, hiệp thương giải quyết bất đồng Biển Đông

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn và người đồng cấp Vương Nghị hôm nay có cuộc gặp song phương bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong - Lan Thương (MLC) lần thứ 7 tổ chức tại Myanmar.

Việt Nam phản đối Đài Loan tập trận tại đảo Ba Bình

Việt Nam kiên quyết phản đối và yêu cầu Đài Loan hủy bỏ hoạt động trái phép và không tái diễn vi phạm tương tự.

UNCLOS: Bản hiến pháp thiết lập trật tự pháp lý, thúc đẩy hòa bình trên biển

Đối thoại Biển lần thứ 8 với chủ đề “Kỷ niệm 40 năm UNCLOS: Thúc đẩy hợp tác biển ở Đông Nam Á” do Học viện Ngoại giao, Đại sứ quán Úc tại Việt Nam và Quỹ Konrad Adenauer Stiftung đồng tổ chức đã khai mạc vào sáng nay (29/6).

Việt Nam lên tiếng khi Trung Quốc có ý định biến Biển Đông thành vùng nội thủy

Việt Nam khẳng định chủ quyền đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa phù hợp với luật pháp quốc tế cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán.

Phản ứng của Việt Nam trước việc máy bay Australia bị quấy rối tại Biển Đông

Bộ Ngoại giao Việt Nam lên tiếng trước thông tin máy bay Australia bị tiêm kích Trung Quốc quấy rối tại Biển Đông.

Kịch liệt phản đối lệnh cấm đánh bắt cá phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông

Hội Nghề cá Việt Nam kịch liệt phản đối hành động phi lý và không có giá trị pháp lý của phía Trung Quốc khi ban hành quy chế cấm đánh bắt cá trên Biển Đông kể từ ngày 1/5.

Việt Nam yêu cầu Trung Quốc chấm dứt quân sự hóa các đảo ở Trường Sa

Việt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam, chấm dứt việc quân sự hóa, không có hành động gây ra căng thẳng ở các đảo thuộc khu vực quần đảo Trường Sa, Biển Đông.

Hợp tác hiệu quả với Trung Quốc cần bản lĩnh, trình độ và lòng yêu nước

Việc vừa qua phía Trung Quốc tập trận xâm phạm Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đúng vào thời điểm đang diễn ra cuộc chiến tranh tàn khốc ở Đông Âu đã gây ra những tranh luận và suy luận trong nội bộ nhiều người Việt Nam.

Mỹ nghi Trung Quốc hoàn tất quân sự hóa các thực thể ở Biển Đông

Một chỉ huy quân sự hàng đầu của Mỹ nhận định, Trung Quốc có thể đã hoàn tất việc xây dựng trái phép cơ sở quân sự trên 3 thực thể thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Chiến hạm Mỹ, Nhật, Australia tập trận chung ở Biển Đông

Chiến hạm từ 3 nước Mỹ, Nhật Bản và Australia tập trận trên Biển Đông nhằm phát đi thông điệp thúc đẩy tự do hàng hải và ủng hộ một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở.

Thông điệp từ những chuyến đi: Sẵn sàng bảo vệ cõi bờ Tổ quốc

Chỉ trong thời gian ngắn gần đây, đã có 3 chuyến công tác của Chủ tịch nước và Thủ tướng thu hút được tình cảm và sự quan tâm của dư luận cả nước.

Danh sách 64 cán bộ chiến sĩ hy sinh ngày 14/3/1988 trên vùng biển Gạc Ma - Len Đao

Ngày 14/3/1988, trên vùng biển Gạc Ma - Len Đao (Trường Sa, Khánh Hòa), 64 cán bộ chiến sĩ Hải quân đã anh dũng hy sinh trong trận chiến để bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.