gen h z7520910078328_fb4fc04d86cca4f0b1452f55169e2b5f.jpg
Hoạt động tái hiện nghi lễ cung đình với chủ đề "Tống cựu nghinh tân" mở đầu cho không gian văn hóa Tết Nguyên đán cổ truyền nơi kinh kỳ ngàn năm văn hiến.
gen h z7520910096735_d3f3adc57a12c3395533bc3b462f4e79.jpg

Tết Nguyên đán là lễ tết lớn nhất và thiêng liêng nhất của người Việt, còn được gọi là "Tết cả", "Tết ta" hay "Tết âm lịch". Đây là thời khắc mở đầu năm mới, đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, là dịp khép lại những việc đã qua và gửi gắm ước vọng về một năm an lành, tốt đẹp.

gen h z7520910096729_63c91fbc6860703eb9f695a74ed1c636.jpg
Theo truyền thống, Tết bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp và kết thúc vào mùng 7 tháng Giêng với nhiều nghi lễ diễn ra cả trong cung đình lẫn dân gian. Tại Thăng Long - kinh đô của các triều đại phong kiến Việt Nam, văn hóa Tết mang sắc thái đặc biệt, là sự hội tụ và giao thoa giữa văn hóa cung đình và văn hóa dân gian.
gen h z7520910096728_7ecc46a0d1e851cf713886a79ec3479c.jpg
Dưới chế độ quân chủ, nhà vua được coi là người đại diện cho muôn dân, cho sự hưng thịnh và bền vững của quốc gia. Vì vậy, hệ thống nghi lễ Tết cung đình được hình thành với quy mô chặt chẽ, trang nghiêm, thể hiện quyền uy tối cao của triều đình và khát vọng quốc thái dân an.
gen h z7520910096726_5aeb679c665a401411199a30882f07c2.jpg
Theo sử liệu, vào thời Lê Trung hưng, các nghi lễ Tết cung đình diễn ra liên tục từ cuối tháng Chạp đến mùng 7 tháng Giêng, gồm nhiều nghi thức như: lễ cúng Táo quân, lễ Tiến lịch, lễ Tiến xuân ngưu, lễ phất thức, lễ cáp hưởng, lễ thướng tiêu (dựng cây nêu), lễ trừ tịch, lễ Chính đán, lễ chúc thọ nhà vua, lễ tế giao, lễ khai hạ, lễ khai ấn… Trong đó, lễ Tiến lịch, lễ Tiến xuân ngưu, lễ thướng tiêu và lễ Chính đán được xem là những nghi lễ quan trọng nhất.
gen h z7520910078354_295c5c6f62d4264df5382a9c94b08932.jpg

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức đã tái hiện tiêu biểu một số nghi lễ gắn với ngày 23 tháng Chạp. Nổi bật là nghi lễ Tiến lịch - nghi thức mang ý nghĩa nhà vua thay trời ban lịch cho dân. Dưới các triều đại, việc làm lịch được giao cho những cơ quan chuyên trách như Thái Sử cục (thời Trần) hay Tư Thiên Giám (thời Lê). Sau khi biên soạn, lịch được dâng vua duyệt, rồi in ấn để sử dụng trong triều đình và ban phát tới các địa phương. Theo lệ xưa, ngày 24 tháng Chạp, triều đình tổ chức lễ Tiến lịch trang trọng tại sân rồng điện Kính Thiên.

gen h z7520910078335_0fbdfda59bfcac8d6eab470949bc3a68.jpg

Bên cạnh đó, nghi lễ thướng tiêu (dựng cây nêu) cũng được giới thiệu nhằm tái hiện không khí Tết xưa trong hoàng cung. Theo ghi chép, cây nêu được dựng trước tiên trong cung vua, phủ chúa và dinh thự quan lại, sau đó mới đến nhà dân.

neu_ycqr.jpeg
Trên ngọn nêu thường treo phướn, khánh đất hoặc linh vật, mang ý nghĩa trừ tà, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt và một năm mới an lành.
gen h z7520910078355_4f3813db4ea207a957999d72c480bffb.jpg

Chương trình còn tái hiện nghi lễ thả cá chép tiễn ông Công, ông Táo về trời – một phong tục quen thuộc của người Việt vào ngày 23 tháng Chạp. Trong văn hóa dân gian, cá chép là biểu tượng của sự bền bỉ, may mắn và thăng hoa, gắn với ước vọng về sự hanh thông, thịnh vượng trong năm mới.

gen h z7520910078356_5b127973a685a391cbb09d8bdbb0a64d.jpg
Thông qua hoạt động tái hiện các nghi lễ cung đình, chương trình không chỉ giúp công chúng hiểu rõ hơn về Tết Nguyên đán xưa nơi hoàng cung, mà còn góp phần lan tỏa giá trị di sản văn hóa, làm sống lại không gian Tết truyền thống trong lòng di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.

Ảnh: BTC